I KZ 81/69
PostanowienieIzba Karna1969-11-22
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. obejmujące przyjęcie korzyści majątkowej w związku z urzędowaniem, może być jednocześnie kwalifikowane jako przestępstwo z art. 290 k.k. i tym samym wyłączone spod amnestii?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. może jednocześnie zawierać znamiona przestępstwa z art. 290 k.k., jeśli korzyść majątkowa została przyjęta w związku z urzędowaniem. W takim przypadku czyn jest wyłączony spod amnestii. Sąd podkreślił, że o kwalifikacji prawnej czynu decyduje opis czynu przypisany przez sąd, a nie tylko przyjęta kwalifikacja prawna.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki zastosował amnestię do kary 3 lat więzienia za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k., łagodząc ją i orzekając nową karę łączną. Prokurator wniósł zażalenie, twierdząc, że czyn zawierał również znamiona przestępstwa z art. 290 k.k., które jest wyłączone spod amnestii. Skazany i jego obrońcy również wnieśli zażalenia dotyczące niezastosowania amnestii do innych czynów. Sąd Wojewódzki częściowo uwzględnił zażalenia, orzekając nową karę łączną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił bez uwzględnienia zażalenie skazanego w części nie uwzględnionej przez Sąd Wojewódzki, przychylił się do zażalenia prokuratora, uchylił postanowienie w części dotyczącej kary łącznej i złagodzenia kary za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k., a następnie wymierzył nową karę łączną.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej. Sędziowie: L. Jax, S. Mirski (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Ferenc.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu zażalenia prokuratora i oskarżonego Henryka G. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 9 września 1969 r. i po wysłuchaniu wniosku Prokuratora,postanowił:1. pozostawić bez uwzględnienia zażalenie skazanego Henryka G. w części nie uwzględnionej postanowieniem Sądu Wojewódzkiego z dnia 17 października 1969 r.,2. przychylić się do zażalenia prokuratora i:a) uchylić zaskarżone postanowienie w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej i o złagodzeniu skazanemu Henrykowi G. kary trzech lat więzienia za przestępstwo z art. 286 § 2 k.k. na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii (Dz. U. Nr 21, poz. 151);b) z mocy art. 31 k.k. i art. 9 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii wymierzyć skazanemu Henrykowi nową karę łączną 7 lat i 6 miesięcy więzienia.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym postanowieniem Sąd Wojewódzki zastosował ustawę z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii do kary 3 lat więzienia wymierzonej skazanemu za czyn opisany w pkt IV sentencji wyroku tego Sądu z dnia 3 lutego 1965 r., zakwalifikowany z art. 286 § 2 k.k., łagodząc tę karę do 1 roku i 6 miesięcy więzienia i orzekając nową karę łączną w rozmiarze 7 lat i 6 miesięcy więzienia (przed zastosowaniem amnestii kara ta wynosiła 9 lat więzienia).W zażaleniu na to postanowienie prokurator - podnosząc, że w czynie skazanego mieszczą się również znamiona przestępstwa z art. 290 k.k. wyłączonego spod amnestii - zarzucił Sądowi Wojewódzkiemu niesłuszne zastosowanie amnestii, a w związku z tym niesłuszne złagodzenie kary łącznej pozbawienia wolności.Postanowienie Sądu Wojewódzkiego zaskarżyli także obrońcy skazanego i sam skazany, obydwaj z powodu niezastosowania amnestii również do kar wymierzonych za czyny w pkt VII i XXII, a skazany - ponadto z powodu niezastosowania amnestii również do kar wymierzonych w pkt XIII, XXV i XXX sentencji wyroku. Co do orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności po zastosowaniu amnestii, obrońca wniósł o orzeczenie jej w rozmiarze 5 lat, a skazany - o wymierzenie kary, która pozwoliłaby mu wyjść na wolność.Sąd Wojewódzki postanowieniem z dnia 17 października 1969 r. nie uwzględnił zażalenia prokuratora i zażalenia obrońcy skazanego w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej oraz zażalenia skazanego w części dotyczącej wniosku o zastosowanie amnestii do czynów w pkt XIII, XXV i XXX. Zażalenie skazanego i jego obrońcy w pozostałych częściach Sąd Wojewódzki uwzględnił i orzekł karę łączną pozbawienia wolności w rozmiarze 7 lat.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie skazanego co do odmowy zastosowania amnestii do czynów przypisanych mu pod pkt XIII, XXV i XXX sentencji wyroku jest niesłuszne. Przestępstwa te - ze względu na wartość przedmiotów przekraczających 100.000 zł - wyłącza art. 7 pkt 5 ustawy z dnia 21 lipca 1969 r. o amnestii spod dobrodziejstwa jej stosowania.Zażalenie Prokuratora jest zasadne. Korzyść majątkowa w rozumieniu art. 286 § 2 k.k. może mieć również postać korzyści przyjętej w związku z urzędowaniem, w takim zaś wypadku czyn narusza jednocześnie przepis art. 290 k.k. Skoro zaś Sąd Wojewódzki w pkt IV skazał Henryka G. za to, że jako st. radca Centralnego Zarządu Ceł, przekraczając swoją władzę w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wszedł w nielegalny sposób w posiadanie druku ścisłego zarachowania i po sfałszowaniu go przekazał Stefanowi W. jako dowód opłacenia cła w wysokości 65.000 zł za samochód marki "Mercedes", przyjmując w zamian dla siebie 30.000 zł, to nie może ulegać wątpliwości, że w tym opisie czynu mieści się stwierdzenie, iż skazany dopuścił się zarazem przestępstwa z art. 290 k.k.Pogląd Sądu Wojewódzkiego, że czyn ten nie może być wyłączony spod amnestii, "ponieważ Sąd orzekający przyjął tylko kwalifikację prawną z art. 286 § 2 k.k., nie powołując art. 36 k.k. w związku z art. 290 k.k." - jest błędny. O tym bowiem, za jakie przestępstwo sprawca został skazany, decyduje nie przyjęta przez sąd kwalifikacja prawna czynu, lecz to, jakie przestępstwo sąd przypisał oskarżonemu w opisie czynu (por. uchwałę SN z dnia 6 listopada 1969 r., VI KZP 21/69).Zażalenie prokuratora jest również zasadne w części dotyczącej wymierzonej przez Sąd Wojewódzki kary łącznej, chociaż Sąd ten w postanowieniu uzupełniającym z dnia 17 października 1969 r. zastosował amnestię do 3 dalszych czynów i wymierzył nową karę łączną 7 lat więzienia. Kara ta bowiem została wymierzona bez zachowania proporcji przyjętej w prawomocnym wyroku, który orzekł w tej sprawie merytorycznie, co w konsekwencji nie daje podstaw do uwzględnienia postulatu obrońcy skazanego złagodzenia jej do 5 lat więzienia.Mając więc powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 31/70 1970-05-05Czy czyn oskarżonego, który zawierał znamiona przestępstwa z art. 286 § 2 k.k. z 1932 r. (przyjęcie korzyści majątkowej w zamian za tolerowanie nadużyć podległych pracowników) oraz art. 290 § 2 k.k. z 1932 r. (przyjęcie…
- IV KZ 99/69 1969-09-27Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował ustawę o amnestii z dnia 21 lipca 1969 r. do przestępstw zarzucanych oskarżonym, w szczególności w kontekście wyłączeń i zakresu stosowania amnestii?
- I KR 239/72 1972-12-14Czy umorzenie postępowania karnego skarbowego na podstawie ustawy o amnestii jest uzasadnione, gdy uszczuplenie podatkowe zostało zapłacone w drodze przymusowej egzekucji, a nie z inicjatywy sprawcy?
- II KRn 484/53 1953-07-21Czy w przypadku zbiegu przestępstw, do których zastosowano amnestię, należy najpierw zastosować amnestię do poszczególnych kar, a następnie orzec nową karę łączną, czy też zastosować amnestię bezpośrednio do kary łącznej…
- IV KR 113/75 1975-06-25Czy ustawa o amnestii z 1974 r. pozwala na umorzenie postępowania w przypadku, gdy sąd odstąpił od wymierzenia kary na podstawie art. 12 § 2 k.k.?
Powołane przepisy
art. 286 § 2 KKart. 6 pkt 1art. 31 KKart. 9art. 290 KKart. 7 pkt 5art. 36 KK§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.