IV KR 113/75

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Młynkiewicz. Sędziowie: I. Kazimierczak (sprawozdawca), R. Czapiewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy: 1) Henryka C., oskarżonego z art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 47 § 1 u.k.s., 2) Waldemara M., oskarżonego z art. 227 § 2 i art. 205 § 1 k.k., 3) Andrzeja R. i 4) Wiesławy R., oskarżonych z art. 18 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez oskarżonych od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Lublinie z dnia 13 grudnia 1974 r.;I) u c h y l i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej Henryka C. i na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) postępowanie karne przeciwko temuż Henrykowi C. o przestępstwo określone w art. 11 § 2 w związku z art. 47 § 1 u.k.s. umorzył;II) z m i e n i ł zaskarżony wyrok w części dotyczącej Andrzeja R. i Wiesławy R. w ten sposób, że uniewinnił ich z zarzutów objętych aktem oskarżenia;III) u t r z y m a ł w mocy zaskarżony wyrok w części dotyczącej Waldemara M. (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Lublinie po rozpoznaniu między innymi sprawy:1) Henryka C., oskarżonego o to, że dnia 13 lipca 1970 r. w W., w zamiarze nabycia bez zezwolenia odpowiednich organów od Barbary M. 1.800 dolarów USA za kwotę 180.000 zł, przeprowadził z nią wstępne rozmowy, dotyczące tej transakcji, lecz zamierzonego skutku nie osiągnął wobec wytrącenia mu z ręki przez Barbarę M. pakietu zawierającego 200.000 zł, częściowej kradzieży tych pieniędzy oraz zatrzymania w związku z tym Barbary M. przez funkcjonariuszy MO, tj. o przestępstwo określone w art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 47 § 1 u.k.s.;2) Waldemara M., oskarżonego o to, że dnia 9 listopada 1970 r. w L., będąc uprzednio skazany za przestępstwo umyślne, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej puścił w obieg jako prawdziwe trzy podrobione banknoty 1000-złotowe otrzymane uprzednio od Henryka C., tj. o przestępstwo określone w art. 227 § 2 i art. 205 § 1 k.k. w związku z art. 52 k.k.,3) Andrzeja R., oskarżonego o to, że w maju 1970 r. w R. i Ł., będąc uprzednio skazany za przestępstwo umyślne, działając samodzielnie i wspólnie z Wiesławą R., Barbarą M. i Józefem S. nakłonił Kazimierza K. do podrobienia 1000-złotowych banknotów Narodowego Banku Polskiego oraz do przerobienia banknotów dolarowych USA, a ponadto udzielił mu w tym pomocy, umożliwiając przejazd z R. do Ł. własnym samochodem i stwarzając dogodne warunki do popełnienia tych przestępstw we własnym mieszkaniu, tj. o przestępstwo określone w art. 18 § 1 i 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 k.k. i w związku z art. 52 k.k.;4) Wiesławy R., oskarżonej o to, że w maju 1970 r. w R. i Ł., będąc uprzednio karana za przestępstwo umyślne, działając wspólnie z Andrzejem R., Barbarą M. i Józefem S., udzieliła pomocy Kazimierzowi K. do podrobienia 1000-złotowych banknotów Narodowego Banku Polskiego, umożliwiając mu przejazd z R. do Ł. oraz stwarzając odpowiednie warunki do popełnienia tego przestępstwa w swoim mieszkaniu, tj. o przestępstwo określone w art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 k.k i w związku z art. 52 k.k.Wyrokiem z dnia 13 grudnia 1974 r.:a) Henryka C. uznał za winnego tego, że dnia 13 lipca 1970 r. w W. zamierzał bez zezwolenia nabyć od Barbary M. 1.800 dolarów USA za 180.000 zł, nie wiedząc o tym, że zostały one przerobione z banknotów USA o niższej wartości, tj. przestępstwa określonego w art. 11 § 2 k.k. w związku z art. 47 § 1 u.k.s., i na podstawie art. 12 § 2 k.k. w związku z art. 2 u.k.s. odstąpił od wymierzenia kary temuż Henrykowi C.;b) Waldemara M. uznał za winnego dokonania zarzucanego mu przestępstwa, i za tona podstawie art. 227 § 2 i art. 36 § 3 k.k. skazał go na 1 rok i 6 miesięcy pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując dzień tej kary za równoważny 100 zł; na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) wymierzoną Waldemarowi M. karę pozbawienia wolności darował;c) Andrzej R. i Wiesławę R. uznał za winnych dokonania zarzucanych im czynów, przy czym przyjął, iż usuwając Kazimierza K. ze swego mieszkania dobrowolnie starali się zapobiec fałszowaniu przez niego środków płatniczych, i za to skazał: Andrzeja R. na podstawie art. 18 § 1 i § 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 i art. 36 § 3 k.k., stosując art. 21 § 2 i art. 57 § 3 pkt 1 k.k., na karę 2 lat pozbawienia wolności i 3.000 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia w terminie na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując dzień tej kary za równoważny 100 zł;d) Wiesławę R. na podstawie art. 18 § 2 k.k. w związku z art. 227 § 1 i art. 36 § 3 k.k., stosując art. 21 § 2 k.k. i art. 57 § 3 pkt 1 k.k., na 1 rok pozbawienia wolności i 2.000 zł grzywny, z zamianą w razie nieuiszczenia na zastępczą karę pozbawienia wolności, przyjmując jeden dzień tej kary za równoważny 100 zł; na podstawie art. 57 § 4 k.k. odstąpił od orzeczenia wobec Andrzeja i Wiesławy R. kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych; na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 159) wymierzone Andrzejowi i Wiesławie R. kary pozbawienia wolności darował.Opisany wyrok zaskarżony został rewizjami oskarżonych.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna. Trafnie sąd pierwszej instancji przyjął, mimo zastrzeżeń wyrażonych w rewizji, że oskarżony podjął zamiar nabycia bez zezwolenia 1.800 dolarów USA bezpośrednio od oskarżonej Barbary M., gdyż już w czasie spotkania z nią w sklepie bieliźnianym w W. wyraził taką gotowość, chciał początkowo całą transakcję przeprowadzić w samochodzie, czemu sprzeciwiła się Barbara M., sprawdzał, czy ona ma rzeczywiście dolary, chociaż, gdyby tak miało być, jak utrzymuje rewizja, wystarczyło bezpośrednio udać się do Banku PKO i tam wszystko mogło odbyć się legalnie. Tymczasem oskarżony ograniczył się do sprawdzenia konkretnego banknotu, jednego z wielu, posiadanych przez oskarżoną Barbarę M., w drodze wymiany banknotu na odpowiednią liczbę bonów, czy banknoty dolarowe są rzeczywiście autentyczne. Odbyło się to w warunkach pośpiechu, bo Bank PKO był już zamykany.Mimo to oskarżony, nie wyzbywszy się dręczącego go niepokoju co do autentyczności reszty dolarów USA posiadanych przez Barbarę M., dalej z nią szukał odpowiedniego miejsca do bliższych oględzin dolarów i przeliczenia ich.W tym stanie rzeczy zamiar oskarżonego Henryka C. nabycia dolarów USA od oskarżonej Barbary M. bez zezwolenia jest od strony faktycznej i prawnej oczywisty.Mimo stwierdzenia, że rewizja oskarżonego Henryka C. nie jest trafna, korekta wyroku okazała się konieczna. Sąd pierwszej instancji, uznając winę oskarżonego Henryka C. w ramach art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 47 § 1 u.k.s. odstąpił od wymierzenia mu kary, stosując przepis art. 12 § 2 k.k. Zestawiając tę sytuację z drugą możliwą, a mianowicie zastosowaniem ustawy o amnestii w postaci umorzenia postępowania na podstawie art. 2 tejże ustawy, trzeba stwierdzi, że ta ostatnia jest korzystniejsza dla oskarżonego, gdyż likwiduje byt sprawy w postaci umorzenia postępowania w całości, podczas gdy pierwsza kończy się tylko odstąpieniem od wymiaru kary.Ponadto zważyć należy, że odstąpienie od wymierzenia kary jest uzależnione od uznania sądu, a umorzenie postępowania, w wypadku zaistnienia odpowiednich okoliczności, jak w sprawie niniejszej, jest nakazem ustawy o amnestii. Wychodząc z założenia, że skoro ustawa o amnestii dopuszcza umorzenie postępowania, jeżeli przestępstwo jest zagrożone karą, która ulega darowaniu, lub jeżeli należałoby za nie orzec karę, która uległaby darowaniu, to tym bardziej dopuszcza umorzenie postępowania w sprawież, gdzie odstąpiono od wymierzenia kary.Z tych przeto względów orzeczono jak wyżej (...).