II K 1201/61

WyrokIzba Karna1962-09-17

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość zysku osiągniętego przez sprawcę przestępstwa przeciwko mieniu społecznemu ma decydujące znaczenie dla zastosowania przepisów ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r., czy też istotna jest wysokość szkody wyrządzonej z winy sprawcy?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r., decydujące znaczenie dla zastosowania przepisów tej ustawy ma nie wysokość zysku osiągniętego w drodze przestępnej przez sprawcę, lecz wysokość szkody wyrządzonej z jego winy w mieniu społecznym. Skoro oskarżony swą przestępną działalnością spowodował stratę dla przedsiębiorstwa w niekwestionowanej wysokości, to bez względu na wysokość uzyskanego zysku, mają zastosowanie odpowiednie przepisy tej ustawy.
Stan faktyczny
Oskarżony Bohdan J., jako ekonomista materiałów pędnych, przyjmował nabywane w kilogramach artykuły pędne do magazynu w litrach bez stosowania współczynnika przeliczeniowego, co doprowadziło do powstania nadwyżki wartości około 70.000 zł. Oskarżony rozdysponował te nadwyżki na rzecz różnych osób. Sąd Wojewódzki skazał go za zagarnięcie mienia społecznego. Oskarżony w rewizji zarzucił błędną ocenę okoliczności faktycznych, twierdząc, że uzyskał z tego tytułu tylko około 10.000 zł, a resztą należało obciążyć współoskarżonych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok Sądu Wojewódzkiego w stosunku do Bohdana J.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Wagner (sprawozdawca).Sędziowie: J. Dorsz, J. Matysiak.Prokurator: H. Furmankiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Bohdana J. (i innych) oskarżonego z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11), na mocy art. 375 k.p.k.wyrok w stosunku do Bohdana J. utrzymał w mocy (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 23 lutego 1961 r. został skazany, między innymi, oskarżony Bohdan J. z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) na 5 lat więzienia, 5.000 zł grzywny, przepadek 1/4 części majątku oraz utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat 4 za to, że w okresie od października 1958 r. do listopada 1959 r. w G., jako ekonomista materiałów pędnych w Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjnych w G., działając czynem ciągłym, wyłudził na szkodę wymienionego Przedsiębiorstwa artykuły pędne wartości około 70.000 zł, za których ochronę i przechowanie w związku z zajmowanym stanowiskiem był odpowiedzialny, w ten sposób, że nabywane przez siebie artykuły pędne w kilogramach przyjmował - na przychód - do magazynu w litrach bez stosowania współczynnika przeliczeniowego, a uzyskiwane wskutek tego nadwyżki rozdysponował na rzecz różnych osób.Od powyższego wyroku założył między innymi rewizję oskarżony Bohdan J. (...).Rewizja oskarżonego Bohdana J., wnosząc o zmianę wyroku przez obniżenie kary, zarzuca: błędną ocenę okoliczności faktycznych przez niesłuszne przyjęcie, iż oskarżony przywłaszczył sobie całą nadwyżkę w kwocie około 70.000 zł, uzyskaną wskutek przyjęcia na przychód w litrach materiałów pędnych nabytych w kilogramach, jakkolwiek oskarżony Bohdan J. z tego tytułu uzyskał tylko około 10.000 zł, resztą zaś należało obciążyć współoskarżonych W. i G.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:1. Co do oskarżonego Bohdana J.Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. decydujące znaczenie dla zastosowania przepisów tejże ustawy ma nie wysokość zysku osiągniętego w drodze przestępnej przez sprawcę, lecz wysokość szkody wyrządzonej z jego winy w mieniu społecznym. Skoro więc w danym wypadku oskarżony swą przestępną działalnością, podjętą z chęci zysku, spowodował stratę dla Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych w G. w nie kwestionowanej przez rewizję wysokości około 70.000 zł, to bez względu na wysokość uzyskanego stąd przez niego samego zysku mają tu zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r., a co za tym idzie nie można mówić o rażącej surowości kary, wymierzonej - jeśli chodzi o karę pozbawienia wolności - w najniższej, dopuszczalnej ustawowo wysokości (art. 1 § 1 lit. a powołanej ustawy). Aczkolwiek więc - wobec tego że w grę wchodzą sankcje ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r. (Dz. U. Nr 4, poz. 11) - nie ma istotnego znaczenia to, czy czyn oskarżonego zostanie zakwalifikowany z art. 1 § 1, czy też z art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), to jednak w odpowiedzi na zarzuty rewizyjne trzeba nadmienić, że oskarżony Bohdan J. był tą osobą, która faktycznie dysponowała paliwem w Przedsiębiorstwie Robót Inżynieryjnych w G. Wynika to również z oczywistego faktu, że nikt inny tylko oskarżony Bohdan J. wyprowadził z magazynu nadwyżkę odpowiadającą nie przeliczonej różnicy kilogramów benzyny na litry. Skoro więc sprawowana w rzeczywistości przez oskarżonego funkcja powodowała jego odpowiedzialność za prawidłowe ewidencjonowanie i właściwe dysponowanie paliwem, to stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który w czynie oskarżonego dopatrzył się kwalifikowanej postaci zagarnięcia mienia społecznego, nie wykazuje błędu (...)Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 § 1art. 1 § 1art. 375 KPKart. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.