II K 136/53

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Michała O. i innych oskarżonych z art. 286 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 31 stycznia 1953 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucał oskarżonym Michałowi O., Andrzejowi K., Franciszkowi P. i Czesławowi S., że Michał O. jako naczelny dyrektor Zakładów Wytwórczych Maszyn Elektrycznych, Andrzej K. jako szef działu planowania, Franciszek P. jako główny inżynier, a Czesław S. jako szef produkcji, działając we wzajemnym porozumieniu, w celu osiągnięcia dla siebie oraz pozostałego personelu techniczno-administracyjnego korzyści majątkowej w postaci premii za wykonanie miesięcznych planów produkcyjnych, postanowili wykazać w sprawozdaniach przedkładanych władzom nadrzędnym wyższy procent wykonania od faktycznie zrealizowanego, omawiając z poszczególnymi osobami sprawę przystosowania podkładek do fałszywej sprawozdawczości, w wyniku czego przedstawili fałszywy obraz przebiegu produkcji oraz spowodowali przyznanie nienależnej premii produkcyjnej w wysokości 105.935,97 zł. Franciszek J. zaś, jako kierownik produkcji maszyn wirujących, wydawał polecenia podwładnemu sobie personelowi wystawiania tzw. kwitów przesyłkowych na maszyny niewykończone w celu użycia jako podkładek do sfałszowania sprawozdawczości o realizacji miesięcznych planów produkcyjnych, na podstawie której personel techniczno-administracyjny otrzymywał miesięczną premię produkcyjną.Sąd Wojewódzki w Łodzi wyrokiem z dnia 31 stycznia 1953 r. skazał oskarżonego Michała O. na trzy lata więzienia, oskarżonych Andrzeja K. i Franciszka P. na dwa lata więzienia, oskarżonego Czesława S. na jeden rok i sześć miesięcy więzienia, a oskarżonego Franciszka J. na jeden rok więzienia.Wyrok powyższy zaskarżyli wszyscy wyżej wymienieni oskarżeni.Rewizje oskarżonych, w oparciu o art. 371 pkt 1, 3 i 4 k.p.k. zarzucają, między innymi, błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i w związku z tym obrazę art. 286 § 2 k.k. przez mylne przyjęcie, że oskarżeni jako odpowiedzialni pracownicy Zakładów Wytwórczych Maszyn Elektrycznych, działając w porozumieniu, fałszowali sprawozdawczość w celu osiągnięcia korzyści osobistej, jakkolwiek przewód sądowy wykazał, że nie działali z chęci zysku, natomiast kierowali się ambicją dążąc do uzyskania dobrej opinii u władz przełożonych czy też do uzyskania awansu, co nie stanowi korzyści osobistej w rozumieniu art. 286 § 2 k.k.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Wbrew stanowisku rewizji wszystkich oskarżonych przyjąć należy, iż w czynach, których się dopuścili, mieszczą się cechy przestępstwa przewidzianego w art. 286 § 2 k.k.Niewątpliwie jednym z istotnych bodźców rozwoju gospodarki w ustroju socjalistycznym i w ustroju zmierzającym do socjalizmu jest ambicja w uzyskaniu, drogą współzawodnictwa socjalistycznego, najlepszych wyników pracy zespołowej czy indywidualnej. Zupełnym jednak zaprzeczeniem takiej zdrowej ambicji jest oczywiście szkodliwa praktyka preparowania fałszywej sprawozdawczości z wykonania planów produkcyjnych.Sąd pierwszej instancji słusznie podkreślił, że tego rodzaju działanie, polegając na fałszywym przedstawieniu danych dotyczących wykonania planu, powoduje zaciemnienie obrazu planu rzeczywiście wykonanego, zmniejsza czujność instancji nadrzędnych, paraliżuje działalność załogi zmobilizowanej do wykonania planu, a w konsekwencji narusza podstawę planowania "zasadniczego elementu rozwoju gospodarki uspołecznionej". Uzyskanie tą drogą niezasłużonego wyróżnienia w pracy, powodującego inne niezasłużone korzyści, między innymi, przyznanie nienależnych premii, słusznie zostało uznane za nadużycie władzy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej i osobistej, tj. za przestępstwo przewidziane w art. 286 § 2 k.k.