I K 887/51

WyrokIzba Karna1952-07-03

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podawanie niezgodnych z prawdą danych o wykonaniu planu produkcyjnego, skutkujące przyznaniem premii, stanowi przestępstwo z art. 287 § 2 k.k. w kontekście znaczenia planowania dla ustroju gospodarczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wszelkie niezgodne z rzeczywistością sprawozdania zakładów produkcyjnych dotyczące wykonania planów są wybitnie szkodliwe dla życia gospodarczego, ponieważ utrudniają prawidłowe planowanie i zaciemniają obraz rzeczywistej sytuacji w przemyśle. W przypadku oskarżonych, którzy wysyłali fałszywe sprawozdania, skutkujące przyznaniem premii osobom oskarżonym oraz personelowi biurowemu, Sąd Najwyższy stwierdził, że ich czyn zawierał wszystkie znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 287 § 2 k.k.
Stan faktyczny
Oskarżeni, kierownik i referent fabryki, zostali skazani za przestępstwo z art. 287 § 2 k.k. W celu uzyskania premii dla siebie i personelu biurowego, składali fałszywe sprawozdania statystyczne dotyczące produkcji. Twierdzili, że plan był wykonywany z kilkunastoprocentową nadwyżką, podczas gdy w rzeczywistości plan nie był wykonany lub produkcja znacznie przekroczyła normy. Oskarżeni wnieśli rewizje, zarzucając błędną ocenę stanu faktycznego i prawną kwalifikację czynu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia G. Auscaler; Sędziowie: A. Eimer, W. Bryl (sprawozdawca); Prokurator: W. Bednarz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Henryka L. i Janusza Z. oskarżonych z art. 287 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonych przez oskarżonych rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy na sesji wyjazdowej we Włocławku z dnia 15 maja 1951 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. (...)Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 15 maja 1951 r. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy skazał oskarżonego L. na dwa lata więzienia, natomiast oskarżonego Z. na 1 rok więzienia, uznając ich za winnych popełnienia przestępstwa przewidzianego w art. 287 § 2 k.k. przez to, że osk. L. jako kierownik, a osk. Z. jako referent fabryki wyrobów metalowych, działając w porozumieniu i w celu osiągnięcia dla siebie oraz pozostałego personelu biurowego fabryki korzyści majątkowej w postaci premii przyznawanej za wykonanie i przekroczenie planu miesięcznego, w sporządzanych i przesyłanych do Dyrekcji w B. sprawozdaniach statystycznych, stanowiących podstawę ewentualnego przyznania premii i skorygowania planu, podawali niezgodnie z prawdą, że produkcja wyrobów gotowych była wykonana w każdym miesiącu z kilkunastoprocentową nadwyżką, podczas gdy w rzeczywistości w pewnych miesiącach plan nie był wykonany, a w innych produkcja znacznie przekroczyła przewidziane normy.Od tego wyroku obaj oskarżeni założyli rewizje, które zarzucają wyrokowi błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, a w związku z tym obrazę art. 320, 339 k.p.k. wskutek dokonania przez Sąd błędnego ustalenia, że oskarżony L. działał w celu osiągnięcia dla siebie oraz pozostałego personelu biurowego fabryki korzyści majątkowej w postaci premii, podczas gdy w rzeczywistości oskarżony, mając na względzie dobro powierzonego mu zakładu, zlecał dokonywanie "przerzutów", aby nie naruszać prawidłowego funkcjonowania zakładu, które mogło ulec zakłóceniu w przypadku nieotrzymania przez pracowników premii, oraz obrazę przepisów prawa materialnego polegającą na tym, że w czynie oskarżonego Z. nie mieszczą się znamiona przestępstwa z art. 287 § 2 k.k., gdyż ustalony na przewodzie sądowym stan faktyczny nie odpowiada kwalifikacji prawnej ze wspomnianego artykułu, "przerzuty" bowiem nie miały wpływu na przyznanie premii pracownikom biurowym, wobec tego, że plan w każdym miesiącu był wykonany oraz z uwagi na to, że "przerzuty" mieściły się w granicach 1-2 % i nie miały związku z wpływem na operacyjny plan kwartalny i na planowanie na rok następny.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził, między innymi, następujący pogląd prawny:Rewizje oskarżonych są niezasadne.Planowanie ma dla naszego ustroju polityczno-gospodarczego zasadnicze znaczenie. Minister Minc mówiąc na V plenum KC PZPR o planie 6-letnim podkreślił, że "Nie wystarcza jednak mieć słuszną linię polityczną i słuszny plan stanowiący odbicie tej linii. (...) Trzeba tę linię i ten plan przeprowadzać w życiu, a w życiu przeprowadza się ją poprzez codzienną organizacyjną pracę powołanych do tego organizacji i instytucji" i wskazał, że realizacja planu 6-letniego wymaga wzmożonego wysiłku organizacyjnego, wysiłku przede wszystkim w zakresie planowania.Wszelkie zatem nie odpowiadające rzeczywistości sprawozdania zakładów produkcyjnych w przedmiocie wykonania planów produkcyjnych - z uwagi na to, że utrudniają one prawidłowe planowanie i zaciemniają obraz rzeczywistej sytuacji w przemyśle - należy oceniać jako wybitnie szkodliwe dla naszego życia gospodarczego. W czynie oskarżonych mieszczą się wszelkie znamiona przestępstwa przewidzianego w art. 287 § 2 k.k. Oskarżeni osobiście oraz personel biurowy w szeregu przypadków, wskutek wysyłania fałszywych sprawozdań odnieśli korzyść majątkową w postaci premii i tym samym przewidziane w cytowanym przepisie przestępstwo zostało dokonane. (...)

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 287 § 2 KKart. 375 KPKart. 320§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.