II K 252/64

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Kafarski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Budzianowski, F. Szeliński.Prokurator Generalnej Prokuratury: M. Kulesza.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Herberta W., oskarżonego z art. 215 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 7 marca 1964 r., na podstawie art. 375, 384 pkt 2 i 459 k.p.k., zmienił zaskarżony wyrok w orzeczeniu o karze w ten sposób, że oskarżonego Herberta W. za przypisany mu czyn przestępny skazał na cztery lata więzienia, przy czym na podstawie art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) wymierzył mu ponadto karę utraty prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat czterech; na podstawie art. 6 pkt 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii złagodził wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności do dwóch lat więzienia (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 7 marca 1964 r. oskarżony Herbert W. został uznany za winnego, że dnia 29 kwietnia 1963 r. w R. sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji drogowej przez to, iż prowadził w stanie nietrzeźwości z nadmierną szybkością samochód osobowy marki "Warszawa" i nie panując należycie nad pojazdem, uderzył w przyczepę stojącą prawidłowo na środku jezdni samochodu ciężarowego marki "Star" Nr Sx-0436, załadowanego odbiornikami telewizyjnymi, w wyniku czego uległy uszkodzeniu oba samochody oraz telewizory, tak że straty wynoszą łącznie około 225 tysięcy złotych, a nadto pasażerowie samochodu Eugeniusz Ł. i Marek R. doznali lekkich obrażeń ciała, i za to na podstawie art. 215 § 1 k.k. i przy zastosowaniu art. 42 § 3 k.k. i art. 31 § 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. (Dz. U. Nr 69, poz. 434) został skazany na dwa lata więzienia, 3.000 zł grzywny i na utratę prawa prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres lat czterech. Wyrok ten zaskarżył prokurator zarzucając, że oskarżonemu zostały wymierzone kary niewspółmiernie łagodne w stosunku do stopnia jego winy, tj. kary pozbawienia wolności i grzywny.W konkluzji rewizja wnosi o znaczne zaostrzenie obu tych kar.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:I. Zarzutom rewizji prokuratora nie można odmówić trafności, jeśli chodzi o wysokość wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności. W szczególności bowiem stopień winy oskarżonego jest znaczny, gdyż prowadził on samochód ruchliwymi ulicami miast O. i Z., a następnie między Z. a C. doprowadził do wypadku. Ten znaczny stopień winy oskarżonego wynika z tego, że prowadząc samochód na wymienionej trasie, znajdował się w stanie dość znacznego upojenia alkoholowego, przy czym jako kierowca zdawał sobie sprawę z ujemnego działania alkoholu na jego sprawność fizyczną i psychiczną.Ponadto skutki spowodowanego przez oskarżonego wypadku były poważne, z czym oskarżony powinien się był liczyć (art. 15 § 2 k.k.) ze względu na to, że znał skutki działania alkoholu zmniejszające zdolność prawidłowego prowadzenia pojazdów mechanicznych.W tych warunkach, biorąc pod uwagę ponadto okoliczności przemawiające za oskarżonym a przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd Najwyższy uznał za słuszne wymierzyć oskarżonemu karę czterech lat więzienia.Karę te Sąd Najwyższy złagodził oskarżonemu na podstawie art. 6 pkt 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o połowę, gdyż w wyniku spowodowanego przez oskarżonego wypadku pokrzywdzeni Ł. i R. doznali jedynie lekkich uszkodzeń ciała. Wprawdzie oskarżony doznał w wyniku tego wypadku ciężkiego uszkodzenia ciała, ale okoliczność ta nie stanowi przesłanki do wyłączenia go od dobrodziejstwa amnestii, gdyż dekret o amnestii wyłącza od dobrodziejstwa jej stosowania (art. 6 pkt 2) jedynie tych sprawców przestępstw drogowych, którzy dopuścili się ich w stanie nietrzeźwym, gdy w wyniku takiego przestępstwa doszło do śmierci człowieka lub ciężkiego uszkodzenia ciała innej osoby poza sprawcą przestępstwa.Ta wykładnia art. 6 pkt 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. znajduje uzasadnienie w tym, że nawet umyślne działania skierowane przez sprawcę przeciwko własnemu życiu lub zdrowiu nie stanowią przestępstwa przeciwko życiu lub zdrowiu, lecz jedynie przestępstwo innego rodzaju, jak np. z art. 144 ustawy o powszechnym obowiązku wojskowym (Dz. U. z 1963 r. Nr 20, poz. 108) lub oszustwo, gdy sprawca na skutek własnego działania powoduje u siebie uszkodzenie ciała dla uzyskania premii ubezpieczeniowej. Nie może więc w tych warunkach wyłączać od stosowania dobrodziejstwa amnestii na podstawie art. 6 pkt 2 dekretu o amnestii okoliczność, że w wyniku przestępstwa drogowego sam sprawca doznał ciężkiego uszkodzenia ciała.II. Wymierzenie kary grzywny w sprawie niniejszej nastąpiło na podstawie art. 42 § 3 k.k. Wymierzenie tej kary było więc fakultatywne. Na Sądzie Wojewódzkim ciążył zatem obowiązek rozważenia celowości skazania na grzywnę i przedstawienia przesłanek, które doprowadziły do takiego wniosku.Obowiązkowi temu Sąd Wojewódzki pod względem formalnym uczynił zadość, jednakże omawiając przyczyny, które doprowadziły do orzeczenia grzywny, popadł w sprzeczność, albowiem stwierdził, że stan majątkowy oskarżonego uzasadnia wymierzenie grzywny, i jednocześnie zwolnił oskarżonego od kosztów postępowania karnego wobec jego całkowitej niezamożności stwierdzonej przez władzę administracyjną. To ostatnie ustalenie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Jeśli ponadto uwzględni się charakter przestępstwa, to należy uznać za słuszny wniosek, że wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie nie było uzasadnione. Z tych więc względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.