VI KO 42/64

UchwałaIzba Karna1964-03-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wobec sprawcy przestępstwa drogowego popełnionego w stanie nietrzeźwości, w wypadku skazania go na podstawie art. 230 § 1 k.k. na karę powyżej dwóch lat więzienia, należy stosować przepis art. 6 pkt 3 dekretu z 20 lipca 1964 r. o amnestii?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchwalił, że wobec sprawcy przestępstwa drogowego popełnionego w stanie nietrzeźwości, skazanego na karę powyżej dwóch lat więzienia, nie stosuje się przepisu art. 6 pkt 3 dekretu o amnestii. Przepis art. 6 pkt 2 dekretu, który wyłącza spod dobrodziejstwa amnestii przestępstwa drogowe popełnione w stanie nietrzeźwości i powodujące śmierć lub ciężkie uszkodzenie ciała, stanowi normę szczególną względem ogólnej normy art. 6 pkt 3 dotyczącej przestępstw nieumyślnych.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania dekretu o amnestii. Dotyczyła ona sprawcy przestępstwa drogowego popełnionego w stanie nietrzeźwości, skazanego na karę pozbawienia wolności przekraczającą dwa lata. Wątpliwość dotyczyła możliwości zastosowania art. 6 pkt 3 dekretu o amnestii, który obejmuje przestępstwa nieumyślne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił odpowiedź na przedstawioną kwestię prawną, udzielając odpowiedzi jak wyżej.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: S. Kotowski, Z. Kapitaniak (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Witolda M. oskarżonego z art. 230 § 1 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki dla Województwa Warszawskiego kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy, a mianowicie:"Czy wobec sprawcy przestępstwa drogowego popełnionego w stanie nietrzeźwości, w wypadku skazania go na podstawie art. 230 § 1 k.k. na karę powyżej dwóch lat więzienia, należy stosować przepis art. 6 pkt 3 dekretu z 20 lipca 1964 T o amnestii?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneArtykuł 6 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii przewiduje szerszy niż określony w art. 3 tegoż dekretu zakres łagodzenia kar, a mianowicie dopuszcza łagodzenie kar wymierzonych w rozmiarze powyżej 2 lat do 5 lat więzienia dla trzech grup przestępstw wymienionych w tym przepisie. Pierwszą grupę stanowią przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. i odpowiednika tegoż przepisu zawartego w kodeksie karnym Wojska Polskiego, z wyjątkiem tych przestępstw, w wyniku których powstała szkoda powyżej 100.000 zł, drugą - przestępstwa drogowe z wyjątkiem popełnionych w stanie nietrzeźwości i powodujących śmierć lub ciężkie uszkodzenie ciała człowieka, wreszcie trzecią - przestępstwa popełnione nieumyślnie.Określenie przestępstwa drogowego zawierają "Wytyczne wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej" z dnia 22 czerwca 1963 r. VI KO 54/61 (OSNKW nr 10 z 1963 r., poz. 179). Według tych wytycznych są to przestępstwa podpadające pod różne przepisy karne, jak art. 215 § 1 i § 2, 230 § 1, 235 § 2, 236 § 2, 242 § 1 i § 3 k.k., art. 28 i 30 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o zwalczaniu alkoholizmu, art. 144 k.k.W.P. Są to więc przestępstwa popełnione zarówno umyślnie, jak i nieumyślnie.Przedstawione Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczą wzajemnego stosunku punktów 2 i 3 art. 6 dekretu o amnestii w wypadku, gdy przestępstwo drogowa zostało popełnione nieumyślnie.Niezależnie od kwestii prawidłowości uszeregowania tych przepisów wynika z nich dostatecznie wyraźnie, że ustawodawca przykłada szczególną wagę do przestępstw drogowych popełnionych przez nietrzeźwych uczestników ruchu drogowego i powodujących śmierć lub ciężkie uszkodzenie ciała człowieka, odmawiając ulg amnestyjnych w tych konkretnych wypadkach, w których sprawca powinien zdaniem sądu wyrokującego ponieść karę pozbawienia wolności powyżej 2 lat.Ustawodawca miał tu na względzie stopień społecznego niebezpieczeństwa takich czynów. O stopniu społecznego niebezpieczeństwa czynu decyduje nie tylko rodzaj winy sprawcy, lecz także całokształt okoliczności towarzyszących popełnieniu przestępstwa i dotyczących osoby sprawcy. Okoliczności te, ocenione przez sąd, znajdują następnie wyraz w wymiarze kary za przypisany czyn. Przestępstwa drogowe popełnione w stanie nietrzeźwości sprawcy i sprowadzające śmierć lub ciężkie uszkodzenie ciała człowieka, ocenione przez sąd jako tak dalece społecznie groźne, że wymagają represji karnej przenoszącej 2 lata więzienia, zostały w punkcie 2 art. 6 dekretu - właśnie ze względu na stopień ich społecznego niebezpieczeństwa - wyłączone spod dobrodziejstwa amnestii bez względu na to, czy zostały popełnione umyślnie, czy też nieumyślnie. Przepis art. 6 pkt 2 dekretu należy więc traktować, jeśli chodzi o przestępstwo drogowe popełnione nieumyślnie, jako normę szczególną względem normy zawartej w art. 6 pkt 3 tegoż dekretu, dotyczącej ogólnie przestępstw nieumyślnych.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 230 § 1 KKart. 6 pkt 3art. 3art. 286 § 1 KKart. 215 § 1art. 28art. 144 KKart. 6art. 6 pkt 2§ 1§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.