IV KRN 69/75

SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Andrzeja S., oskarżonego z art. 145 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Kielcach z dnia 20 czerwca 1975 r. rewizję nadzwyczajną oddalił (...).Uzasadnienie faktyczneAndrzej S. skazany został wyrokiem Sądu Powiatowego w Końskich z 24 kwietnia 1975 r., na podstawie art. 145 § 2 k.k., na karę 2 lat pozbawienia wolności z darowaniem jej na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. z 1974 r. Nr 27, poz. 159) za to, że 5 stycznia 1974 r. na trasie W.- Ż., kierując samochodem ciężarowym marki Star - 28, naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten sposób, że zbliżając się do ostrego prawoskrętnego łuku drogi częściowo zwężonej wskutek oblodzenia, stosował nadmierną i niebezpieczną w tych warunkach szybkość, na skutek czego podczas hamowania pojazdu znacznie przekroczył oś jezdni i doprowadził do zderzenia z jadącym z przeciwnego kierunku samochodem marki Żuk, kierowanym przez Jana Ł., a w następstwie do jego zgonu oraz do powstania obrażeń ciała u pasażerów tego pojazdu Antoniego B., Józefa K. i Marka W., a ponadto do uszkodzenia obydwu samochodów na sumę około 50.0000 zł.Od wyroku tego wniósł rewizję prokurator (...).Po rozpoznaniu rewizji Sąd Wojewódzki w Kielcach wyrokiem z 20 czerwca 1975 r. uchylił wyrok sądu pierwszej instancji i na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 18 lipca 1974 r. o amnestii umorzył postępowanie karne w stosunku do oskarżonego Andrzeja S.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego wniósł rewizję nadzwyczajną prokurator generalny Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zarzucając temu wyrokowi mogące mieć wpływ na jego treść błędy w ustaleniach faktycznych co do okoliczności wskazujących na to, że oskarżonemu Andrzejowi S. powinna być wymierzona za popełniony przez niego czyn znacznie surowsza kara od tej, która ulegałaby darowaniu na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 18 lipca 1974 r. o amnestii (Dz. U. z 1974 r. Nr 27, poz. 159) oraz że należy w stosunku do niego orzec karę dodatkową - zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy oskarżonego Andrzeja S. Sądowi Wojewódzkiemu w Kielcach do ponownego rozpoznania w instancji rewizyjnej.W uzasadnieniu rewizji nadzwyczajnej podniesiono, że przedstawione wyroki wydano po ponownym rozpoznaniu sprawy oskarżonego zgodnie z postanowieniem Sądu Najwyższego z 17 stycznia 1975 r., uwzględniającym rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z 21 listopada 1974 r., od postanowienia Sądu Powiatowego w Końskich z 31 lipca 1974 r., którym umorzono postępowanie karne w stosunku do oskarżonego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z 18 lipca 1974 r. o amnestii.Po rozważeniu okoliczności czynu oskarżonego w postanowieniu Sądu Najwyższego z 17 stycznia 1975 r. i w rewizji nadzwyczajnej z 21 listopada 1974 r. Sąd Najwyższy zaznaczył w tym postanowieniu między innymi to, że rewizja nadzwyczajna trafnie przytacza szereg okoliczności, które mogą przemawiać - bez przesądzenia obecnie tej kwestii - za trafnością poglądu, iż oskarżonemu powinna być wymierzona kara nie podlegająca darowaniu na podstawie cytowanej ustawy o amnestii.Wśród przytoczonych okoliczności zarówno w rewizji nadzwyczajnej, jak i w postanowieniu Sądu Najwyższego podkreślono z naciskiem fakt niezastosowania się oskarżonego do znaku drogowego "uwaga niebezpieczny zakręt w prawo". Jest to - jak wiadomo - znak ostrzegawczy. Zgodnie z § 90 rozporządzenia z 20 lipca 1968 r. (Dz. U. z 1968 r. Nr 27, poz. 183) znak ten uprzedzał oskarżonego o niebezpiecznym miejscu na drodze, w którym należy zachować szczególną ostrożność, zwłaszcza zaś prowadzić pojazd z taką szybkością, aby można było utrzymać go, jeżeli okazałoby się to konieczne dla bezpieczeństwa ruchu lub uniknięcia wypadku.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że orzeczenie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 1975 r., uchylające postanowienie Sądu Powiatowego w Końskich zapadło w związku z tym, iż Sąd Powiatowy z oczywistą obrazą art. 90 § 1 k.p.k. nie uzasadnił swojego stanowiska co do tego, że oskarżonemu należałoby wymierzyć karę podlegającą darowaniu na podstawie przepisów ustawy z 18 lipca 1974 r. o amnestii. Przekazując sprawę do ponownego rozpoznania Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę wnikliwego ustalenia i rozważenia wszystkich okoliczności istotnych dla oceny prawnej czynu oskarżonego i dla wymiaru kary.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Powiatowy ustalił, że oskarżony Andrzej S. prowadził samochód ciężarowy Star 28 (pogotowie techniczne), należący do Przedsiębiorstwa Kolejowych Robót Elekryfikacyjnych w G. Warunki drogowe w czasie jazdy były dobre i oskarżony prowadził ten samochód z prędkością około 50 km/godz. Zbliżając się do ostrego, prawostronnego zakrętu, oskarżony zmniejszył prędkość do 40 km/godz. Na tym zakręcie - z powodu braku nasłonecznienia - prawa strona jezdni dla kierunku jazdy oskarżonego była oblodzona. W czasie pokonywania tego zakrętu, oskarżony - omijając oblodzoną część jezdni - zjechał na niewłaściwą stronę jezdni dla swojego kierunku jazdy. W chwili gdy oskarżony znalazł się na łuku zakrętu, zauważył on nadjeżdżający z przeciwnego kierunku samochód marki Żuk i chcąc zapobiec zderzeniu, skręcił na oblodzoną część jezdni. Samochód ten jednak zarzucił i samochód Żuk, który również jechał z prędkością 40 - 50 km/godz. uderzył przodem w lewy bok samochodu Star 28.Z opinii biegłych wynika, że bezpośrednią przyczyną wypadku było niedostosowanie prędkości jazdy na łuku prawostronnym w konkretnych warunkach drogowych i atmosferycznych przez oskarżonego.Na rozprawie sądowej biegły Zbigniew H. stwierdził, że ponieważ na tym zakręcie było już uprzednio kilka wypadków drogowych, dokonał on osobiście próby szybkości na tym odcinku drogi i ustalił, że przy pokonywaniu tego zakrętu z obu stron granicą bezpiecznej szybkości jest 40 km/godz. i że na odcinku tym wprowadzono ograniczenie szybkości.Analizując przebieg tego wypadku, Sąd Powiatowy uznał, że zaniedbania służby drogowej polegające na braku posypania piaskiem oblodzonej części drogi i braku właściwych oznaczeń również przyczyniły się do jego zaistnienia. Rozważając postać winy oskarżonego, sąd uznał, iż naruszenie zasad w ruchu drogowym nastąpiło z winy nieumyślnej.Ustalenia Sądu Powiatowego w zakresie przyczyn wypadku i postaci winy oskarżonego są prawidłowe i znajdują oparcie w zebranych dowodach.Co do podniesionej w rewizji nadzwyczajnej kwestii niewspółmierności kary, zwłaszcza ze względu na okoliczność, iż oskarżony "był karany w trybie karno - administracyjnym za wymuszenie pierwszeństwa przejazdu i orzeczona wówczas kara nie odniosła wychowawczego skutku" zauważyć należy, że nie może stanowić okoliczności wpływającej na zaostrzenie wymiaru kary; poprzednie skazanie za przestępstwo bądź za wykroczenie, jeżeli skazania te z mocy przepisów ustawy uznaje się za niebyłe.Powołanie się w rewizji na poprzednią karalność oparte było na wyjaśnieniach oskarżonego złożonych 29 marca 1974 r., w których podał on, że przed dwoma laty - a więc przed 29 marca 1972 r. - był on ukarany grzywną przez kolegium do spraw wykroczeń. Charakterystycznym jest, że w toku postępowania nie dokonano żadnych ustaleń, które by wykluczały stosowanie przepisu art. 45 § 1 kw.Analizując wszystkie zebrane dowody i ustalone okoliczności oraz mając na uwadze zachowanie się oskarżonego świadczące o jego przeżyciach w związku z tym wypadkiem i dobre o nim opinie stwierdzić należy, że brak jest danych, by uznać, że kara która uległaby darowaniu na podstawie przepisów ustawy z 18 lipca 1974 r. o amnestii, byłaby karą niewspółmiernie łagodną i to w stopniu rażącym, jak wymaga tego przepis art. 387 pkt 4 k.p.k. (...).