V K 88/61
WyrokIzba Cywilna1961-09-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy darowanie kary za poprzednie przestępstwo przeciwko mieniu na mocy amnestii wyłącza zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. w sytuacji, gdy sprawca dopuścił się ponownie zagarnięcia mienia społecznego przed upływem 5 lat od uprawomocnienia się wyroku skazującego za poprzednie przestępstwo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że darowanie kary za poprzednie przestępstwo przeciwko mieniu na mocy amnestii nie wyłącza zastosowania art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., jeśli sprawca dopuścił się ponownie zagarnięcia mienia społecznego przed upływem 5 lat od uprawomocnienia się wyroku skazującego. Darowanie kary nie jest równoznaczne z 'puszczeniem w niepamięć i przebaczeniem'. Ponadto, umorzenie postępowania z art. 49 k.p.k. wobec sprawcy z niekaralną przeszłością, który nie okazał skruchy, może utwierdzić go w poczuciu bezkarności.Stan faktyczny
Stefan W. został skazany za kradzież 500 kg węgla o wartości 92 zł. Sąd pierwszej instancji zakwalifikował czyn z art. 1 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Sąd drugiej instancji umorzył postępowanie na podstawie art. 49 k.p.k. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając błąd w kwalifikacji prawnej czynu oraz brak podstaw do umorzenia postępowania. Sąd Najwyższy uchylił oba wyroki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyroki Sądu Powiatowego i Sądu Wojewódzkiego oraz przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla m. Łodzi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia T. Gdowski (sprawozdawca).Sędziowie: M. Kulesza, M. Fic.Prokurator: W. Gatner.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stefana W. oskarżonego z art. 1 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228), po rozpoznaniu założonej przez Ministra Sprawiedliwości rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 16 maja 1960 r. uchylonego wyrokiem Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi w Łodzi z dnia 10 października 1960 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 1 i 2, 388 § 1 k.p.k.uchylił oba powyższe wyroki i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla m. Łodzi w Łodzi do ponownego rozpoznania.Wyrokiem Sądu Powiatowego dla m. Łodzi z dnia 16 maja 1960 r. oskarżony Stefan W. został skazany na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) na karę 2 tygodni aresztu i 100 zł grzywny za kradzież na szkodę PSS Łódź-Zachód 500 kg węgla o wartości 92 zł.Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi w Łodzi, po rozpoznaniu sprawy na skutek rewizji oskarżonego, wyrokiem z dnia 10 października 1960 r. uchylił wyrok Sądu Powiatowego i na podstawie art. 49 k.p.k. umorzył postępowanie karne przeciwko Stefanowi W.Od powyższych wyroków założył rewizję nadzwyczajną na niekorzyść oskarżonego Minister Sprawiedliwości.Rewizja nadzwyczajna na podstawie przepisu art. 371 pkt 1 i 2 k.p.k. zarzuca:1) wyrokowi I instancji - obrazę prawa materialnego przez zakwalifikowanie czynu oskarżonego z art. 1 § 2 zamiast z art. 6 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228),2) wyrokowi II instancji - obrazę art. 49 k.p.k. przez umorzenie postępowania karnego z mocy tego przepisu mimo braku podstaw ku temu.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie obu zaskarżonych wyroków i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu dla m. Łodzi do ponownego rozpoznania w innym składzie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Jak wynika z danych o karalności Stefan W. był poprzednio dwukrotnie karany: raz w 1950 r. z art. 4 § 2 m.k.k. na 3 lata więzienia, drugi raz 28 grudnia 1955 r. z art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) na 8 miesięcy więzienia. Ta ostatnia kara została mu darowana z mocy amnestii, jednakże - wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniach wyroków sądów obu instancji - nie wyłącza to zakwalifikowania czynu oskarżonego z art. 6 cytowanej ustawy. Przepis ten ma bowiem zastosowanie także wówczas, gdy kara za poprzednie przestępstwo przeciwko mieniu nie została w ogóle odbyta.Stefan W. dopuścił się ponownie zagarnięcia mienia społecznego przed upływem 5 lat od uprawomocnienia się wyroku skazującego za poprzednie przestępstwo, darowanie zaś z mocy amnestii kary prawomocnie orzeczonej nie jest równoznaczne z "puszczeniem w niepamięć i przebaczeniem". W tych warunkach zastosowanie art. 1 § 2 zamiast art. 6 wyżej cytowanej ustawy było błędne.Ilość skradzionego węgla oraz jego wartości, nie można uważać za nieznaczną. Jednakże nawet nieznaczna wartość mienia, do którego skierowano działanie przestępne, może ewentualnie stanowić jedną z przesłanek umorzenia postępowania z mocy art. 49 k.p.k., ale tylko wobec sprawcy o nienagannej przeszłości.Jak wyżej wspomniano, Stefan W. już wchodził poprzednio dwukrotnie w kolizję z prawem karnym. Umorzenie postępowania z mocy art. 49 k.p.k. przy uwzględnieniu faktu, że nie okazał on skruchy, kara zaś za poprzednie przestępstwo została mu darowana z mocy amnestii, może utwierdzić go w poczuciu bezkarności, a tym samym ośmielić do popełnienia dalszych przestępstw.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- VI KO 56/64 1965-02-07Czy ujawnienie dopiero przed sądem rewizyjnym faktu uznania skazania za niebyłe w rozumieniu art. 3 ust. 2 dekretu z dnia 20 lipca 1964 r. o amnestii (Dz. U. Nr 27, poz. 174) po wydaniu wyroku przez sąd I instancji uzasa…
- V KRN 321/70 1970-10-01Czy darowanie kary pozbawienia wolności na mocy ustawy o amnestii, mimo odbycia części kary, wyklucza zastosowanie przepisów o recydywie w przypadku późniejszego popełnienia przestępstwa?
- IV KRN 69/75 1975-12-23Czy naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, skutkujące śmiercią człowieka i szkodą materialną, może być uznane za czyn, którego kara podlega darowaniu na podstawie ustawy o amnestii, jeśli sąd pierwszej instancj…
- V KRN 159/66 1966-05-05Czy skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, które następnie zostało darowane na mocy amnestii, może być uznane za niebyłe w rozumieniu art. 3 ust. 2 dekretu o amnestii z dnia 20 lip…
- IV KR 35/71 1971-11-15Czy Sąd Najwyższy powinien zmienić kwalifikację prawną czynów przypisanych oskarżonym, uwzględniając przepisy ustawy o amnestii oraz zasady stosowania przepisów przejściowych między kodeksami karnymi?
Powołane przepisy
art. 1 § 2art. 394art. 49 KPKart. 371 pkt 1art. 6art. 4 § 2art. 1 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.