II K 302/55
WyrokIzba Karna1955-06-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo przepisanie i przechowywanie pism, których treść ma pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej, wypełnia znamiona przestępstwa z art. 23 § 1 m.k.k., czy też wymaga dodatkowego ustalenia celu rozpowszechniania tych pism?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo przepisanie i przechowywanie pism, których treść ma pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej, nie wypełnia automatycznie znamion przestępstwa z art. 23 § 1 m.k.k. Wymaga to dodatkowego ustalenia, że celem działania sprawcy było rozpowszechnianie tych pism. Brak takich dowodów uzasadnia przypisanie czynu kwalifikowanego z art. 24 § 1 m.k.k.Stan faktyczny
Oskarżony Jan K. został skazany przez Sąd Wojewódzki na 3 lata i 6 miesięcy więzienia za przestępstwo z art. 23 § 1 m.k.k. polegające na sporządzaniu i przechowywaniu w celu rozpowszechniania pism stanowiących tajemnicę państwową. Oskarżony przepisał notatki dla kolegi i przechowywał je przez pewien czas. Sąd Najwyższy uznał, że brak było dowodów na cel rozpowszechniania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego, uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 24 § 1 m.k.k. i skazał go na karę jednego roku więzienia.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana K. osk. z art. 23 § 1 m.k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Łodzi z dnia 2 lutego 1955 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok, uznał oskarżonego Jana K. za winnego tego, że przechowywał pisma i druki, których treść miała pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej i za ten czyn z mocy art. 24 § 1 m.k.k. skazał go na 1 (jeden) rok więzienia.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Łodzi oskarżony Jan K. skazany został na 3 lata i 6 miesięcy więzienia za przestępstwo z art. 23 § 1 m.k.k. popełnione w ten sposób, że sporządzał i przechowywał w celu rozpowszechniania pisma i druki, których treść miała pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej.Od wyroku tego oskarżony założył rewizję, która zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę wyroku wskutek niesłusznego uznania, że przepisanie przez oskarżonego notatek dla kolegi miało na celu ich rozpowszechnianie i w następstwie tego niezasadne skazanie go za przestępstwo z art. 23 § 1 m.k.k.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Sąd Wojewódzki bezbłędnie ustalił, że oskarżony przepisał i przechowywał pisma i druki o treści odpowiadającej dyspozycji art. 23 § 1 m.k.k., tj. o treści mającej pozostać tajemnicą wobec władzy państwowej, niezasadnie jednak ustalił, że celem oskarżonego było rozpowszechnianie tych przepisanych i przechowywanych pism i druków, albowiem przewód sądowy nie dostarczył dostatecznych dowodów, które by dawały niewątpliwą podstawę do takiego ustalenia.Na podstawie wyjaśnień oskarżonego Sąd Wojewódzki ustalił, że oskarżony na prośbę znajomego imieniem "Franek" przepisał dwa konspekty napisane przez "Franka" ołówkiem oraz notatki tegoż "Franka" i przez pewien czas przechowywał je u siebie (do czasu zwrócenia "Frankowi"). Na podstawie faktu przepisania przez oskarżonego materiałów dowodowych dostarczonych przez "Franka" Sąd doszedł do wniosku, że "bezsprzecznie miało ono na celu umożliwienie dalszego ich rozpowszechniania przez osobnika o imieniu "Franek", wychodząc z założenia, że sam fakt przechowywania pism oraz że sam fakt przepisywania tego rodzaju pism… wypełnia dyspozycję art. 23 § 1 m.k.k.".Taka ocena jest błędna. Sam fakt przepisana pism, a następne sam fakt ich przechowywania odpowiada jedynie dyspozycji art. 24 § 1 m.k.k., dla przyjęcia zaś kwalifikacji z art. 23 m.k.k. konieczne jest ustalenie takich faktów i okoliczności, które by uzasadniały przyjęcie, że celem działania oskarżonego było rozpowszechnianie. Jednakże przewód sądowy (wyjaśnienie oskarżonego) nie daje podstawy do ustalenia takich faktów i okoliczności. Przeciwnie, okoliczność, że oskarżony każdy z dostarczonych mu przez "Franka" brudnopisów przepisywał w jednym tylko egzemplarzu i następnie miał te przepisane egzemplarze zwrócić temuż "Frankowi" przemawia raczej za tym, że celem działania oskarżonego nie było rozpowszechnianie.W tych warunkach wyniki przewodu sądowego dają niewątpliwie podstawę jedynie do przypisania oskarżonemu przestępstwa z art. 24 § 1 m.k.k.Z uwagi na poprzednią niekaralność oskarżonego, jego niski poziom rozwoju umysłowego i okazaną przez niego na rozprawie skruchę oraz przy uwzględnieniu znacznej szkodliwości społecznej jego czynu za współmierną zawinieniu oskarżonego uznać należy karę roku więzienia.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- K 911/50 1950-12-06Czy użyczenie w celu zaznajomienia się z treścią jednego egzemplarza pisma, druku lub wizerunku o treści przestępczej, określonej w art. 23 m.k.k., wypełnia stan faktyczny przestępstwa przewidzianego w tymże artykule?
- I K 663/53 1953-12-28Czy sporządzenie ulotki o treści nawołującej do popełnienia zbrodni w celu jej wywieszenia w miejscu publicznym stanowi przestępstwo z art. 23 § 1 m.k.k., nawet jeśli nie doszło do faktycznego wywieszenia?
- Rw 874/82 1982-10-18Czy przechowywanie ulotek przeznaczonych do rozpowszechniania, przy świadomości celu ich rozpowszechniania przez inną osobę, może być podstawą odpowiedzialności karnej za przestępstwo określone w art. 273 § 2 k.k. w zw.…
- VI KZP 7/83 1983-06-21Czy ujawnienie wiadomości z postępowania przygotowawczego, bez zgody zainteresowanych stron, stanowi przestępstwo z art. 255 § 1 k.k., jeśli zachowanie sprawcy wyczerpuje pozostałe znamiona tego przepisu, a także jakie j…
- III KKN 490/00 2001-03-08Czy rozpowszechnianie wierszy zawierających wulgaryzmy pod adresem działaczy partyjnych i państwowych, przy braku znamion wyrządzenia istotnej szkody interesom państwa lub obniżenia powagi jego organów, stanowi przestęps…
Powołane przepisy
art. 23 § 1art. 375art. 24 § 1art. 23§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.