II K 590/60

WyrokIzba Karna1963-01-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy można przypisać oskarżonemu winę z art. 215 § 1 k.k. (sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji kolejowej) w sytuacji, gdy oskarżony zapomniał o wyprawieniu pociągu, a jego działanie było wynikiem niewypoczęcia i spożycia alkoholu przed służbą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że oskarżony, będąc świadomym odpowiedzialności swojej funkcji dyżurnego ruchu i potencjalnych skutków zaniedbania, stawił się do pracy w stanie niewypoczęcia i pod wpływem alkoholu. W związku z tym, godził się na wszelkie następstwa swojego stanu, co uzasadnia przypisanie mu winy z art. 215 § 1 k.k. (działanie z zamiarem ewentualnym). Kara orzeczona przez sąd pierwszej instancji nie wykazywała cech rażącej surowości.
Stan faktyczny
Oskarżony, pełniąc służbę dyżurnego ruchu PKP w stanie wskazującym na spożycie alkoholu, sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy kolejowej. Wyprawił pociąg towarowy, nie zgłaszając tego dyżurnemu w miejscu docelowym, a następnie na ten sam tor skierował kolejny pociąg, co doprowadziło do zderzenia i zniszczenia wagonów, powodując straty finansowe.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Katowicach, uznając rewizję oskarżonego za bezzasadną.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy, w sprawie Tomasza K., oskarżonego z art. 215 § 1 k.k. po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 11 stycznia 1960 r. na podstawie art. 375 k.p.k., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach, wyrokiem z dnia 11 stycznia 1960 r., skazał oskarżonego Tomasza K. z art. 215 § 1 k.k. na jeden rok i 6 miesięcy więzienia za to, że pełniąc służbę dyżurnego ruchu PKP nastawni w P. w stanie wskazującym na użycie alkoholu, sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy w komunikacji kolejowej, wyprawiając pociąg towarowy Nr 10288 z P. do M. i nie zgłaszając o tym dyżurnemu ruchu w M., a następnie na zajęty już ten sam tor skierował z P. drugi pociąg towarowy Nr 33884, wskutek czego nastąpiło zderzenie obu pociągów i zniszczenie trzech załadowanych wagonów towarowych, powodując straty PKP w wysokości ponad 200 tysięcy złotych.Od powyższego wyroku wniósł rewizję oskarżony.Rewizja zarzuca:1) obrazę przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 215 § 1 k.k.;2) błędną ocenę okoliczności faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku;3) rażącą niewspółmierność kary w stosunku do przypisanego czynu.W konkluzji rewizja wnosi o:1) uchylenie zaskarżonego wyroku, uznanie oskarżonego winnym popełnienia występku z art. 215 § 2 k.k. i wymierzenie mu odpowiednio łagodniejszej kary przy uwzględnieniu przepisu art. 57 § 2 k.k., względnie2) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja nie jest słuszna.Wywodzi ona, że skoro Sąd I instancji ustalił, iż oskarżony zapomniał o wyprawieniu pociągu Nr 10288, przeto brak było podstaw do przypisania mu działania cum dolo enentuali. W tych warunkach - zdaniem rewizji - czyn oskarżonego może wypełniać znamiona jedynie występku z art. 215 § 2 k.k.Powyższy-argument jest tylko pozornie trafny. Rewizja zapomina bowiem, że oskarżony jako dyżurny ruchu miał w owym czasie pełnić nocną służbę. Powinien był zatem dzień poprzedzający tę służbę zażyć na wypoczynek, warunkujący pełną jego sprawność w czasie wykonywania tak odpowiedzialnej funkcji. Tymczasem - jak wynika z własnych wyjaśnień oskarżonego - w dniu tym wypił on u znajomych 1/4 litra wódki "we dwoje", przy czym zabawił u nich do późnego wieczora i w efekcie spóźnił się do pracy o dwie godziwy. Nic więc dziwnego, że w tych warunkach oskarżony mając zmniejszoną sprawność intelektualną w czasie pełnienia nocnej służby zapomniał o wyprawieniu pociągu i na zajęty tor skierował następny pociąg, doprowadzając do katastrofy.Skoro oskarżony wiedząc o tym, że ma pełnił nocną służbę dyżurnego ruchu PKP, nienależyte wykonywanie, której może grozić nieobliczalnymi wręcz skutkami, stawił się mimo to do pracy niewypoczęty i z zawartością alkoholu we krwi - przeto logiczny płynie stąd wniosek, iż godził się on na wszelkie następstwa takiego stanu rzeczy.Z tych względów należało uznać, iż rewizja niesłusznie kwestionuje ustalenia Sądu Wojewódzkiego w przedmiocie winy oskarżonego.Skoro zaś nadto wymierzona oskarżonemu kara, oscylująca ku dolnej granicy sankcji przewidzianej za dane przestępstwo, nie wykazuje cech rażącej surowości, przeto brak było podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku.Dlatego też orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 215 § 1 KKart. 375 KPKart. 215 § 2 KKart. 57 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.