IV K 416/52
WyrokIzba Karna1953-01-15
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik kolejowy, który w stanie nietrzeźwości przyjmuje służbę i prowadzi parowóz, popełnia przestępstwo z art. 215 § 1 k.k., a nie z art. 215 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik kolejowy, który wprowadza się w stan niezdolności do wypełnienia obowiązków przez nadużycie alkoholu, tym samym przewiduje możliwość powstania niebezpieczeństwa katastrofy i na taką możliwość się godzi. W związku z tym, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości i prowadzenie parowozu wypełnia znamiona przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. (przestępstwo umyślne z zamiarem wynikowym), a nie z art. 215 § 2 k.k. (przestępstwo nieumyślne).Stan faktyczny
Oskarżony Stanisław Z. został oskarżony o sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy kolejowej przez to, że w stanie nietrzeźwości przyjął służbę maszynisty parowozowego i w takim stanie prowadził parowóz po terenie stacji. Sąd Powiatowy uznał go za winnego z art. 215 § 2 k.k. (nieumyślnie), a Sąd Wojewódzki utrzymał ten wyrok w mocy. Prokurator Generalny wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając obrazę prawa materialnego i rażącą łagodność kary.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki, uznał oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., skazał go na karę więzienia, którą następnie darował w całości na mocy ustawy o amnestii, i zwolnił od kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy przy udziale prokuratora Generalnej Prokuratury po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 1953 r. sprawy Stanisława Z., oskarżonego z art. 215 § 2 k.k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Wojewódzkiego w ... z dnia 17 kwietnia 1952 r. sygn. akt Kr. 391/52 - na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt. 2 i 3, 459 k.p.k. i art. 4 dekretu o o.s.s.k.:1)uchyla zaskarżony wyrok oraz wyrok Sądu Powiatowego w ... z dnia 22.X.1951 r. nr IV. Kp. 609/51;2)uznaje oskarżonego Stanisława Z. za winnego tego, że 24.VIII.1951 r. w L ... sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy kolejowej przez to, że, będąc w stanie nietrzeźwym, przyjął służbę maszynisty parowozowego i w stanie takim prowadził parowóz po terenie stacji - i za ten czyn z mocy art. 215 § 1 k.k. skazuje go na karę .... więzienia z zaliczeniem na jej poczet okresu tymczasowego aresztowania od dnia 25.VIII do 23.X.1951 r.;3)z mocy art. 4 ustawy z dnia 22.XI.1952 r. o amnestii - wymierzoną oskarżonemu karę darowuje w całości;4)zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania karnego i opłat sądowych.Uzasadnienie faktyczneAkt oskarżenia zarzucił oskarżonemu Stanisławowi Z. popełnienie przestępstwa z art. 215 § 1 k.k. przez to, że dnia 24 sierpnia 1951 r. w Lublinie, sprowadził niebezpieczeństwo katastrofy kolejowej przez to, iż będąc w stanie nietrzeźwym przyjął służbę maszynisty parowozowego, a nadto, że w takim stanie prowadził parowóz po terenie stacji.Sąd Powiatowy w ... wyrokiem z dnia 22.X.1951 r. uznał oskarżonego Z. za winnego dokonania zarzuconego mu przestępstwa z tym, że działał w stanie podniecenia nerwowego, spowodowanego spożyciem alkoholu, nieumyślnie, za co z mocy art. 215 § 2 k.k. skazał go na karę ... aresztu.Sąd Wojewódzki w ...., rozpoznając W dniu 17.IV.1952 r. sprawę wskutek rewizji oskarżonego, wyrok powyższy utrzymał w mocy, podkreślają w uzasadnieniu lekkomyślność działania oskarżonego, wywołaną odurzeniem alkoholowym.Od wyroku tego założył rewizję nadzwyczajną Prokurator Generalny PRL.Rewizja zarzuca: 1)obrazę art. 215 § 1 k.k. przez uznanie, iż w przypisanym oskarżonemu sentencją wyroku czynie mieszczą się znamiona występku z art. 215 § 2 k.k., gdyż oskarżony działał w stanie podniecenia nerwowego, spowodowanego spożyciem alkoholu, aczkolwiek działanie oskarżonego w stanie nietrzeźwym należy do istoty zarzucanego mu aktem oskarżenia przestępstwa;2)rażącą łagodność kary w stosunku do przypisanego oskarżonemu czynu.W konkluzji rewizja zawiera wniosek o uchylenie utrzymanego w mocy przez Sąd Wojewódzki wyroku Sądu Powiatowego w ... z dnia 22 października. 1951 r. uznanie oskarżonego za winnego przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., popełnionego w sposób zarzucony aktem oskarżenia i wymierzenie mu odpowiednio surowej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Stanowisko zarówno Sądu Powiatowego, jak i Sądu Wojewódzkiego w sprawie niniejszej jest wyraźnie sprzeczne z ustalonym w tej mierze orzecznictwem, a w szczególności wytycznymi Sądu Najwyższego dla sądów w zakresie zwalczania przestępstw popełnionych w stanie odurzenia alkoholowego (Zb. orz. zeszyt I/51 nr 1). W myśl bowiem powołanego orzecznictwa pracownik kolejowy, który wprowadza się w stan niezdolności do wypełnienia swych obowiązków przez nadużycie alkoholu, tym samym przewiduje możliwość powstania niebezpieczeństwa katastrofy i na taką możliwość się godzi.Skoro zatem Sąd Powiatowy, a w ślad za nim Sąd Wojewódzki ustaliły, iż oskarżony stawił się do pracy na stacji w stanie, podniecenia nerwowego, powstałego wskutek spożycia alkoholu, to powinny były uznać, że oskarżony takim zachowaniem się naruszającym znane mu przepisy o ruchu kolejowym, wypełnił stan faktyczny przestępstwa z art. 215 § 1 k. k., popełnionego z zamiarem wynikowym.W tych warunkach oba zaskarżone wyroki należało uchylić.Ponieważ materiał zabrany w sprawie pozwala na orzeczenie co do jej istoty, Sąd Najwyższy, biorąc z jednej strony pod uwagę znaczną szkodliwość społeczną czynu oskarżonego, z drugiej zaś - okoliczności łagodzące, przemawiające za oskarżonego, a zwłaszcza jego dotychczasową dobrą opinię służbową oraz trudne warunki rodzinne (4 drobnych dzieci) - uznał za celowe wymierzyć mu karę ... więzienia jako współmierną jego winie.Inne postanowienia wyroku znajdują swoje uzasadnienie w powołanych w nim przepisach prawa.Z tych zasad orzeczono, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II K 590/60 1963-01-04Czy można przypisać oskarżonemu winę z art. 215 § 1 k.k. (sprowadzenie niebezpieczeństwa katastrofy w komunikacji kolejowej) w sytuacji, gdy oskarżony zapomniał o wyprawieniu pociągu, a jego działanie było wynikiem niewy…
- II K 279/53 1953-07-03Czy opuszczenie miejsca służby przez dyżurnego ruchu i spożywanie alkoholu, które nie doprowadziło do obiektywnego niebezpieczeństwa katastrofy kolejowej, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 215 § 1 k.k., czy też sta…
- I KR 44/68 1968-05-15Czy zachowanie maszynisty i pomocnika maszynisty, którzy zasnęli podczas prowadzenia pociągu, a w konsekwencji spowodowali katastrofę kolejową, można zakwalifikować jako przestępstwo z art. 215 § 1 k.k. (umyślne sprowadz…
- I K 28/52 1952-07-25Czy dyżurny ruchu, który przyjął pociąg na zajęty tor, świadomie naruszając przepisy o bezpieczeństwie ruchu kolejowego i nie sprawdzając wolności toru, działał umyślnie w rozumieniu art. 215 § 1 k.k., nawet jeśli twierd…
- I PR 158/75 1976-01-14Czy pracownik kolejowy pełniący obowiązki dyżurnego ruchu, który w czasie pracy znajdował się w stanie nietrzeźwości, dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającego rozwiązanie u…
Powołane przepisy
art. 215 § 2 KKart. 394art. 4art. 215 § 1 KKart. 215 § 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.