II K 796/56

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Rajnholda M. oskarżonego z art. 4 § 1 m.k.k. i art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Katowicach z dnia 26 listopada 1956 r. IX K 100/56 na podstawie art. 375, 383 p. 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.1)uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej skazania za przestępstwo z art. 2 § 2 dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68) i co do kary łącznej;2)uznał osk. Rajnholda M. za winnego tego, że dnia 12 sierpnia 1956 r. w P., grożąc bufetowej Joannie W. użyciem pistoletu, usiłował zmusić ją do wydania mu bezpłatnie wódki i piwa i za ten czyn skazał go z mocy art. 261 k.k. na trzy lata więzienia z pozbawieniem praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres dwóch lat;3)uznając, że czyn oskarżonego polegający na przechowywaniu broni palnej jest przypadkiem mniejszej wagi, skazał osk. Rajnholda M. z mocy art. 4 § 2 m.k.k. przy zastosowaniu art. 59 § 1 lit. c k.k. za ten czyn na trzy lata aresztu;4)łącznie wymierzył osk. Rajnholdowi M. trzy lata więzienia z utratą praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres lat dwóch i zaliczył na poczet kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 12 sierpnia 1956 r.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w Katowicach zaskarżonym wyrokiem uznał Rajnholda M. za winnego1)tego, że przez kilka godzin przechowywał znalezioną przypadkowo broń palną (kara 5 lat więzienia z art. 4 § 1 m.k.k.) i2)tego, że usiłował zagarnąć mienie społeczne, grożąc bufetowej w gospodzie PSS bronią, jeżeli mu nie wyda 1/4 litra wódki i piwa (kara 5 lat więzienia z art. 2 § 2 dekretu marcowego - Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68). Łącznie Sąd wymierzył 6 lat więzienia.Rewizja wnosi o uznanie przestępstwa ad 1) za przypadek małej wagi i uniewinnienie oskarżonego z zarzutu ad 2), ponieważ nie chodziło tu o wymuszenie groźbą, lecz o "nieobliczalny odruch wykonany pod wpływem wypitego poprzednio alkoholu".Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje.Co do przechowywania broni przez oskarżonego, należy uznać, że skoro istotnie znalazł on przypadkowo pistolet i przechowywał go przez czas zbyt krótki, by można było z całą pewnością przypisać mu zamiar zachowania tej broni - zaszedł przypadek mniejszej wagi i odpowiednio złagodzić karę.Sąd Najwyższy zmienił również kwalifikację czynu, którego oskarżony dopuścił się w gospodzie spółdzielczej. Oskarżony był - jak stwierdza wyrok w stanie dużego podniecenia alkoholowego. Można więc mieć wątpliwości, czy oskarżony zdawał sobie należycie sprawę z tego, że znajduje się w lokalu będącym własnością społeczną i że jego działanie kieruje się przeciw mieniu społecznemu (już oskarżenie miało widocznie wątpliwości co do tego, gdyż zakwalifikowało ten czyn z art. 259 k.k.). Wątpliwość tę trzeba tłumaczyć na korzyść oskarżonego. Z drugiej strony nie można w danych warunkach przyjąć, iż oskarżony usiłował zagarnąć cudze mienie w celu przywłaszczenia, używając przemocy lub grożąc użyciem natychmiastowego gwałtu.Oskarżony, będąc podpitym, żądał wydania mu bezpłatnie wódki i piwa, a gdy bufetowa odmówiła pokazywał pistolet, który dwa razy wyjmował z kieszeni.Mieściła się w tym groźba użycia natychmiastowego gwałtu na osobie bufetowej w tym celu, by zmusić ją do bezpłatnego wydania mu owych napojów. Czyn ten posiada znamiona przestępstwa rabunkowego wymuszenia z art. 261 k.k. a nie przestępstwa rabunku z art. 259 k.k.; wymuszenie rabunkowe różni się bowiem tym od rabunku, że sprawca nie zabiera cudzego mienia ruchomego w celu przywłaszczenia, lecz zmusza inną osobę do rozporządzenia mieniem.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji, przyjmując przy wymiarze kary jako okoliczność obciążającą poprzednią karalność, zaś jako okoliczność łagodzącą młody stosunkowo wiek oskarżonego oraz dobrą opinię w miejscu pracy.