II KB 22/24
Izba Karna2024-08-27
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sędziego o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności jest dopuszczalny, jeśli wyłączenie sędziego nie nastąpiło w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych?Ratio decidendi
Wniosek sędziego o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności jest niedopuszczalny, jeśli wyłączenie sędziego nie nastąpiło w trybie art. 42a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 430 § 1 k.p.k., wniosek ten należy pozostawić bez rozpoznania.Stan faktyczny
Sędzia SSA X.Y. złożył wniosek o ponowne zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności w swojej sprawie. Wcześniej Sąd Apelacyjny w Warszawie wyłączył tego sędziego od rozpoznania sprawy, jednak nie nastąpiło to w trybie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, lecz na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego dotyczących wyłączenia sędziego. Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności wniosku sędziego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił wniosek o ponowne zbadanie spełnienia przez sędziego SSA X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
II KB 22/24 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie z wniosku SSA X.Y. o ponowne zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie Sądu Apelacyjnego w Warszawie o sygn. akt VIII AKa 135/23 po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. w Izbie Karnej na posiedzeniu kwestii dopuszczalności rozpoznania tego wniosku na podstawie art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42a § 14 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych postanowił: wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy o zbadanie spełnienia przez sędziego SSA X.Y. wymogów niezawisłości i bezstronności, pozostawić bez rozpoznania. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 26 lipca 2024 r. w sprawie o sygnaturze akt II AKo 354/24 Sąd Apelacyjny w Warszawie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. wyłączył od rozpoznania sprawy II AKa 354/24 sędziego X.Y. Treść uzasadnienia postanowienia dowodzi, że powodem wyłączenia były okoliczności uzasadniające jej wyłączenie na podstawie art. 41 § 1 k.p.k., lokowane także na płaszczyźnie prawa do sądu w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 EKPC. W postanowieniu nie badano okoliczności stanowiących przesłankę
II KB 22/24 2 wyłączenia sędziego na podstawie art. 42a § 3 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych, co w połączeniu z wyraźną podstawą procesową wydania postanowienia oznacza, iż wyłączenie sędziego X.Y. nie nastąpiło w trybie ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. To zaś skutkuje stwierdzeniem, że wniosek o ponowne zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, wniosek złożony przez SSA X.Y., jest niedopuszczalny, skoro nie wydano postanowienia w oparciu o art. 42a ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. W takiej sytuacji nie powinno dojść do rejestracji sprawy w rep. KB i nie powinno się podejmować jakichkolwiek czynności w Sądzie Najwyższym (por. np. w analogicznej sytuacji zarządzenie z dnia 18 grudnia 2023 r., III KB 27/23). Skoro jednak doszło do podjęcia takich czynności, nieprawidłowych i zbędnych, konieczne stało się podjęcie decyzji co do dalszego postąpienia z niedopuszczalnym (przedwczesnym) wnioskiem SSA X.Y. Z tego powodu należało przyjąć, że skoro wniosek został przyjęty przez Prezesa Izby Karnej, pomimo że nie jest on dopuszczalny, to przepis art. 430 § 1 k.p.k. nakazuje pozostawić taki wniosek (będący w istocie środkiem odwoławczym) bez rozpoznania. Co do składu podejmującego taką decyzje, to uzasadnia ją przepis art. 30 § 2 k.p.k. w zw. z art. 42a § 14 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych. Z tych wszystkich powodów należało orzec jak w postanowieniu. Zarządzenie: - zakreślić sprawę w rep. II KB; - odpis postanowienia doręczyć SSA X.Y. z pouczeniem o braku zażalenia (art. 430 § 2 k.p.k.) [a.ł]
II KB 22/24 3
Powiązane orzeczenia
- V KB 95/25 2025-10-02Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, rozpoznany przez Sąd Apelacyjny, podlega ponownemu rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 42a § 6 Prawa o ustroju sądów p…
- I KB 38/25 2025-05-19Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, złożony w związku z jego wyłączeniem od rozpoznania konkretnej sprawy, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- III KB 50/26 2026-05-19Czy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, który został wyłączony od rozpoznania sprawy, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu jako bezprzedmiotowy?
- V KB 15/24 2026-02-11Czy sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznania sprawy dotyczącej ponownego zbadania wymogów niezawisłości i bezstronności?
- III KB 109/25 2025-09-17Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu w sytuacji, gdy sędzia został wyłączony od rozpoznania innej sprawy?
Powołane przepisy
art. 430 § 1 KPKart. 42a § 14art. 41 § 1 KPKart. 42 § 1art. 45 ust. 1art. 19 ust. 1art. 6 ust. 1art. 42a § 3art. 42aart. 30 § 2 KPKart. 430 § 2 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy