II KK 371/24
WyrokIzba Karna2024-10-22
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, jeżeli obrona podnosi zarzuty dotyczące wadliwej kwalifikacji prawnej, naruszenia przepisów procesowych oraz powołania sędziów w procedurze związanej z ustawą nowelizującą Krajową Radę Sądownictwa?Ratio decidendi
Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i powinno być stosowane jedynie w sytuacji, gdy ranga zarzutów kasacyjnych oraz wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia wskazują na to, że jego wykonanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla skazanego. Sam fakt powołania sędziego w procedurze związanej z ustawą nowelizującą KRS nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania bezwzględnej przyczyny odwoławczej, a ocena tej kwestii wymaga analizy na etapie merytorycznego rozpoznania kasacji.Stan faktyczny
Obrońcy skazanych J. Z. i M. Z. złożyli wnioski o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Zamościu. W kasacji podniesiono zarzuty dotyczące błędnej kwalifikacji prawnej, naruszenia przepisów procesowych oraz powołania sędziów w procedurze związanej z ustawą nowelizującą Krajową Radę Sądownictwa. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski o wstrzymanie wykonania wyroku.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosków obrońców o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
II KK 371/24 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie J. Z. , skazanego za czyn z art. 281 k.k. i in., oraz M. Z. , skazanego za czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 281 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 22 października 2024 r., wniosków obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 16 maja 2024 r., II Ka 40/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 2 października 2023 r., II K 385/22, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł wniosków nie uwzględnić. UZASADNIENIE Na skutek kasacji obrońcy skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu z dnia 16 maja 2024 r., II Ka 40/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 2 października 2023 r., II K 385/22, przed Sądem Najwyższym zawisła sprawa J. Z. i M. Z. W tym postępowaniu J. Z. został uznany za winnego czynu z art. 281 k.k. i czynu z art. 224 § 2 k.k., za które orzeczono mu prawomocnie karę łączną roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności. Z kolei M. Z. został uznany za winnego czynu z art. 18 § 3 k.k. w zw.
II KK 371/24 2 z art. 281 k.k. oraz czynu z art. 224 § 2 k.k., za które orzeczono mu prawomocnie karę łączną roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. W kasacji obrońcy obu skazanych – adw. C. L. – został zawarty także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią wyroku. W uzasadnieniu tego wniosku obrońca wskazał na wypracowane w literaturze i orzecznictwie przesłanki skorzystania przez Sąd Najwyższy z instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. oraz podniósł, że w kasacji została zaprezentowana szczegółowa argumentacja wskazująca na błędną kwalifikację prawną połączoną z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego, polegającym na nienależytym przeprowadzeniu kontroli odwoławczej. Zdaniem obrońcy istnienie wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego wyroku wynika z rangi podniesionych w kasacji zarzutów i uzasadnienia ich wystąpienia w realiach przedmiotowej sprawy. W ocenie obrońcy stwierdzenie już na wstępnym etapie badania kasacji możliwości zaistnienia uchybienia, o którym w niej mowa, winno prowadzić do wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku. Pismem z dnia 29 sierpnia 2024 r. drugi obrońca obu skazanych – adw. K. G. – zasygnalizowała wystąpienie w sprawie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez Sądy, w składach których zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: ustawa nowelizująca KRS) i również złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wnioski obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie są zasadne. Wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. O zastosowaniu tej instytucji powinna przesądzać ranga zarzutów kasacyjnych i bardzo wysoki stopień prawdopodobieństwa uchylenia orzeczenia, przy jednoczesnym uznaniu, że jego wykonywanie przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki dla osoby, której orzeczenie dotyczy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22). Dokonywana na potrzeby rozpoznania wniosku analiza kasacji, dodatkowych pism procesowych oraz akt tej sprawy doprowadziła Sąd Najwyższy do konkluzji, że nie ziściły się przesłanki do wstrzymania wykonania wyroku w trybie art. 532 § 1 k.p.k. Dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji musiałoby być niemal zbliżone do pewności,
II KK 371/24 3 oczywistości (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., V KK 129/21; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2021 r., IV KK 103/21) i prowadzić do wniosku o potrzebie uniewinnienia skazanego, względnie umorzenia wobec niego postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2018 r., II KK 23/18), ewentualnie wydania innego rozstrzygnięcia, które spowoduje, że wykonywanie kary lub innych środków penalnych do czasu rozpoznania kasacji okaże się niesłuszne i odbędzie się z pokrzywdzeniem skazanego. W tej sprawie nie zachodzi przedmiotowa oczywistość i jednoznaczność uchybień sygnalizowanych w kasacji obrońcy. Ocena zasadności zarzutów kasacji wymagać będzie analizy dokonywanej na etapie merytorycznego jej rozpoznania. Sąd Najwyższy dostrzega, że w dodatkowym piśmie procesowym, w którym zawarto także wniosek o wstrzymanie, obrona wskazała na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Obrońca wskazuje, że w składzie Sądów obu instancji zasiadali sędziowie powołani na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy nowelizującej KRS. Jednakże sam fakt powołania do pełnienia urzędu sędziego sądu powszechnego w procedurze, o której mowa powyżej, nie jest wystarczający do uznania, że w sprawie zaistniała bezwzględna przyczyna odwoławcza (por. uchwała składu połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22). Natomiast kwestia zaistnienia podstawy uchylenia wyroku z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwzględnieniem okoliczności tej konkretnej sprawy, a także okoliczności związanych z nominacją konkretnych sędziów, będzie przedmiotem rozważań w ramach merytorycznego rozpoznania kasacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 7 lipca 2022 r., III KK 117/22; z dnia 25 lutego 2022 r., V KK 54/22). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą w tej sprawie wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Dodać należy, że decyzja w tym względzie w żadnym razie nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia kwestii zasadności kasacji skarżącego od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Zamościu. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [ms]
II KK 371/24 4
Powiązane orzeczenia
- II KK 359/24 2024-10-02Czy w przypadku stwierdzenia rażącej niewspółmierności kary, Sąd Najwyższy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu, jeśli kasacja została wniesiona w trybie art.…
- IV KK 57/25 2025-09-18Czy w przypadku stwierdzenia rażącej niewspółmierności kary, sąd odwoławczy ma obowiązek uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli zachodziły przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- II KK 575/24 2025-05-28Czy w przypadku stwierdzenia rażącej niewspółmierności kary, sąd odwoławczy ma obowiązek uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nawet jeśli nie stwierdził innych bezwzględnych przyczyn odwo…
- III KK 241/24 2024-12-11Czy w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku, Sąd Najwyższy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?
- IV KK 130/24 2025-09-03Czy w przypadku stwierdzenia rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec skazanego B.Z. zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpły…
Powołane przepisy
art. 281 KKart. 18 § 3 KKart. 532 § 1 KPKart. 224 § 2 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPK§ 3§ 1§ 2§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy