II KK 469/22

WyrokIzba Karna2022-11-23

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego jest uzasadnione w sytuacji, gdy kasacja zarzuca rażące naruszenie prawa procesowego, w tym wydanie wyroku przez sąd nienależycie obsadzony, a prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle wysokie, aby uzasadniało to zastosowanie instytucji z art. 532 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli zarzuty podniesione w kasacji, w tym dotyczące nienależytej obsady sądu, nie przekonują o oczywistej zasadności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia dwóch warunków: znacznego prawdopodobieństwa zasadności kasacji oraz wykazania, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Sama kwestia wadliwości powołania sędziego wymaga oceny przez pryzmat naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w okolicznościach konkretnej sprawy, co musi być poprzedzone odpowiednimi ustaleniami.
Stan faktyczny
Obrońca skazanych T. K. i Z. Z. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, zarzucając m.in. wydanie wyroku przez sąd nienależycie obsadzony z powodu powołania sędziów na podstawie ustawy z 2017 r. i delegowania sędziego przez Ministra Sprawiedliwości. Wraz z kasacją złożono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanych o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KK 469/22 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie T. K., Z. Z. i in. skazanych z art. art. 286 § 1 k.k. w zb. z art. 297 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 listopada 2022 r. wniosku obrońcy skazanych T. K. i Z. Z. o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt II AKa 74/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt VIII K 31/17, na podstawie art. 532 § 1 a contrario k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Obrońca skazanych T. K. i Z. Z. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt II AKa 74/21, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia z dnia 2 września 2020 r., sygn. akt VIII K 31/17, zaskarżając orzeczenie to w całości w odniesieniu do wyżej wymienionych i formułując nadzwyczajnym środku zaskarżenia trzy zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego mające istotny wpływ na treść orzeczenia w tym m.in uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., 2 polegającego na wydaniu wyroku przez sąd nienależycie obsadzony, a to z powodu zasiadania w składzie Sądu Apelacyjnego w Warszawie: - sędziów powołanych do tego Sądu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej mocą ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, niezapewniającej niezależności władzy sądowniczej od władzy wykonawczej i ustawodawczej, - sędziego delegowanego do orzekania w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie kryteriów, które nie zostały podane do publicznej wiadomości, co rodzi uzasadnione wątpliwości co do zapewnienia przez cały skład orzekający w Sądzie odwoławczym bezstronności w jej aspekcie instytucjonalnym, aktualizując jednocześnie domniemanie braku bezstronności (domniemanie stronniczości). W wywiedzionym środku zaskarżenia, w którym zostały sformułowane wyżej wskazane zarzuty, obrońca zawarł także wniosek o wstrzymanie wykonania zakwestionowanego orzeczenia wobec T. K. i Z. Z.. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że waga oraz zakres podniesionych w kasacji zarzutów, w szczególności zaś charakter jednego z nich, a to wskazującego na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k., ma wyjątkową rangę, rzutującą na dokonywaną na tym etapie wstępną ocenę zasadności kasacji. Łatwo dostrzegalny, w ocenie autora kasacji, jest także na tym etapie procedowania nad nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia zarzut, o którym mowa w art. 440 k.p.k. Ponadto wnioskodawca zwrócił uwagę na radykalną różnicę w dolegliwości wynikającą z wyroku Sądu pierwszej oraz Sądu drugiej instancji. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Instytucja ustanowiona w art. 532 § 1 k.p.k., będąca odstępstwem od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków (art. 9 § 3 k.k.w.) ma charakter wyjątkowy, a skorzystanie z tego rozwiązania możliwe jest dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia znacznego stopnia 3 prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Nie przesądzając w tym miejscu o zasadności wniesionej kasacji, co wymaga pogłębionej analizy na rozprawie, ale oceniając ją tylko z punktu widzenia ustalenia przesłanek wstrzymania wykonania orzeczenia, stwierdzić należy, że treść podniesionych w kasacji obrońcy skazanych zarzutów i argumentacja przedstawiona na ich poparcie nie przekonuje o oczywistej, „łatwo dostrzegalnej” zasadności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Chociaż będąca przedmiotem zarzutu z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. kwestia jest istotna i wymaga rozważenia, to jednak dotychczasowa praktyka orzecznicza Sądu Najwyższego nie daje podstaw do traktowania jej jako okoliczności uzasadniającej stosowanie instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Nie można w tym kontekście nie zauważyć, że zarówno pkt 2 uchwały połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7), jak i uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22), w sposób jednoznaczny wskazują na konieczność oceny wadliwości powołania sędziego sądu powszechnego w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., przez pryzmat naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w okolicznościach konkretnej sprawy. Tego rodzaju ustalenia muszą zostać poprzedzone czynnościami pozwalającymi na przeprowadzenie tzw. testu wskazanego nie tylko w powyższych uchwałach Sądu Najwyższego, ale też w orzeczeniach Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w tym tych zacytowanych w uzasadnieniu kasacji obrońcy. Innymi słowy prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji obrońcy skazanych T. K. i Z. Z. nie jest na chwilę obecną na tyle wysokie, by stanowiło wystarczającą podstawę do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia. Sąd Najwyższy nie stwierdził także wystąpienia w realiach przedmiotowej sprawy szczególnych, wyjątkowych okoliczności prowadzących do wniosku, że wykonanie zaskarżonego wyroku mogłoby spowodować dla skazanych nieodwracalne, niekorzystne skutki. Za takie nie mogła zostać uznana podnoszona 4 w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia radykalna różnica w dolegliwości wynikająca z wyroku Sądu pierwszej oraz drugiej instancji, zwłaszcza przy uwzględnieniu określonego w ustawie zagrożenia przewidzianego za popełnienie czynów przypisanych obu skazanym. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia. [as ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 297 § 1 kkart. 294 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 532 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 439 § 1 KPKart. 440 KPKart. 532 § 1 KPKart. 9 § 3 KK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy