II KO 123/24

Izba Karna2024-11-21

Skład orzekający: Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na obawę negatywnego odbioru społecznego orzekania przez sąd właściwy miejscowo z uwagi na pokrewieństwo oskarżonego z sędzią pełniącą funkcję Przewodniczącej Wydziału Karnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że inicjatywa Sądu Rejonowego w Chełmie dotycząca przekazania sprawy jest zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., obejmuje dbałość o wizerunek sądu w odbiorze społecznym. Okoliczności wskazujące na pokrewieństwo oskarżonego z sędzią pełniącą funkcję Przewodniczącej Wydziału Karnego, a także potencjalne spekulacje dotyczące wpływu kryteriów innych niż merytoryczne na treść orzeczenia, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapobieżenia negatywnemu wpływowi na postrzeganie wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Chełmie wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej oskarżonego Ł. W. innemu sądowi równorzędnemu. Powodem była obawa o negatywny odbiór społeczny, gdyż oskarżony jest kuzynem sędzi Sądu Rejonowego w Chełmie, która pełni jednocześnie funkcję Przewodniczącej Wydziału Karnego. Sędzia ta złożyła oświadczenie o wyłączenie się od rozpoznania sprawy z uwagi na powiązania rodzinne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włodawie.

Pełny tekst orzeczenia

II KO 123/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński w sprawie Ł. W., oskarżonego z art. 151 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 21 listopada 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Chełmie, z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt VII K 342/24, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu we Włodawie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Chełmie wystąpił z inicjatywą przekazania sprawy oskarżonego Ł. W. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wskazał, że oskarżony jest kuzynem sędzi Sądu Rejonowego X .Y., do której referatu sprawa została pierwotnie przydzielona. Sędzia złożyła stosowne oświadczenie o wyłączenie jej ze sprawy, z uwagi na powiązania rodzinne z oskarżonym. W wyniku tego została wyłączona od rozpoznania tej sprawy. Choć okoliczność powyższa stanowi relację łączącą jedynie jednego sędziego, tym niemniej z uwagi na fakt, że sędzia X.Y. pełni funkcję Przewodniczącego [….] Wydziału Karnego, jak i […] Sądu Rejonowego w C., zachodzi obawa o negatywny społeczny odbiór w przypadku orzekania w niniejszej sprawie przez sąd właściwy miejscowo. Winno to II KO 123/24 2 skłaniać do zmiany owej właściwości - z uwagi na zmaterializowanie się przesłanki określonej w art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Inicjatywa Sądu Rejonowego w Chełmie okazała się zasadna. Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości, o której mowa w art. 37 k.p.k., jest równoznaczna między innymi z dbałością o jego wizerunek w odbiorze społecznym. Jeżeli zachodzą w sprawie okoliczności, które czynią obawę o negatywny odbiór działalności orzeczniczej sądu właściwego miejscowo realną, wówczas przekazanie sprawy w trybie powyższego przepisu staje się niezbędnym instrumentem, gdyż tego rodzaju implikacjom zapobiega. Okoliczności przedstawione przez sąd właściwy miejscowo niewątpliwie uzasadniały skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. Zaistniała bowiem podstawa do uznania, że w przypadku pozostawienia sprawy w gestii tego sądu dobro wymiaru sprawiedliwości mogłoby zostać narażone na szwank. Fakt, że sprawa dotyczy przestępstwa popełnionego przez osobę należącą do kręgu krewnych jednego z sędziów orzekających w tym sądzie, który dodatkowo pełni funkcję Przewodniczącego Wydziału Karnego oraz […] tegoż Sądu, niewątpliwie generuje realne obawy o właściwy społeczny odbiór działalności orzeczniczej podległego mu administracyjnie sądu. W takich uwarunkowaniach, które dodatkowo zostają wzmocnione w przypadku stosunkowo niedużego środowiska lokalnego i zawodowego, nie da się wszakże wykluczyć ewentualnych spekulacji, zakładających że względami mającymi wpływ na treść orzeczenia byłyby kryteria inne, aniżeli merytoryczne. W celu zapobieżenia tego rodzaju potencjalnym opiniom, niewątpliwie nie pozostającym bez negatywnego wpływu na postrzeganie dobra wymiaru sprawiedliwości, zasadne stało się skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. W konsekwencji sprawę przekazano zatem do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, to jest Sądowi Rejonowemu we Włodawie, gdzie tego typu uwarunkowania w tej sprawie nie występują. [J.J.] [ał] II KO 123/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 151 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy