II KO 19/53

PostanowienieIzba Karna1953-03-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba będąca urzędnikiem w rozumieniu art. 46 m.k.k. może skorzystać z dobrodziejstwa bezkarności przewidzianego w art. 47 m.k.k. w przypadku udzielenia lub obiecania udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej innemu urzędnikowi w związku z jego urzędowaniem?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że przepis art. 47 m.k.k. zapewnia bezkarność osobie, która na żądanie udzieliła lub obiecała udzielić korzyści majątkowej lub osobistej urzędnikowi lub innej osobie w związku z jego urzędowaniem, pod warunkiem powiadomienia władzy ścigającej przestępstwa lub ujawnienia prawdy przy pierwszym przesłuchaniu. Przepis ten nie wyłącza możliwości skorzystania z tej bezkarności przez urzędników. Jeżeli jednak czyn urzędnika zawiera znamiona innego przestępstwa, w szczególności z art. 286 k.k., podlega on odpowiedzialności karnej za to inne przestępstwo.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła Władysława G. i Stefana G. oskarżonych z art. 286 § 2 k.k. Sąd Najwyższy rozpatrywał pytanie prawne dotyczące zakresu stosowania art. 47 m.k.k. w kontekście urzędników.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione pytanie prawne, stwierdzając, że urzędnicy mogą korzystać z bezkarności na podstawie art. 47 m.k.k., ale podlegają odpowiedzialności za inne przestępstwa, jeśli ich czyny je wypełniają.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów w sprawie Władysława G. i Stefana G. oskarżonych z art. 286 § 2 k.k., na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawione przez zwykły skład sędziów Sądu Najwyższego pytanie prawne:"Czy pod dyspozycję art. 47 m.k.k. podpada każda osoba, która na żądanie udzieliła lub obiecała udzielić urzędnikowi albo innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem, w warunkach określonych w tym przepisie, czy też spod dyspozycji tego przepisu wyłączone są te osoby dające lub obiecujące udzielić łapówki, które są urzędnikami w rozumieniu art. 46 m.k.k.?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 47 m.k.k. zapewnia bezkarność osobie, która na żądanie udzieliła lub obiecała udzielić urzędnikowi albo innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem, jeśli powiadomiła o tym władzę powołaną do ścigania przestępstw, zanim władza ta dowiedziała się o tym lub najpóźniej przy pierwszym przesłuchaniu w toku postępowania karnego ujawniła prawdę, a więc dopełniła warunków przewidzianych w tymże przepisie. Przepis ten nie ogranicza kręgu osób, które mogą korzystać z jego dobrodziejstwa. Treść tego przepisu, jak również jego cel - zwalczanie łapownictwa - nie dają żadnej podstawy do przyjęcia, że z jego dobrodziejstwa nie mogą korzystać urzędnicy (w rozumieniu art. 292 k.k. oraz art. 46 m.k.k.).Jeżeli więc urzędnik na żądanie udzielił lub obiecał udzielić urzędnikowi lub innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem i dopełnił przytoczonych wyżej warunków, przewidzianych w przepisie art. 47 m.k.k., to korzysta on z bezkarności co do przestępstwa, którego elementy wymienione są w tymże przepisie. Jeżeli jednak czyn urzędnika zawiera nadto również znamiona innego przestępstwa, w szczególności zaś przestępstwa z art. 286 k.k. (zbieg przepisów przewidziany w art. 36 k.k.), to urzędnik podlega odpowiedzialności karnej za to inne przestępstwo. Wypadek taki będzie zachodził wtedy, gdy urzędnik na żądanie udzielił urzędnikowi lub innej osobie korzyści majątkowej w związku z jego urzędowaniem, przekraczając swe uprawnienia w zakresie dysponowania środkami instytucji lub zakładu, którego jest funkcjonariuszem. W tym przypadku urzędnik, jakkolwiek korzysta z bezkarności za przestępstwo, którego elementy są wymienione w przepisie art. 47 m.k.k., to jednak podlega odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 286 k.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2 KKart. 390 KPKart. 47art. 46art. 292 KKart. 286 KKart. 36 KK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.