KO 19/53/II

PostanowienieIzba Karna1953-03-08

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy urzędnik, który na żądanie udzielił lub obiecał udzielić korzyści majątkowej lub osobistej w związku z urzędowaniem, może skorzystać z bezkarności przewidzianej w art. 47 mkk, nawet jeśli sam jest urzędnikiem w rozumieniu art. 46 mkk?
Ratio decidendi
Przepis art. 47 mkk zapewnia bezkarność osobie, która na żądanie udzieliła lub obiecała udzielić urzędnikowi lub innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem, pod warunkiem powiadomienia władzy lub ujawnienia prawdy przy pierwszym przesłuchaniu. Przepis ten nie wyłącza możliwości skorzystania z tej bezkarności przez urzędników. Jeżeli jednak czyn urzędnika zawiera znamiona innego przestępstwa, np. z art. 286 k.k. (nadużycie uprawnień), podlega on odpowiedzialności karnej za to inne przestępstwo, mimo korzystania z bezkarności w zakresie czynu z art. 47 mkk.
Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał pytanie prawne dotyczące stosowania art. 47 mkk w przypadku, gdy osoba udzielająca lub obiecująca korzyść majątkową jest urzędnikiem. Chodziło o ustalenie, czy urzędnik może skorzystać z przewidzianej w tym przepisie bezkarności. Uzasadnienie odnosi się do sytuacji, gdy urzędnik, mimo korzystania z bezkarności za czyn z art. 47 mkk, może podlegać odpowiedzialności za inne przestępstwo, np. z art. 286 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawione przez zwykły skład sędziów pytanie prawne dotyczące stosowania art. 47 mkk.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów w sprawie Władysława G. i Stefana G. oskarżonych z art. 286 § 2 k.k., na podstawie art. 390 k.p.k. postanowił przedstawione przez zwykły skład sędziów Sądu Najwyższego pytanie prawne:"Czy pod dyspozycję art. 47 mkk podpada każda osoba, która na żądanie udzieliła lub obiecała udzielić urzędnikowi albo innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem, w warunkach określonych w tym przepisie, czy też spod dyspozycji tego przepisu wyłączone są te osoby dające lub obiecujące udzielić łapówki, które są urzędnikami w rozumieniu art. 46 mkk?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 47 mkk zapewnia bezkarność osobie, która na żądanie udzieliła lub obiecała udzielić urzędnikowi albo innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem, jeśli powiadomiła o tym władzę powołaną do ścigania przestępstw, zanim władza ta dowiedziała się o tym lub najpóźniej przy pierwszym przesłuchaniu w toku postępowania karnego ujawniła prawdę, a więc dopełniła warunków przewidzianych w tymże przepisie. Przepis ten nie ogranicza kręgu osób, które mogą korzystać z jego dobrodziejstwa. Treść tego przepisu, jak również jego cel - zwalczanie łapownictwa - nie dają żadnej podstawy do przyjęcia, że z jego dobrodziejstwa nie mogą korzystać urzędnicy (w rozumieniu art. 292 k.k. oraz art. 46 mkk).Jeżeli więc urzędnik na żądanie udzielił lub obiecał udzielić urzędnikowi lub innej osobie korzyści majątkowej lub osobistej w związku z jego urzędowaniem i dopełnił przytoczonych wyżej warunków, przewidzianych w przepisie art. 47 mkk, to korzysta on z bezkarności co do przestępstwa, którego elementy wymienione są w tymże przepisie. Jeżeli jednak czyn urzędnika zawiera nadto również znamiona innego przestępstwa, w szczególności zaś przestępstwa z art. 286 k.k. (zbieg przepisów przewidziany w art. 36 k.k.), to urzędnik podlega odpowiedzialności karnej za to inne przestępstwo. Wypadek taki będzie zachodził wtedy, gdy urzędnik na żądanie udzielił urzędnikowi lub innej osobie korzyści majątkowej w związku z jego urzędowaniem, przekraczając swe uprawnienia w zakresie dysponowania środkami instytucji lub zakładu, którego jest funkcjonariuszem. W tym przypadku urzędnik, jakkolwiek korzysta z bezkarności za przestępstwo, którego elementy są wymienione w przepisie art. 47 mkk, to jednak podlega odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 286 k.k.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2 KKart. 390 KPKart. 47art. 46art. 292 KKart. 286 KKart. 36 KK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.