II KO 20/21

Izba Karna2021-06-16

Skład orzekający: Marek Siwek, Antoni Bojańczyk, Igor Zgoliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akty administracyjne dotyczące możliwości wydzielenia lokali mieszkalnych, wydane po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. w sprawie o oszustwo związane z umowami sprzedaży tych lokali?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania, uznając, że późniejsze decyzje administracyjne dotyczące wyodrębnienia lokali nie miały znaczenia dla prawidłowości przypisania skazanemu odpowiedzialności karnej za oszustwo. Istotą czynu było wprowadzenie pokrzywdzonych w błąd co do możliwości wywiązania się z umowy w dacie jej zawierania, gdy taka prawna możliwość nie istniała. Częściowe uregulowanie stanu prawnego lokali po latach nie mogło wskazywać na dekompletację znamion czynu.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego M.S. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, powołując się na nowe dowody w postaci aktów administracyjnych dotyczących możliwości wydzielenia lokali mieszkalnych. Skazany został uznany za winnego oszustwa popełnionego wspólnie i w porozumieniu, polegającego na wprowadzeniu w błąd co do możliwości wywiązania się z umów ustanowienia odrębnej własności lokali. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę wcześniejsze, podobne postępowanie dotyczące drugiego ze skazanych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego M.S. kosztami postępowania wznowieniowego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II KO 20/21 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk SSN Igor Zgoliński (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 czerwca 2021 r., w sprawie M. S., wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 maja 2017 r., sygn. akt XII K (…) na podstawie art. 544 § 2 i 3 k.p.k., art. 639 k.p.k. postanowił: 1. oddalić wniosek; 2. obciążyć M. S. kosztami postępowania wznowieniowego w kwocie 20 (dwadzieścia) złotych. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 maja 2017 r., sygn. XII K (…), M.S. został uznany za winnego tego, że działając wspólnie i w porozumieniu z J. S., w warunkach z góry powziętego zamiaru i w krótkich odstępach czasu, jedenastokrotnie wprowadził inne osoby w błąd co do możliwości wywiązania się z zawartej umowy ustanowienia odrębnej własności lokali, doprowadzając je do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, tj. popełnienia czynu z art. 286 § 1 k.k. w zw. z 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., za który wymierzona 2 została kara 3 lat pozbawienia wolności; na podstawie art. 46 § 1 k.k. został od oskarżonych orzeczony solidarnie obowiązek naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonych (k. 5114-5121, t. XXVI). Powyższy wyrok został zaskarżony przez obrońców oskarżonych oraz prokuratora. Wyrokiem z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt II AKa (…), Sąd Apelacyjny w (…) zmienił zaskarżony wyrok w punkcie zasądzającym odszkodowanie, a w pozostałym zakresie utrzymał go w mocy (k. 5385-5386, t. XXVII). Od powyższego wyroku obrońca skazanego M.S. wniósł kasację, która postanowieniem z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II KK 425/18, została przez Sąd Najwyższy oddalona jako oczywiście bezzasadna (k. 5603, t. XXVIII). Obrońca skazanego M.S. złożył wniosek o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., podnosząc, że w sprawie ujawniły się nowe fakty i dowody wskazujące, że M.S. nie popełnił przypisanego mu czynu. Za takie obrońca uznał akty administracyjne, wydane przez organy samorządu i dotyczące możliwości wydzielenia lokali mieszkalnych w obrębie budynków (zaświadczenie Starosty (…) Nr (…)/2018 z dnia 4 września 2018 r., pismo (…) Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia 4 lutego 2019 r., pismo (…) Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia 30 września 2019 r. oraz Decyzja Wojewody [...] nr (…) z dnia 14 października 2020 r.). Prokurator Prokuratury Krajowej w przedstawionej pisemnej odpowiedzi wniósł o oddalenie wniosku obrońcy skazanego M.S. (k 5648-5651, t. XXVIII). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek był oczywiście bezzasadny. Niemal tożsamy w treści wniosek został już rozpoznany w postępowaniu II KO 63/20, w którym Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania wobec skazanego J. S. Zważywszy na to, że skazanym przypisano oszustwo popełnione wspólnie i w porozumieniu, a obrońca w odniesieniu do obu skazanych nie powołał zindywidualizowanych okoliczności, lecz - zmieniając wniosek jedynie przez jego personalizację - wskazał argumenty tożsame, wywody Sądu Najwyższego zawarte w postanowieniu z dnia 15 grudnia 2020 r. pozostają w pełni aktualne również na gruncie tak skonstruowanego wniosku o wznowienie dotyczącego M. S. Obydwa wnioski 3 obrońca oparł na twierdzeniu o wystąpieniu nowych dowodów – wymienionych powyżej aktów administracyjnych, które wskazywać mają na istnienie podstawy wznowieniowej propter nova (art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.). W sprawie II KO 63/20 dokonana została wnikliwa analiza tej dokumentacji, w aspekcie specyfiki działania skazanych wypełniającego znamiona przypisanego im oszustwa, której konkluzją było twierdzenie, że nie można jej nadać takiego znaczenia, jakiego domaga się obrońca skazanych. Sąd Najwyższy w obecnym tu składzie to stanowisko podziela, uznając je za adekwatne również w odniesieniu do M.S. Późniejsze decyzje co do wyodrębnienia lokali (nadal nie wszystkich) nie miały bowiem znaczenia dla prawidłowości przypisania skazanemu M.S. odpowiedzialności karnej w sprawie Sądu Okręgowego, sygn. XII K (…). Jej istotą było wszakże to, że taka prawna możliwość nie istniała w dacie oferowania i zawierania umów sprzedaży mieszkań i w świetle tego podejmowanie szeregu ustalonych działań, mających na celu ukrycie tego stanu, było zamierzonym wprowadzaniem pokrzywdzonych w błąd co do ryzyka związanego z zakupem tych lokali w realizowanej przez skazanych inwestycji budowlanej. Częściowe uregulowanie stanu prawnego lokali po upływie wielu lat od daty popełnienia inkryminowanego czynu nie mogło w żaden sposób wskazywać na dekompletację znamion, a co więcej, na co zasadnie zwrócił uwagę oskarżyciel publiczny w pisemnym stanowisku, wręcz utwierdzało w przekonaniu co do zasadności prawomocnego wyroku. Nie stwierdzając zatem istnienia podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Sąd Najwyższy orzekł o oddaleniu wniosku obrońcy skazanego M. S.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 544 § 2art. 639 KPKart. 286 § 1 KKart. 12 KKart. 65 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 540 § 1 pkt 2art. 540 § 1 pkt 2§ 2§ 1§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy