II KO 63/53

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Józefa K., osk. z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawione przez Sąd Wojewódzki dla m. Łodzi pytanie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy:"Jaki należy przyjąć sprawdzian przy ocenie wysokości szkody, wyrządzonej dla mienia społecznego przez sprawców przestępstwa, określonych w dekretach z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69), w szczególności czy sprawdzian kosztów własnych czy kosztów handlowych?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrawo cywilne w art. 160 Kodeksu zobowiązań stanowi, że przy określeniu szkody majątkowej bierze się pod uwagę wartość rzeczy według cen rynkowych. Dekret PKWN z dn. 4.XI.1944 r. (Dz. U. Nr 11, poz. 57) również przyjął ceny rynkowe jako podstawę do określenia właściwości rzeczowej sądów powszechnych w sprawach cywilnych i karnych. Zgromadzenie ogólne Najwyższego Sądu Wojskowego w uchwale z dn. 28 kwietnia 1953 r. (Zg. Og. 60/53) orzekło, że wartość skradzionego mienia społecznego określa się według cennika urzędowego, a więc według cen sprzedażnych (rynkowych).Przyjęcie za kryterium cen własnych (kosztów produkcji lub nabycia) byłoby sprzeczne z istotą szkody majątkowej według prawa cywilnego i prowadziłoby do tego, że kradzież takich samych towarów i w takiej samej ilości byłaby różnie kwalifikowana w zależności od tego, czy kradzieży dokonano z zakładu produkcyjnego czy też ze sklepu, a więc w zależności od czynnika przypadkowego. Przyjęcie za kryterium cen rynkowych (sprzedażnych) uzasadnione jest również i z tego względu, że pokrzywdzoną w istocie rzeczy nie jest ta czy inna jednostka gospodarki socjalistycznej (zakład produkcyjny, placówka handlu uspołecznionego), lecz uspołeczniona gospodarka narodowa jako całość dysponująca jednolitym funduszem towarowym, którego wartość określona jest w cennikach, tj. według cen zbytu (cen rynkowych).Z tych powodów orzeczono jak w sentencji postanowienia.