II KR 301/81
WyrokIzba Karna1981-11-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu z art. 201 k.k. zamiast z art. 202 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. jest prawidłowa, jeśli oskarżony działał w porozumieniu z innymi osobami, wyzyskując działalność jednostki gospodarki uspołecznionej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że do znamion przestępstwa z art. 202 § 2 k.k. należy nie tylko zagarnięcie mienia społecznego znacznej wartości z wykorzystaniem działalności jednostki gospodarki uspołecznionej, ale również działanie w porozumieniu co najmniej z dwoma innymi osobami. W analizowanym przypadku brak było podstaw do stwierdzenia, że oskarżony działał w porozumieniu z co najmniej dwoma innymi osobami w każdym z przypisanych mu czynów, co wykluczało kwalifikację z art. 202 § 2 k.k.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał Jerzego B. za zagarnięcie mienia społecznego wielkiej wartości (lut srebrny, srebro złomowe) na szkodę Zakładów Hutniczo-Przetwórczych Metali Nieżelaznych "Hutman". Prokurator wniósł rewizję, zarzucając błędną kwalifikację prawną czynu z art. 201 k.k. zamiast z art. 202 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k., argumentując, że oskarżony działał w porozumieniu z innymi osobami. Sąd Najwyższy analizował poszczególne czyny przypisane oskarżonemu pod kątem spełnienia znamion przestępstwa z art. 202 § 2 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, precyzując okres popełnienia przestępstwa przez oskarżonego Jerzego B., a w pozostałych zaskarżonych częściach wyrok utrzymał w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szamrej (sprawozdawca). Sędziowie: J. Borodej, T. Majewski.Prokurator Prokuratury Generalnej: W. Woźniacki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 1981 r. sprawy Jerzego B., oskarżonego z art. 201 k.k., i innych z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i oskarżonych (...) od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 23 marca 1981 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że: (...)1) uznał, iż oskarżony Jerzy B. dopuścił się przypisanego mu czynu w okresie od 1976 r. do czerwca 1979 r.;2) tenże wyrok w pozostałych zaskarżonych częściach utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. wyrokiem z dnia 23 marca 1981 r. skazał między innymi Jerzego B. na podstawie art. 201, 36 § 3, art. 40 § 1 pkt 3 i art. 46 § 1 pkt 2 k.k. na karę 6 lat pozbawienia wolności, 80.000 zł grzywny, pozbawienia praw publicznych na okres 4 lat i konfiskatę części mienia w postaci 400 marek RFN za to, że w okresie od 1976 r. w W., jako zatrudniony w charakterze wagowego w Zakładach Hutniczo-Przetwórczych Metali Nieżelaznych "Hutman" w W. w warunkach przestępstwa ciągłego zagarnął mienie społeczne na szkodę wymienionych zakładów w ilości łącznej nie mniejszej niż 70 kg lutu srebrnego Ls-45, 15 kg lutu srebrnego Ls-25 i 15 kg srebra złomowego łącznej wartości nie mniejszej niż 255.995 zł (...).Od tego wyroku wnieśli rewizje: prokurator w części dotyczącej oskarżonego Jerzego B. oraz oskarżony.Co do oskarżonego Jerzego B. rewizja prokuratora podniosła zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, polegającej na zakwalifikowaniu czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I wyroku z art. 201 k.k., zamiast z art. 202 § 2 k.k w zw. z art. 58 k.k., mimo że z ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku wynika, iż przestępstwa tego dokonał on we współdziałaniu z innymi osobami, wyzyskując działalność wspomnianych zakładów w zakresie produkcji lutu srebrnego i przetwórstwa złomu zawierającego srebro (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Rewizja prokuratora (w zmodyfikowanej postaci) zmierza do wykazania, że Sąd Wojewódzki niesłusznie zakwalifikował przypisane oskarżonemu Jerzemu B. przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego wielkiej wartości z art. 201 k.k., zamiast z art. 202 § 2 k.k., i że za przestępstwo to wymierzył mu rażąco łagodną karę grzywny.Do znamion przedmiotowych przestępstwa określonego w art. 202 § 2 k.k. należy nie tylko zagarnięcie przez sprawcę mienia społecznego znacznej wartości z wykorzystaniem działalności jednostki gospodarki uspołecznionej, ale również i działanie w porozumieniu co najmniej z dwoma innymi osobami. Przedmiotowym zaś znamieniem tego przestępstwa jest umyślność w postaci zamiaru wyrażającego się w świadomym realizowaniu przez sprawcę wszystkich wskazanych znamion przedmiotowych.O ile poza sporem jest okoliczność, że zachowanie się oskarżonego Jerzego B. wypełnia dwa pierwsze z wymienionych znamion przedmiotowych (zagarnięcie mienia społecznego znacznej wartości i wykorzystanie działalności jednostki gospodarki uspołecznionej), o tyle brak podstaw do twierdzenia, że wypełnia ono trzecie z tych znamion przedmiotowych oraz całkowicie znamię podmiotowe (świadome działanie w porozumieniu co najmniej z dwoma innymi osobami).W skład przypisanego oskarżonemu Jerzemu B. przestępstwa ciągłego zagarnięcia mienia społecznego wielkiej wartości wchodzą cztery czyny, a mianowicie czyn polegający na zagarnięciu:1) w porozumieniu z Mieczysławem P. 60 kg lutu srebrnego "Ls-45" wartości 176.820 zł na szkodę Zakładu Hutniczo - Przetwórczych Metali Nieżelaznych "Hutman" w W.,2) na szkodę wymienionych wyżej zakładów 10 kg lutu srebrnego "Ls-45" wartości 29.470 zł, a dokonany w następstwie uprzedniego porozumienia z osobą bliżej nie ustaloną,3) w porozumieniu z Józefem H. 15 kg lutu srebrnego "Ls-25" wartości 22.395 zł na szkodę wymienionych wyżej zakładów i wreszcie,4) w porozumieniu z nie ustalonymi bliżej pracownikami wskazanych wyżej zakładów i na szkodę tychże zakładów 15 kg srebra stykowego wartości 27.310 zł.Jeżeli chodzi o pierwszy z wymienionych czynów, to mienie będące jego przedmiotem zostało wprawdzie przygotowane do wyprowadzenia w dwóch partiach z władztwa wskazanych zakładów przez Mieczysława P. przy pomocy innych oskarżonych, jednakże nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, iż oskarżony Jerzy B. wchodził w jakiekolwiek porozumienie z dwoma ostatnimi osobami i że miał on świadomość ich współdziałania z Mieczysławem P. Na okoliczności te bowiem nie wskazują ani ujawnione wyjaśnienia lub zeznania żadnej z czterech wymienionych osób, ani też żadne inne ujawnione dowody.Drugi z wymienionych czynów został popełniony przez oskarżonego Jerzego B. wspólnie i w porozumieniu z nie ustaloną bliżej osobą, nie ma jednak żadnych podstaw do twierdzenia, że z tą osobą współdziałała choćby jedna dalsza osoba, i dlatego nie ma też podstaw do uznania, iż tenże Jerzy B. czynu tego dopuścił się działając w porozumieniu co najmniej z dwoma innymi osobami.Jeżeli chodzi o trzeci z wymienionych czynów, to został on popełniony przez oskarżonego Jerzego B. w porozumieniu z Józefem K., i chociaż jest niewątpliwe, że temu ostatniemu pomagali inni oskarżeni, to jednak nie ma żadnych podstaw do twierdzenia, iż Jerzy B. wchodził także z nimi w jakiekolwiek porozumienie i że miał on świadomość ich współdziałania w popełnieniu omawianego czynu.Czwarty i ostatni z wymienionych czynów został popełniony przez oskarżonego Jerzego B. w porozumieniu z nie ustalonymi bliżej pracownikami transportu wskazanych zakładów i nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia, że w każdym z wypadków przyjęcie od nich przez tegoż B. mienia będącego przedmiotem tego czynu było następstwem uprzedniego porozumienia co najmniej z dwoma innymi osobami.W tych warunkach należało uznać, że rewizja prokuratora (w zmodyfikowanej postaci) bezzasadnie zarzuca zaskarżonemu wyrokowi obrazę prawa materialnego, wskutek zakwalifikowania przestępstwa przypisanego oskarżonemu Jerzemu B. z art. 201 k.k., zamiast z art. 202 § 2 k.k., a skoro jej wniosek o wymierzenie mu surowszej grzywny wiąże się wyłącznie z tym zarzutem, to również i ten wniosek należało uznać za bezzasadny. W konsekwencji zaś należało utrzymać w mocy zaskarżony wyrok co do oskarżonego Jerzego B., uzupełniając jedynie oczywisty brak tego wyroku przez uznanie, że wymieniony oskarżony dopuścił się przypisanego mu przestępstwa w okresie od 1976 r. do czerwca 1979 r. (...).
Powiązane orzeczenia
- III KR 77/80 1980-04-25Czy dla zastosowania kwalifikacji prawnej z art. 202 § 2 k.k. (współdziałanie w popełnieniu przestępstwa z innymi osobami) wystarczy, że sprawca przypuszcza, iż działa z innymi osobami, czy też konieczne jest obiektywne…
- III KR 61/81 1981-01-04Czy wyzysk działalności jednostki gospodarki uspołecznionej, w rozumieniu art. 202 § 1 i 2 k.k., obejmuje samo zagarnięcie mienia tej jednostki przez sprawców działających w porozumieniu, wykorzystujących np. stosunek pr…
- III KR 68/78 1978-02-05Czy wyzysk działalności jednostki gospodarki uspołecznionej przez osobę niebędącą pracownikiem tej jednostki, ale działającą w porozumieniu z jej pracownikami, może być kwalifikowany jako przestępstwo z art. 202 § 2 k.k.…
- IV KR 268/78 1978-11-03Czy dla przypisania przestępstwa z art. 202 § 2 k.k. w związku z art. 10 § 2 k.k. konieczne jest, aby sprawca miał umyślność co do konkretnej, przypisanej mu wartości zagarniętego mienia, czy wystarczy świadomość, że war…
- V KR 181/77 1977-12-07Czy wyzysk działalności jednostki gospodarki uspołecznionej w rozumieniu art. 202 § 1 k.k. wymaga, aby przynajmniej jeden ze sprawców był pracownikiem tej jednostki lub z nią współpracował, a także czy samo wykorzystanie…
Powołane przepisy
art. 201 KKart. 201art. 40 § 1 pkt 3art. 46 § 1 pkt 2 KKart. 202 § 2 k.kart. 58 KKart. 202 § 2 KK§ 3§ 1 pkt 3§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.