II KR 384/80
WyrokIzba Karna1981-09-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kwalifikacja prawna czynu oskarżonej jako zagarnięcia mienia (art. 202 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.) jest prawidłowa, jeśli nabywała ona nieewidencjonowane nadwyżki masła od współpracowników w celu dalszej odsprzedaży, a jej działania wynikały z uprzedniego porozumienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kwalifikacja prawna czynu oskarżonej jako zagarnięcia mienia (art. 202 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.) jest prawidłowa. Wskazał, że systematyczne nabywanie rzeczy pochodzących z przestępstwa, wynikające z uprzedniego porozumienia z osobami dokonującymi zagarnięcia, stanowi obietnicę pomocy w systematycznym zagarnięciu mienia, a tym samym czyn sprawcy, który w braku takiego porozumienia mógłby być uznany za paserstwo, staje się zagarnięciem mienia lub udzieleniem pomocy do zagarnięcia mienia. Porozumienie obejmujące więcej niż dwie osoby, z których wszystkie miały świadomość uczestnictwa w nim, potwierdza prawidłowość przyjętej kwalifikacji prawnej.Stan faktyczny
Oskarżona Hildegarda W. została skazana za ciągłe przestępstwo zagarnięcia mienia w okresie od stycznia 1970 r. do lutego 1975 r. jako pracownik fizyczny w Wojewódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej. Nabywała nieewidencjonowane nadwyżki masła od innych osób, które następnie odpłatnie przekazywała prywatnym odbiorcom lub zużywała na własne potrzeby, osiągając z tego korzyść majątkową. Sąd Wojewódzki zakwalifikował jej czyn z art. 202 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. Obrońca oskarżonej wniósł rewizję, kwestionując kwalifikację prawną czynu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok, uznając działanie oskarżonej w warunkach znacznego ograniczenia poczytalności, uzupełnił podstawę prawną skazania o art. 25 § 2 k.k. i złagodził karę pozbawienia wolności do 2 lat, warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 3 lat.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Borodej. Sędziowie: J. Bratoszewski (sprawozdawca), J. Szamrej.Prokurator Prokuratury Generalnej: C. Jaroszek.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 7 września 1981 r. sprawy Hildegardy W., oskarżonej z art. 202 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 24 kwietnia 1980 r.zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uznał, iż oskarżona działała w warunkach ograniczonej w stopniu znacznym poczytalności, i uzupełniając podstawę prawną skazania oskarżonej Hildegardy W. o art. 25 § 2 k.k. złagodził wymierzoną jej karę pozbawienia wolności do 2 lat, a wykonanie kary warunkowo zawiesił na okres 3 lat (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w K., wyrokiem z dnia 24 kwietnia 1980 r., uznał między innymi oskarżoną Hildegradę W. za winną tego, że w okresie od stycznia 1970 r. do dnia 15 lutego 1975 r. w C., jako pracownik fizyczny w Wojewódzkiej Spółdzielni Mleczarskiej Zakładu Obrotu Towarowego w C., wykorzystując działalność produkcyjną tego zakładu, wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami, przestępstwem ciągłym uczestniczyła w zagarnięciu co najmniej 782 kg masła o wartości 50.000 zł w ten sposób, że nabywała od wyżej wymienionych osób nie ewidencjonowane nadwyżki masła, które odpłatnie przekazywała różnym prywatnym odbiorcom oraz zużywała do własnych potrzeb, z czego osiągnęła korzyść majątkową w wysokości około 20.000 zł - tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 202 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k., i za to na podstawie tych trzech przepisów oraz art. 36 § 2 i 3 k.k. skazał ją na karę 3 lat pozbawienia wolności i 30.000 zł grzywny.Od tego wyroku wniósł rewizję obrońca oskarżonej (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Niesłuszne są argumenty zawarte w rewizji, a dotyczące kwestionowania kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonej. Za zupełnie chybione uznać należy twierdzenie, że oskarżona była jedynie paserem dlatego, iż "(...) masło było jej sprzedawane i było przez nią przyjmowane na zasadach odpłatności" albo iż: "(...) dla bytu przestępstwa określonego w art. 215 k.k. obojętny jest związek subiektywny między paserem a sprawcą przestępstwa kradzieży."Nie przecząc bowiem, że nabywanie rzeczy pochodzącej z przestępstwa zazwyczaj świadczy o popełnieniu paserstwa, nie można jednak przeoczyć, że w wypadku, gdy to nabywanie ma charakter systematyczny i wynika z uprzedniego porozumienia się sprawcy zagarnięcia mienia z nabywcą tegoż mienia, wówczas czyn tego ostatniego staje się obietnicą pomocy w systematycznym zagarnięciu, gwarantującym sprawcy zagarnięcia swoiste bezpieczeństwo i pewność, że w każdej chwili może liczyć na nabycie i ukrycie skradzionego mienia. W takim zaś wypadku czyn sprawcy, który bez istnienia uprzedniego porozumienia przedstawiałby się jako paserstwo, stanowi już zagarnięcie mienia (a co najmniej udzielenie pomocy do zagarnięcia mienia). Zważywszy zaś na to, że porozumienie dotyczyło więcej niż dwu osób, bo wchodziły w grę osoby pośredniczące pomiędzy bezpośrednim sprawcą zaboru masła a jego nabywcą, i że wszystkie te osoby miały świadomość, iż uczestniczą w takim porozumieniu, uznać należy, że przyjęta przez Sąd Wojewódzki kwalifikacja prawna czynu oskarżonej Hildegardy W. z art. 202 § 1 k.k. jest prawidłowa i nie może ulec zmianie (...).
Powiązane orzeczenia
- I KR 118/70 1970-12-15Czy kwalifikacja prawna czynów polegających na wyzyskaniu działalności sklepów w celu zbywania nieewidencjonowanych nadwyżek towarów z masarni, przy jednoczesnym zapewnieniu odbioru tych nadwyżek i podziale uzyskanych pi…
- II KR 314/79 1979-11-19Czy oskarżony, który zbywał zagarnięte mienie, działając w porozumieniu z innymi sprawcami, dopuścił się przestępstwa zagarnięcia mienia, a nie paserstwa?
- I KR 226/81 1981-12-02Czy kwalifikacja prawna czynów przypisanych oskarżonemu Andrzejowi M. jako przestępstwa z art. 199 § 1 k.k. i art. 215 § 1 k.k. jest prawidłowa, a jeśli nie, czy należy je zakwalifikować jako paserstwo (art. 215 k.k.) lu…
- II KR 301/81 1981-11-23Czy kwalifikacja prawna czynu przypisanego oskarżonemu z art. 201 k.k. zamiast z art. 202 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. jest prawidłowa, jeśli oskarżony działał w porozumieniu z innymi osobami, wyzyskując działalność jed…
- II KR 46/84 1984-04-20Czy odrębne czyny polegające na zagarnięciu mienia społecznego i paserstwie mogą być traktowane jako jedno przestępstwo ciągłe w rozumieniu art. 58 k.k. i kwalifikowane łącznie na podstawie art. 199 § 1 w zw. z art. 215…
Powołane przepisy
art. 202 § 1 KKart. 58 KKart. 25 § 2 KKart. 36 § 2art. 215 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026.