II KR 74/74

WyrokIzba Karna1974-06-06

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy interwencja świadka, polegająca na uderzeniu oskarżonego w twarz, mogła stanowić podstawę do przypisania oskarżonemu zbrodni zabójstwa z motywacji zemsty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając, że choć interwencja świadka Mieczysława S. w celu uspokojenia awantury była społecznie pożądana, to sposób jej przeprowadzenia (dwukrotne uderzenie oskarżonego w twarz) był niewłaściwy i niepodyktowany koniecznością. Subiektywne poczucie krzywdy oskarżonego, spotęgowane stanem nietrzeźwości, doprowadziło go do zemsty na świadku, co stanowiło podstawę do przypisania mu zbrodni zabójstwa.
Stan faktyczny
Oskarżony brał udział w awanturze w restauracji z Piotrem M. Świadek Mieczysław S. podjął interwencję, rozdzielając awanturujących się. Następnie uderzył oskarżonego w twarz, co spowodowało jego upadek. Oskarżony, czując się skrzywdzony i będąc pod wpływem alkoholu, udał się do domu po nóż, wrócił do restauracji i śmiertelnie ugodził Mieczysława S.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Opolu, uznając obie rewizje za bezzasadne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia dr J. Bratoszewski. Sędziowie: W. Sikorski, W. Sutkowski (sprawozdawca), Z. Ziemba, J. Żurawski.Prokurator Prokuratury Generalnej: H. Kubicki.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Jana Mieczysława F., oskarżonego z art. 148 § 1 i art. 11 § 1 k.k. w związku z art. 211 i 60 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionych przez prokuratora i oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Opolu z dnia 5 lutego 1974 r.utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...).Uzasadnienie faktyczneObie rewizje nie zasługują na uwzględnienie, ustalenia bowiem faktyczne dokonane przez Sąd Wojewódzki oraz ocena prawna działania oskarżonego i wymiar kary nie budzą zastrzeżeń. W związku z wnioskiem o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zauważyć trzeba, że zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do oceny osobowości zarówno pokrzywdzonych Mieczysława P. oraz Piotra M., jak i oskarżonego. Na potrzeby procesu karnego konieczne są tylko takie ustalenia dotyczące osobowości pokrzywdzonego, które pozostają w związku przyczynowym z przedmiotowym zdarzeniem i które są niezbędne do prawidłowej oceny przyczyn oraz przebiegu wydarzeń będących przedmiotem osądu. Jeżeli natomiast chodzi o sprawcę przestępstwa, to ustalenia te muszą być wyczerpujące, chodzi bowiem nie tylko o prawidłową ocenę przebiegu i przyczyn wydarzeń, lecz także o te wszystkie okoliczności, które mają wpływ na wymiar kary.Tak przyjmując zakres ustaleń, zebrane dowody w sprawie są wystarczające, a wniosek dowodowy oskarżonego, popierany przez jego obrońcę na rozprawie rewizyjnej, wykracza znacznie poza granice niezbędnych ustaleń. Istota zagadnienia bowiem sprowadza się do oceny, czy interwencja podjęta przez Mieczysława S. była konieczna i właściwie przeprowadzona, gdyż pozostałe okoliczności oraz ich ocena dokonana przez Sąd Wojewódzki nie budzą zastrzeżeń i nie są kwestionowane w rewizjach. Właściwa ocena interwencji Mieczysława S. pozwoliła na ustalenie motywu i stopnia zawinienia oskarżonego w przypisanej mu zbrodni zabójstwa, co ma istotne znaczenie przy wymiarze kary.W świetle trafnych i nie kwestionowanych ustaleń faktycznych, poczynionych przez Sąd Wojewódzki w motywach zaskarżonego wyroku, należy podzielić pogląd tegoż Sądu, że interwencja Mieczysława S., zmierzająca do uspokojenia awanturujących się oskarżonego z Piotrem M., była społecznie pożądana. Dla oceny, czy interwencja ta była uzasadniona, nie jest istotne, kto wywołał lub sprowokował tę awanturę, skoro miała ona miejsce w restauracji, a jej przebieg był dość drastyczny. Mieczysław S. nie musiał znać przyczyn tej awantury, a przystępując do uspokojenia awanturujących się działał w dobrze pojętym interesie społecznym. Interwencję rozpoczął od oddzielenia awanturujących się oskarżonego i Piotra M., co również nakazuje pozytywnie ocenić przedsięwzięcie. Po rozdzieleniu awanturujących się Piotr M. odszedł od oskarżonego. W tych warunkach dalsza interwencja Mieczysława S., polegająca na dwukrotnym uderzeniu ręką w twarz oskarżonego, który od tego uderzenia aż upadł na podłogę pod stół, nie była jednak ani właściwa, ani podyktowana koniecznością.Subiektywne poczucie krzywdy, wywołane niewłaściwym sposobem interwencji ze strony Mieczysława S., spotęgowane stanem nietrzeźwości doprowadziło oskarżonego do pewnego stanu wzburzenia i wtedy postanowił zemścić się na Mieczysławie S., przynosząc z domu nóż, którym po powrocie do restauracji kilkakrotnie ugodził Mieczysława S. śmiertelnie (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1art. 11 § 1 KKart. 211§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.