II KR 87/89

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Bratoszewski (sprawozdawca).Sędziowie: H. Szwaczkowski, Z. Ziemba.Prokurator Prokuratury Generalnej: A. Kayzer.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 18 maja 1989 r. sprawy Krzysztofa N., oskarżonego o czyn określony w art. 210 § 2 w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez prokuratora od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 29 grudnia 1988 r.,1) zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że podwyższył orzeczoną za czyn określony w art. 210 § 2 k.k. obok kary pozbawienia wolności karę grzywny do 100.000 zł oraz orzekł na podstawie art. 49 k.k. karę dodatkową podania wyroku do publicznej wiadomości w lokalnej prasie;2) na podstawie art. 26 § 1 k.k. w zw. z art. 11 pkt 2 k.p.k. umorzył postępowanie karne o czyn określony w art. 43 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.), opisany w pkt II aktu oskarżenia (...).Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w G. wyrokiem z dnia 29 grudnia 1988 r. uznał oskarżonego Krzysztofa N. za winnego tego, że w dniu 15 września 1988 r. w G., używając noża oraz przemocy, polegającej na przytrzymywaniu i związaniu sznurem, doprowadził do stanu bezbronności Romana R., a następnie wykorzystując ten stan zabrał w celu przywłaszczenia pieniądze w wysokości 50.000 zł, numizmaty, obrączkę złotą, 3 karty zaopatrzenia oraz inne przedmioty łącznej wartości około 200.000 zł na szkodę wyżej wymienionego, przy tym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat od odbycia kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za przestępstwo umyślne i podobne, tj. popełnienia czynu określonego w art. 210 § 2 k.k. w zw. z art. 60 § 1 i 3 k.k. i w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o zwalczaniu spekulacji (Dz. U. 1982 r. Nr 36, poz. 243), i za to - na podstawie art. 210 § 2 w zw. z art. 60 § 1 i 3 oraz 10 § 3 i 36 § 3 k.k. - skazał go na karę 7 lat pozbawienia wolności i 50.000 zł grzywny oraz na podstawie art. 40 § 1 k.k. orzekł pozbawienie go praw publicznych na okres 3 lat.Równocześnie Sąd ten uniewinnił oskarżonego od czynu opisanego w pkt II aktu oskarżenia, a mianowicie od tego, że w tym samym miejscu i czasie, jak opisano wyżej, sprzedał bez wymaganego zezwolenia 1 butelkę wódki czystej stołowej za kwotę 2.500 zł Romanowi R., tj. od czynu określonego w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.).Od tego wyroku wniósł rewizję prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:(...) Gdy chodzi o drugi z czynów, od którego Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego, zarzuty rewizji - formalnie rzecz biorąc - można by uznać za zasadne o tyle, o ile analiza zebranych dowodów pozwalałaby uznać, iż oskarżony dopuścił się co najmniej wykroczenia przewidzianego w art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi albo też nakazywałaby ewentualne dalsze poszukiwanie dowodów. Zważywszy, że Sąd Najwyższy nie może skazać oskarżonego uniewinnionego w I instancji (art. 383 § 1 k.p.k.), a ewentualne uchylenie zaskarżonego wyroku w tej części i przekazanie tej sprawy w celu ponownego rozpoznania byłoby oczywiście niecelowe ze względu na błahość tego zarzutu, pozostającego zwłaszcza w rażącej dysproporcji do zarzutu głównego, uznał, iż dalsze postępowanie o ten czyn nie powinno się już toczyć. Chodziło tu bowiem o sprzedaż (lub pośrednictwo w sprzedaży) zaledwie 1 butelki wódki, i to przeznaczonej w efekcie do wspólnej z nabywcą konsumpcji. W tej sytuacji Sąd Najwyższy potraktował ten czyn jako czyn o "znikomym stopniu społecznego niebezpieczeństwa", co pozbawia go cech przestępstwa, a w konsekwencji tego - na podstawie art. 26 § 1 k.k. w zw. z art. 11 pkt 2 i art. 361 § 1 k.p.k. - postępowanie karne w tym zakresie umorzył.Umorzeniu postępowania przez Sąd Najwyższy w stosunku do oskarżonego, który został uniewinniony w I instancji, nie może stać na przeszkodzie treść cyt. już art. 383 § 1 k.p.k. Przepis ten bowiem przewiduje jedynie niedopuszczalność skazania przez Sąd Najwyższy oskarżonego, który został uniewinniony w I instancji, ewentualnie co do którego umorzono postępowanie w tejże instancji, gdyż umorzenie postępowania, i to na podstawie art. 26 § 1 k.k., a więc przy przyjęciu, że czyn "nie stanowi przestępstwa", skazaniem nie jest (por. teza 1 wytycznych wymiaru sprawiedliwości i praktyki sądowej z dnia 22 grudnia 1978 r. w sprawach dotyczących recydywy, OSNKW z 1979, z. 1-2, poz. 1) (...).