II KRn 876/55

WyrokIzba Karna1955-10-20

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba czasowo pełniąca funkcję kierownika sklepu, zastępująca stałego kierownika na urlopie macierzyńskim, może ponosić odpowiedzialność karną z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dnia 4 marca 1953 r. za zagarnięcie mienia społecznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że osoba czasowo pełniąca funkcję kierownika sklepu, nawet zastępczo, ponosi odpowiedzialność karną z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dnia 4 marca 1953 r. za zagarnięcie mienia społecznego, jeśli w chwili popełnienia przestępstwa sprawowała zarząd nad tym mieniem lub była za jego ochronę odpowiedzialna. "Przejściowe" pełnienie funkcji kierowniczych nie wyłącza odpowiedzialności z tego przepisu, jeśli dana osoba faktycznie sprawowała zarząd nad mieniem społecznym.
Stan faktyczny
Oskarżony Alojzy S., kierownik sklepu, został oskarżony o zagarnięcie 2.500 zł mienia społecznego (art. 1 § 3 lit. a dekretu) oraz spowodowanie manca na kwotę 1.157 zł przez niedopełnienie obowiązków (art. 286 § 1 k.k.). Sąd Wojewódzki zmienił kwalifikację czynu z art. 1 § 3 lit. a dekretu na art. 1 § 1 tegoż dekretu, uznając, że zastępczy kierownik nie może być podmiotem przestępstwa z art. 1 § 3 lit. a.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary łącznej oraz skazania oskarżonego za przestępstwo z art. 1 § 1 dekretu, uznał oskarżonego za winnego z art. 1 § 3 lit. a dekretu i wymierzył mu karę.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Alojzego S., osk. z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) i art. 286 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora Generalnego P.R.L. rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dnia 8 października 1955 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k. 1. uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wymiaru kary łącznej oraz skazania oskarżonego Alojzego S. za przestępstwo z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), 2. uznał oskarżonego Alojzego S. za winnego tego, że jako kierownik sklepu, będąc z tytułu zajmowanego stanowiska odpowiedzialny za ochronę powierzonego mu mienia społecznego, zabrał w celu przywłaszczenia kwotę 2.500 zł na szkodę M.H.D. i za to na podstawie art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) skazał go na 2 (dwa) lata więzienia. Jako karę łączną sąd wymierzył oskarżonemu Alojzemu S. 2 lata więzienia.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Stalinogrodzie z dn. 8.IV.1955 r. w sprawie Alojzego S., osk. z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) i art. 286 § 1 k.k. w części dotyczącej zarzutu objętego pkt I aktu oskarżenia i wymierzonej oskarżonemu kary łącznej zarzuca temu wyrokowi obrazę art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) przez ustalenie, że osoba wyznaczona do pełnienia funkcji kierownika handlu uspołecznionego i pełniąca te funkcje zastępczo, tj. na czas urlopu macierzyńskiego stałej kierowniczki danego sklepu, nie odpowiada w przypadku zagarnięcia mienia społecznego z art. 1 § 3 lit. a tegoż dekretu, lecz jedynie z art. 1 § 1, i wnosi:1.o uchylenie wyroku w zaskarżonych częściach,2.o uznanie Alojzego S. za winnego przestępstwa z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) w zakresie czynu objętego pkt 1 aktu oskarżenia,3.o wymierzenie mu z tego przepisu odpowiedniej kary oraz4.o zmianę wymierzonej oskarżonemu kary łącznej przez wymierzenie mu nowej, odpowiedniej kary łącznej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Oskarżonemu zarzucono przestępstwo z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) polegające na zagarnięciu sumy 2.500 zł, którą przywłaszczył jako kierownik sklepu MHD oraz przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. popełnione w ten sposób, że jako kierownik tegoż sklepu przez niedopełnienie obowiązków służbowych spowodował powstanie manca na sumę 1.157 zł.Sąd Powiatowy skazał oskarżonego za oba czyny z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r., wymierzając mu karę 2 lat więzienia. Od tego wyroku odwołał się oskarżony. Sąd Wojewódzki uchylił wyrok Sądu Powiatowego i przyjął w zakresie czynu objętego pkt I aktu oskarżenia kwalifikację z art. 1 § 1 cyt. dekretu w zakresie zaś pkt II aktu oskarżenia kwalifikację z art. 286 § 1 k.k., skazując oskarżonego za przestępstwo z art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) na 9 miesięcy więzienia i za przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. na 8 miesięcy więzienia oraz wymierzając mu jako karę łączną 1 rok więzienia.Wyrok Sądu Wojewódzkiego w części dotyczącej pkt I oskarżenia, jest niesłuszny.Sąd Wojewódzki bezpodstawnie zmienił kwalifikację prawną czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt I aktu oskarżenia na art. 1 § 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r., przyjmując błędną tezę, że osoba czasowo zatrudniona w charakterze kierownika sklepu, tzn. osoba pełniąca te funkcje zastępczo pod nieobecność właściwej kierowniczki przebywającej na urlopie macierzyńskim, nie może być podmiotem przestępstwa przewidzianego przez art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. Ten punkt widzenia jest nie do utrzymania w świetle brzmienia cytowanego wyżej przepisu. "Przejściowe" pełnienie funkcji kierowniczych, oddające w ręce danej osoby pełny zarząd nad mieniem społecznym, powierzonym jej ochronie, pociąga za sobą w wypadku zagarnięcia tego mienia przez tę osobę w czasie wykonywania przez nią funkcji kierowniczych odpowiedzialność karną z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r., a nie z art. 1 § 1 tegoż dekretu. Do istoty bowiem czynu przewidzianego przez art. 1 § 3 lit. a dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68) nie należy "czasowość" sprawowania funkcji, lecz ta okoliczność, że w chwili popełnienia przestępstwa dana osoba na podstawie nominacji, umowy o pracę na czas nieograniczony lub tylko zastępczo pełni funkcję lub zajmuje stanowisko, z tytułu których sprawuje zarząd albo jest odpowiedzialną za ochronę, przechowanie lub zabezpieczenie mienia społecznego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 § 3art. 286 § 1 KKart. 394art. 1 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026.