III KO 67/56
PostanowienieIzba Karna1957-03-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprawca kradzieży z uspołecznionego sklepu komisowego odpowiada za zagarnięcie mienia społecznego w rozumieniu dekretów z dnia 4 marca 1953 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że zabór rzeczy powierzonej uspołecznionemu przedsiębiorstwu komisowemu, które ma obowiązek zwrócić ją komitentowi lub jej cenę, stanowi przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego w rozumieniu dekretów z dnia 4 marca 1953 r. Kluczowe jest, aby działaniu towarzyszył cel przywłaszczenia, a nie tylko chwilowego użycia, ponieważ zabrane mienie znajdowało się we władaniu podmiotu uspołecznionego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła Henryka P., oskarżonego o kradzież ze sklepu komisowego. Sąd Wojewódzki w Gdańsku przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą odpowiedzialności sprawcy za zagarnięcie mienia społecznego w kontekście kradzieży z takiego sklepu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął przedstawioną kwestię prawną, uznając sprawcę kradzieży z uspołecznionego sklepu komisowego za odpowiedzialnego za zagarnięcie mienia społecznego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia M. Paluch. Sędziowie: J. Potępa (sprawozdawca), A. Kafarski (współsprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Henryka P., osk. z art. 1 § 3 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Gdańsku kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sprawca kradzieży z uspołecznionego sklepu komisowego odpowiada za zagarniecie mienia społecznego, przewidziane w dekretach z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 lub 69)?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneDo istoty przestępstwa zagarnięcia mienia społecznego należy bezprawny zabór lub zawładnięcie w jakikolwiek inny sposób mienia, co do którego sprawca ma świadomość lub przewiduje i na to się godzi, że jego utrata przez państwo lub spółdzielnię lub inną organizację społeczną, mające to mienie w swoim władztwie, wyrządza państwu, spółdzielni lub innej organizacji społecznej szkodę odpowiadającą wartości danego mienia.Zabór rzeczy powierzonej uspołecznionemu przedsiębiorstwu komisowemu, które powinno zwrócić komitentowi tę rzecz albo jej cenę, stanowi przestępstwo określone w art. 1 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i poz. 69) w zależności od wartości rzeczy, jeżeli działaniu temu towarzyszył cel przywłaszczenia (kwestia "ius disponendi"), a nie tylko chwilowego użycia ("ius utendi") - gdyż zabrane mienie znajdowało się we władaniu podmiotu uspołecznionego, zabór zaś uniemożliwił mu wykonanie ciążącego na komisancie obowiązku zwrotu komitentowi rzeczy lub ceny kupna.Z tych powodów rozstrzygnięto jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III K 545/55 1955-05-08Czy kierownik sklepu, który nabywa artykuły po niższej cenie od instytucji handlujących, a sprzedaje je po cenie obowiązującej w cenniku detalicznym, zagarniając różnicę na swoją korzyść, dopuszcza się przestępstwa przyw…
- III K 1244/60 1963-06-29Czy pracownicy przedsiębiorstwa państwowego, którzy w zorganizowanej grupie zagarnęli nadwyżki towarowo-kasowe poprzez oszukiwanie konsumentów, odpowiadają za zagarnięcie mienia społecznego?
- I K 257/60 1961-07-02Czy pracownik działający na podstawie umowy-zlecenia, który przywłaszczył sobie powierzone mu środki pieniężne, odpowiada za zagarnięcie mienia społecznego na podstawie art. 1 § 3 lit. a) dekretu z dnia 4 marca 1953 r.,…
- II K 700/53 1953-11-18Czy nabycie mienia społecznego w drodze aktu kupna, po zaniżonej cenie ustalonej przez sprawcę jako członka komisji wyceniającej, stanowi zagarnięcie mienia społecznego w rozumieniu art. 1 § 1 dekretu z dnia 4 marca 1953…
- III K 534/62 1963-01-16Czy niedobór w mieniu społecznym, wynikający z niedopełnienia obowiązków kierownika sklepu, może być kwalifikowany jako przestępstwo zagarnięcia mienia społecznego, czy też jako przestępstwo niegospodarności?
Powołane przepisy
art. 1 § 3art. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.