II KRn 907/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana C., osk. z art. 237 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Prokuratora PRL rewizji nadzwyczajnej od postanowienia Sądu Powiatowego w Gołdapi z dnia 31 marca 1955 r., na podstawie art. 394-396, 400 § 1 i 4, 383 p. 3, 388 § 1 k.p.k. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu w Gołdapi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Gołdapi postanowieniem z dnia 31 marca 1955 roku umorzył na rozprawie postępowanie karne na podstawie art. 65 § 3 k.p.k. w sprawie przeciwko Romanowi C., w której prokurator wniósł akt oskarżenia w trybie art. 65 § 1 k.p.k. o czyn z art. 237 § 1 k.k. jako podstawę umorzenia postępowania przyjął Sąd Powiatowy niestawienie się prokuratora oraz oskarżyciela prywatnego na rozprawę.Postanowienie to uprawomocniło się. Od tego prawomocnego postanowienia Prokurator Generalny PRL założył rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił obrazę art. 65 § 3 i 42 § 2 k.p.k. przez bezpodstawne umorzenie postępowania wobec potraktowania faktu niestawienia się prokuratora na rozprawę - w sprawie, w której objął on oskarżenie w trybie art. 65 § 1 k.p.k. - jako odstąpienie od oskarżenia.W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Powiatowemu w Gołdapi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny.Rewizja nadzwyczajna jest zasadna.Stanowisko, zajęte przez Sąd Powiatowy, jest błędne.Objęcie przez prokuratora oskarżenia w trybie art. 65 § 1 k.p.k. powoduje zmianę trybu ścigania z oskarżenia prywatnego na tryb ścigania z oskarżenia publicznego stosownie do art. 65 § 2 k.p.k.W tej więc sytuacji norma art. 288 k.p.k., jako odnosząca się wyłącznie do oskarżyciela prywatnego nie może mieć w swych skutkach zastosowania do wypadku niestawienia się prokuratora na rozprawę w sprawie, w której objął on oskarżenie w trybie art. 65 § 1 k.p.k.Ponadto w postępowaniu przed Sądem Powiatowym zgodnie z treścią art. 48 k.p.k. udział prokuratora nie jest obowiązkowy, a z treści art. 65 § 2 k.p.k. nie wynika bynajmniej ta okoliczność, by niestawienie się prokuratora na rozprawę było jednoznaczne z odstąpieniem prokuratora od oskarżenia. Odstąpienie bowiem prokuratora od oskarżenia o jakim mowa w przepisach paragrafów 3 i 4 art. 65 k.p.k. wymaga wyraźnego z jego strony oświadczenia.Zasadzie tej niejednokrotnie Sąd Najwyższy dał wyraz w swoich orzeczeniach, podkreślając, że popieranie przez prokuratora oskarżenia w sprawach prywatno-skargowych nie musi polegać na jego obecności na rozprawie. W szczególności w orzeczeniu swym w sprawach I. KO. 39/54, II. KO. 65/54 i II. KO. 63/54 Sąd Najwyższy stwierdził, że "dopóki prokurator po wniesieniu oskarżenia lub złożeniu oświadczenia o przyłączeniu się do oskarżenia wniesionego przez oskarżyciela prywatnego nie oświadczy, że od oskarżenia odstępuje, postępowanie w sprawie toczy się z urzędu".W tym stanie rzeczy należało zaskarżone postanowienie uchylić, jako wydane z obrazą art. 65 § 3 k.p.k. i przekazać sprawę Sądowi Powiatowemu w Gołdapi do merytorycznego rozpoznania.Zarazem należy zauważyć, że powołanie się przez Sąd Powiatowy w swym postanowieniu na niestawienie się oskarżyciela prywatnego jest w rozumieniu art. 65 § 3 k.p.k. bezprzedmiotowe, skoro postępowanie toczyło się z urzędu.Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Powiatowy winien również rozważyć, czy kwalifikacja prawna czynu przyjęta przez akt oskarżenia (art. 237 § 1 k.k.) jest prawidłowa, albowiem jak wynika z akt sprawy zachodzi prawdopodobieństwo, że obrażenia cielesne zadane pokrzywdzonemu naruszyły czynności narządów ciała na okres przekraczający dwadzieścia dni, a więc czyn oskarżonego może stanowić przestępstwo z art. 236 § 1 k.k.Z tych zasad Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.