III K 224/60

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa K. oskarżonego z art. 290 § 2 k.k. po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 31 grudnia 1959 r. na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok (...)Józef S. został oskarżony o to, że:I. Dnia 29 maja 1959 r. w J., jako klasyfikator Poznańskiego Przedsiębiorstwa Obrotu Zwierzętami Rzeźnymi, działając w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, zażądał, a następnie przyjął od Franciszka K. kwotę 600 zł, uzależniając od jej otrzymania podwyższenia klasy dostarczonej przez niego na punkt skupu krowy, tj. o czyn z art. 290 § 2 (k.k.)II. W dniu 2 kwietnia 1959 r. w D., jako klasyfikator Poznańskiego Przedsiębiorstwa Obrotu Zwierzętami Rzeźnymi, działając w celu osiągnięcia dla siebie korzyści majątkowej, zażądał a następnie przyjął od Michała C. kwotę zł 350, uzależniając od jej otrzymania podwyższenia klasy dostarczonej przez niego na punkt skupu jałówki, tj. o czyn z art. 290 § 2 k.k.Sąd Wojewódzki w Poznaniu z dnia 31 grudnia 1959 r. oskarżonego Józefa S. uznał za winnego przestępstw z art. 290 § 2 k.k. popełnionych w sposób wyżej opisany pod pkt I i II z tym, że w obu wypadkach uzależniał prawidłowe zakwalifikowanie dostarczonego bydła od otrzymania korzyści majątkowej i na zasadzie art. 290 § 2 k.k. wymierzył mu za każdy z tych czynów po 9 (dziewięć) miesięcy więzienia, oraz na zasadzie art. 47 § 1 lit. c k.k. po 2 (dwa) lata pozbawienia praw publicznych i obywatelskich praw honorowych, a na zasadzie art. 42 § 2 k.k. po 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł grzywny; na nasadzie art. 31-34 k.k. wymierzone powyżej Józefowi S. kary sprowadził do następujących kar łącznych:a) kary 1 (jednego) roku więzienia z tym, że na zasadzie art. 58 k.k. na poczet tej kary zaliczył mu okres tymczasowego aresztowania od dnia 17 września 1959 r. do dnia 31 grudnia 1959 r.,b) dodatkowej kary utraty praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 2 (dwóch) lat,c) kary grzywny w wysokości 300 (trzysta) zł z tym, że w razie nieściągalności grzywna ta zostanie zamieniona na tydzień więzienia.Od tego wyroku założył rewizję obrońca oskarżonego, wnosząc:1. o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji,2. ewentualnie o uchylenie zaskarżanego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, w razie zaś uznania go za winnego, o złagodzenie kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Rewizja zarzuciła wyrokowi:I. naruszenie przepisu art. 290 § 2 k.k. przez skazanie oskarżonego na mocy tego przepisu za żądanie korzyści materialnej za prawidłowe zakwalifikowanie dostarczonego bydła,II.a) naruszenie art. 9 i 320 k.p.k., przez przyjęcie wiarygodności zeznań świadka K., chociaż świadek ten jest umysłowo chory, co potwierdziłoby badanie psychiatryczne poniechane przez Sąd mimo łatwości jego przeprowadzenia,b) naruszenie art. 339 § 1 lit. a) k.p.k., przez pominięcie istotnych fragmentów zeznań świadka Jana K.,III. błędną ocenę zeznań świadka C. i M. oraz świadectwa Zakładu Psychiatrycznego w K. w związku z zeznaniami świadków Pauliny i Jana K.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Zarzuty rewizji nie są słuszne.I. Wbrew twierdzeniu rewizji oskarżony został skazany nie za żądanie korzyści materialnej, lecz za to, że uzależniał prawidłowe zakwalifikowanie bydła od otrzymania korzyści majątkowej. Dyspozycja art. 290 § 2 k.k. w pierwszym ustępie dotyczy czynności urzędowej w ogóle, a więc obejmuje zarówno czynność nieprawidłową, jak i czynność zgodną z prawem, a stanowiącą wypełnienie obowiązku urzędnika. Kwalifikowana postać przestępstwa wynika więc nie z rodzaju dokonywanej czynności urzędowej, lecz ze sposobu zachowania się urzędnika, który wykazuje nie tylko inicjatywę w kierunku wręczenia mu łapówki, lecz posuwa się tak daleko, że nie tylko żąda łapówki, ale uzależnia spełnienie czynności urzędowej od otrzymania wynagrodzenia.Z ustaleń faktycznych zaskarżonego wyroku wynika, że oskarżony uzależniał zakwalifikowanie bydła do klasy wyższej, która, jak to następnie się okazało, była klasą prawidłową, od otrzymania połowy różnicy należności między obu klasami; postępowanie tego rodzaju wyczerpuje znamiona kwalifikowanej sprzedajności urzędniczej i Sąd Wojewódzki prawidłowo do czynów oskarżonego zastosował przepis art. 290 § 2 k.k.II.a) Sąd Wojewódzki w sposób szczegółowy przeanalizował wartość dowodową zeznań świadka Franciszka K. opierając się:1) na własnej obserwacji świadka w czasie składania przez niego zeznań na rozprawie sądowej,2) na porównaniu jego zeznań złożonych na rozprawie i w śledztwie, oraz stwierdzeniu, że zeznania te były jednakowe i zgodne, co do istotnych szczegółów, mimo znacznego upływu czasu (kilka miesięcy),3) na zgodności zeznań tego świadka z treścią załączonych do akt dokumentów, Sąd Wojewódzki uznał zeznania świadka Franciszka K. za pełnowartościowy dowód i na zeznaniach tych oparł się przy ustaleniu stanu faktycznego. Powyższe stanowisko Sądu, w sposób przekonywający uzasadnione, nie budzi żadnych zastrzeżeń i znajduje się pod ochroną art. 9 k.p.k.b) W uzasadnieniu wyroku Sąd wprawdzie nie wymienił imiennie świadka Jana K., jednakże istotną treść tych zeznań miał na uwadze.