III K 370/57
WyrokIzba Karna1957-07-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy brak należytej kontroli nad sprawcą zagarnięcia mienia społecznego może stanowić okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary, a cechy psychopatii histerycznej uzasadniają złagodzenie kary?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak należytej kontroli sam przez się nie stanowi okoliczności łagodzącej. Może nią być jedynie wówczas, gdy niezależnie od woli sprawcy staje się obiektywną przyczyną powstania przestępstwa. W przypadku wykorzystania braku kontroli przez sprawcę do zagarnięcia mienia, może on stanowić okoliczność obciążającą. Ponadto, cechy psychopatii histerycznej, w braku objawów choroby psychicznej lub niedorozwoju umysłowego, nie dają podstaw do złagodzenia kary.Stan faktyczny
Halina P., kierowniczka sklepu, została skazana za zagarnięcie ponad 257 tys. zł ze sprzedaży mebli. Oskarżona wniosła rewizję, zarzucając rażącą surowość kary, nieuwzględnienie braku kontroli ze strony przełożonych oraz opinii biegłych o jej psychopatii. Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Haliny P., oskarżonej z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dnia 4 marca 1953 r. (Dz. U. z 1953 r. Nr 17, poz. 68), po rozpoznaniu założonej przez oskarżoną rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 27 października 1955 r., na podstawie art. 375 k.p.k. utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 27 października 1955 r. Halina P. skazana została z art. 1 § 3 lit. a dekretu z dnia 4 marca 1953 r. o wzmożeniu ochrony mienia społecznego na 8 lat więzienia za to, że w okresie od 8 maja do 19 listopada 1954 r. w S., jako kierowniczka sklepu Nr 4 Centrali Handlowej Przemysłu Drzewnego zagarnęła na szkodę tejże Centrali kwotę uzyskaną ze sprzedaży mebli w ogólnej wysokości 257 906,51 zł.Od tego wyroku założyła rewizję oskarżona, zarzucając rażącą surowość wymierzonej jej kary, w szczególności nieuwzględnienie przy wymiarze kary braku kontroli nad oskarżoną ze strony czynników nadrzędnych i pominięcie opinii biegłych, którzy twierdzili, że oskarżona jest osobnikiem psychopatycznym.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Brak należytej kontroli nad sprawcą zagarnięcia mienia społecznego sam przez się nie stanowi okoliczności łagodzącej. Brak należytej kontroli może stanowić okoliczność łagodzącą wówczas, gdy niezależnie od woli sprawcy staje się obiektywną przyczyną powstania przestępstwa. Może nią być np. wówczas, gdy na skutek nieujawnienia przez kontrolę pewnych błędów w pracy przyczynia się do powtarzania manka (art. 286 § 1 k.k.). Nie może natomiast stanowić okoliczności łagodzącej wówczas, gdy jest przez sprawcę wykorzystywany dla zagarnięcia przezeń mienia społecznego.W takim wypadku może stanowić nawet okoliczność obciążającą, gdyż stanowi nadużycie zaufania. W sprawie niniejszej mamy do czynienia raczej z tym drugim wypadkiem.Biegli psychiatrzy stwierdzili, że oskarżona "nie zdradza objawów choroby psychicznej ani niedorozwoju umysłowego, jest natomiast osobnikiem zdradzającym cechy psychopatii histerycznej". Okoliczności powyższe nie dają również podstaw do złagodzenia kary.Mając na uwadze, że oskarżona dopuściła się przywłaszczenia kwoty ponad ćwierć miliona złotych w ciągu około pół roku, uznać należy, że działała z wielkim nasileniem woli przestępczej i przestępną zuchwałością, co uzasadnia surowe ukaranie.Nie znajdując podstaw do złagodzenia oskarżonej kary, Sąd Najwyższy utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Powiązane orzeczenia
- IV K 281/59 1959-05-18Czy brak należytej kontroli ze strony władz spółdzielni może stanowić okoliczność łagodzącą przy wymiarze kary za przywłaszczenie mienia, zwłaszcza gdy oskarżony zajmował kierownicze stanowisko?
- I KR 38/85 1985-03-14Czy kara pozbawienia wolności wymierzona za zagarnięcie mienia społecznego o wartości prawie miliona złotych, wynosząca 5 lat i 6 miesięcy, jest rażąco łagodna, jeśli sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wszystkich oko…
- II KR 177/74 1974-11-25Czy Sąd Najwyższy powinien podwyższyć karę pozbawienia wolności orzeczoną za zagarnięcie mienia społecznego, biorąc pod uwagę systematyczność przestępstwa, jego długotrwałość oraz wysokie sumy zagarniętego mienia, a takż…
- VI KRN 348/78 1978-12-19Czy przestępstwo zgwałcenia popełnione w sposób wynaturzony i odrażający, z użyciem przemocy i groźby, przy jednoczesnym poniżeniu godności ofiary, może być uznane za popełnione z niskich pobudek, uzasadniających orzecze…
- I KR 170/65 1965-09-21Czy oskarżony, działając w stanie ograniczonej zdolności rozpoznania znaczenia czynu i kierowania swoim postępowaniem, może być traktowany na równi ze sprawcami o pełnej poczytalności, a jeśli nie, to czy powinno to skut…
Powołane przepisy
art. 1 § 3art. 375 KPKart. 286 § 1 KK§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026.