III K 975/61

WyrokIzba Karna1962-01-04

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, które wiedząc o zamierzonym włamaniu do sklepu, udzieliły pomocy sprawcom w przeniesieniu i ukryciu skradzionego mienia, popełniły pomocnictwo do kradzieży z włamaniem, a nie jedynie paserstwo?
Ratio decidendi
Osoby, które przed dokonaniem kradzieży obiecały sprawcy pomoc w nabyciu lub ukryciu skradzionych przedmiotów, dopuszczają się pomocnictwa do kradzieży. W sytuacji, gdy oskarżone wiedziały o zamierzonym włamaniu i pomagały w przenoszeniu oraz ukrywaniu skradzionego mienia, należy je uznać za winne pomocnictwa do kradzieży z włamaniem, a nie jedynie paserstwa. Odpowiedzialność karna obejmuje również sytuacje, gdy wartość skradzionego mienia społecznego przewyższa określoną kwotę, co uzasadnia zastosowanie przepisów dotyczących przestępstw przeciwko mieniu.
Stan faktyczny
Oskarżeni Krzysztof R. i Oswald K. dokonali kradzieży z włamaniem do sklepu tekstylnego, kradnąc towary o wartości ponad 61 tys. zł. Oskarżone Urszula K. i Urszula B. wiedziały o planowanym włamaniu i pomagały w przenoszeniu oraz ukrywaniu skradzionego mienia. Oskarżony Mieczysław B. pomagał w ukryciu i zbyciu skradzionych towarów po dokonaniu kradzieży. Sąd Najwyższy rozpatrywał rewizje oskarżonych i prokuratora.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok w części skazującej Urszulę K. i Urszulę B., uznał je za winne pomocnictwa do kradzieży z włamaniem i skazał. Wyrok w pozostałej części utrzymał w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak (sprawozdawca).Sędziowie: M. Stępczyński, F. Szeliński.Prokurator: J. Rother.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Krzysztofa R., Oswalda K., Urszuli K., Urszuli B. i Mieczysława B., oskarżonych z art. 2 § 2 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. w związku z art. 1 § 1 lit. a) z dnia 21 stycznia 1958 r. oraz art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r., po rozpoznaniu założonych przez prokuratora i oskarżonych rewizji, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 1961 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 2 i 3, 388 § 1 k.p.k.1. uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżoną Urszulę K. i Urszulę B. i uznał te oskarżone za winne, że w nocy z dnia 2 na 3 listopada 1960 r., wiedząc o zamierzonym i następnie dokonanym przez Krzysztofa R. i Oswalda K. włamaniu do sklepu tekstylnego Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w I., udzieliły Krzysztofowi R. i Oswaldowi K. pomocy do dokonania tej kradzieży z włamaniem w ten sposób, iż udały się na miejsce przestępstwa i pomagały w przeniesieniu a następnie w ukryciu zagarniętego mienia wartości 61.039,84 złotych, i za ten czyn na podstawie art. 27 k.k. w związku z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. i art. 1 § 1 lit. a) ustawy z 21 stycznia 1958 r. oraz art. 47 § 1 lit. c) k.k. skazał Urszulę K. i Urszulę B., każdą z nich, na karę 5 (pięciu) lat więzienia i 2.000 złotych grzywny z zamianą w razie nie uiszczenia na 20 dni więzienia oraz na przepadek całego ich mienia i orzekł co do nich utratę praw publicznych i obywatelskich praw honorowych na okres 3 lat; na poczet tych kar zaliczył obu oskarżonym okresy tymczasowego aresztowania: Urszuli K. - od 5 listopada 1960 r. do 6 lutego 1961 r., a Urszuli B. - od 5 listopada 1960 r. do 4 stycznia 1962 r.;2. wyrok co do oskarżonych Krzysztofa R. i Mieczysława B. utrzymał w mocy (...).Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 29 czerwca 1961 r. zostali skazani:1) Krzysztof R. i Oswald K. z art. 2 § 1 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. w związku z art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r.: Krzysztof R. na 5 lat więzienia i 10.000 zł grzywny, a Oswald K. na 5 lat i 6 miesięcy więzienia i 10.000 zł grzywny za to, że w nocy z dnia 2 na 3 listopada 1960 r. w I. włamali się poprzez nie zabezpieczony strych do sklepu tekstylnego nr 2 Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska", skąd skradli różnego rodzaju towary wartości 61.039,84 zł, które następnie przenieśli do kiosku spożywczego prowadzonego przez oskarżoną Urszulę B.;2) Urszula K. i Urszula B. z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.: Urszula K. na 2 lata więzienia i 1.000 zł grzywny, a Urszula B. na 3 lata więzienia i 5.000 zł grzywny za to, że w nocy z dnia 2 na 3 listopada i w dniu 3 listopada 1960 r., wiedząc o włamaniu dokonanym przez Oswalda K. i Krzysztofa R. do sklepu tekstylnego Gminnej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" w I., udały się w rejon budynku, gdzie mieścił się sklep, z zamiarem ukrycia skradzionych towarów, ale następnie w obawie przed pościgiem porzuciły łup, przy czym Urszula B. umożliwiła sprawcom włamania ukrycie skradzionych przedmiotów w prowadzonym przez siebie kiosku spożywczym i w mieszkaniu Albina K., a Urszula K. część skradzionych towarów wywiozła do G.;3) Mieczysław B. z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. na 1 rok więzienia i 1.000 zł grzywny za to, że w dniu 3 listopada 1960 r. w I., wiedząc o kradzieży z włamaniem dokonanej przez Oswalda K. i Krzysztofa R., pomógł im w ukryciu i zbyciu skradzionych towarów w ten sposób, że część z nich wywiózł z I. do G., gdzie miały być sprzedane.Od powyższego wyroku założyli rewizje prokurator oraz oskarżeni Krzysztof R., Oswald K., Urszula K. i Urszula B.Rewizja prokuratora, zaskarżając wyrok w części dotyczącej skazania Krzysztofa R., Oswalda K., Urszuli B., Urszuli K. i Mieczysława B., zarzuca obrazę przepisu art. 2 § 2 lit. a) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. (Dz. U. Nr 36, poz. 228) polegającą na tym, że mimo istnienia wyraźnych przesłanek i dowodów Sąd nie przyjął, że wyżej wymienieni oskarżeni działali w zorganizowanej grupie przestępczej.Rewizja oskarżonego Krzysztofa R. zarzuca błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez uznanie, że oskarżony brał udział w kradzieży z włamaniem, a nie - jak to sam wyjaśnił - tylko w przenoszeniu, ukryciu i zbywaniu skradzionych towarów, co wyczerpywałoby jedynie stan faktyczny z art. 4 § 1 ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r.Rewizje Oswalda K., Urszuli K. i Urszuli B. zarzucają wymierzenie tym oskarżonym rażąco surowych kar i wnoszą o ich złagodzenie.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny: Rewizja prokuratora jest słuszna tylko częściowo. Działania oskarżonych Urszuli K. i Urszuli B. nie można rzeczywiście uznać tylko za paserstwo. Osoba, która przed dokonaniem kradzieży obiecuje sprawcy tej kradzieży, że uzyskane z przestępstwa przedmioty nabędzie lub pomoże do ich zbycia bądź ukrycia, dopuszcza się pomocnictwa do kradzieży. W takiej właśnie sytuacji były oskarżone Urszula K. i Urszula B., które wiedziały o zamierzonym włamaniu do Spółdzielni przez oskarżonego Oswalda K. i Krzysztofa R. i pomogły w przenoszeniu skradzionych przez nich rzeczy. Powinny one zatem odpowiadać z art. 27 w związku z art. 2 § 2 lit. b) ustawy z dnia 18 czerwca 1959 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części skazującej oskarżone Urszulę K. i Urszulę B. i skazał je ze wskazanego wyżej przepisu karnego. Sąd Najwyższy zastosował przy tym również przepis art. 1 § 1 lit. a) ustawy z dnia 21 stycznia 1958 r., a to na podstawie art. 15 § 2 k.k., gdyż oskarżone, wiedząc o tym, że oskarżony Oswald K. i Krzysztof R. dokonali włamania do magazynu tekstylnego Spółdzielni, powinny były przewidzieć, że wartość skradzionego mienia społecznego przewyższy kwotę 50.000 złotych. Sąd Najwyższy nie przypisał natomiast pomocnictwa oskarżonemu Mieczysławowi B., gdyż materiał dowodowy sprawy nie daje podstaw do ustalenia, że tenże oskarżony, przed popełnieniem kradzieży przez Oswalda K. i Krzysztofa R., obiecał im taką pomoc w ukryciu i zbyciu skradzionych rzeczy. Oskarżony B. dopiero po dokonanej kradzieży udzielił oskarżonemu Oswaldowi K. i Krzysztofowi R. takiej pomocy, co wypełnia dyspozycję przestępstwa z art. 4 ustawy "czerwcowej".Nie jest słuszna rewizja oskarżonego Krzysztofa R. Sąd prawidłowo przypisał temu oskarżonemu współsprawstwo z Oswaldem K. w dokonaniu kradzieży z włamaniem do Spółdzielni. Sąd to swoje stanowisko prawidłowo uzasadnił, a ustalenie, że kradzieży z włamaniem dokonali wspólnie Oswald K. i Krzysztof R., nie pozostaje w żadnej sprzeczności z materiałem dowodowym sprawy. Teza rewizji oskarżonego Krzysztofa R., że należy mu przypisać jedynie paserstwo, jest błędna z powodów, o których była mowa wyżej. Gdyby więc nawet uznać, że oskarżony R. udzielił pomocy w kradzieży z włamaniem oskarżonemu Oswaldowi K., to nie zmieniłoby to sytuacji tego oskarżonego w zakresie rozmiarów jego odpowiedzialności karnej. Ustalenie jednak Sądu, że oskarżony Krzysztof R. brał udział w dokonaniu innej kradzieży z włamaniem razem z oskarżonym Oswaldem K. zostało przez Sąd należycie przeprowadzone i uzasadnione.Rewizja oskarżonego Oswalda K., dotycząca jedynie wymiaru kary, nie może być uznana za trafną, skoro kara wymierzona temu oskarżonemu jest bliska ustawowego minimum. Podobne zaś rewizje oskarżonych Urszuli K. i Urszuli B. stały się bezprzedmiotowe wobec tego, że obie te oskarżone należało skazać z mocy przepisów karnych, o których była wyżej mowa.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 § 2art. 1 § 1art. 4 § 1art. 375art. 27 KKart. 47 § 1art. 2 § 1art. 27art. 15 § 2 KKart. 4§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026.