III KK 189/24
WyrokIzba Karna2024-04-24
Skład orzekający: Jarosław Matras
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy należy wstrzymać wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem, jeżeli istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji z uwagi na rażące naruszenie prawa, w tym bezwzględną przyczynę odwoławczą związaną z wadliwym składem sądu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie prawomocnego wyroku w sytuacji, gdy istnieje wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, a wykonanie kary spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. W niniejszej sprawie, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.) z uwagi na udział w składzie orzekającym sędziego powołanego w sposób budzący wątpliwości co do standardów niezależności i bezstronności, uzasadnia wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego wyroku i tym samym wstrzymanie jego wykonania.Stan faktyczny
Obrońca skazanej K. O. wniosła kasację od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, zaskarżając go w całości i podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz postępowania. Wniosła również o wstrzymanie wykonania kary. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu bez udziału stron. Kluczową okolicznością dla wstrzymania wykonania wyroku było stwierdzenie przez Sąd Najwyższy rażącego naruszenia prawa w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, związanej z udziałem w składzie Sądu Apelacyjnego sędziego G. Z., którego sposób powołania budził wątpliwości co do standardów niezależności i bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wstrzymał wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II AKa 51/23, wobec skazanej K. O.Pełny tekst orzeczenia
III KK 189/24 POSTANOWIENIE Dnia 24 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras w sprawie skazanej K. O. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 24 kwietnia 2024 r. wniosku obrońcy skazanej o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II AKa 51/23 zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu z dnia 2 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 8/22, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wstrzymać wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II AKa 51/23 wobec skazanej K. O. . UZASADNIENIE Obrońca skazanej - adw. A. J. wniosła kasację od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2023 r., sygn. akt II AKa 51/23, zaskarżając powyższy wyrok w całości. W kasacji podniesiono zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego polegającego na błędnej wykładni art.
III KK 189/24 2 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. oraz obrazy przepisów postępowania karnego, wskazujących na wadliwość przeprowadzonej w sprawie kontroli odwoławczej. Na wstępie przypomnieć trzeba, że instytucja określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy i choć w samej treści przepisu nie wskazano przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku, to jednak trafnie w orzecznictwie przyjmuje się, iż Sąd Najwyższy może skorzystać z tej instytucji wyłącznie w sytuacji wysokiego prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji oraz ustalenia, że wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki (por. np. postanowienia SN: z dnia z dnia 22 listopada 2021 r., I KK 156/21; z dnia 19 października 2021 r., III KK 375/21). Dlatego też przy rozpoznaniu wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia w pierwszej kolejności należy dokonać wstępnej oceny stopnia prawdopodobieństwa uwzględnienia kasacji przez pryzmat podniesionych w niej zarzutów. W niniejszej sprawie istnienie wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego wyroku. Stwierdzenie to warunkowane jest nie tyle charakterem i rangą podniesionych w kasacji zarzutów, co dostrzeżoną z urzędu okolicznością rażącego naruszenia prawa w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Chodzi o to, że w składzie Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie zasiadał G. Z. powołany na urząd Sędziego Sądu Apelacyjnego w dniu 18 grudnia 2020r. na podstawie uchwały Krajowej Rady Sądownictwa podjętej w składzie ukształtowanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. i zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), co do którego Sąd Najwyższy w sprawach: z dnia 20 grudnia 2023 r., III KK 39/23 oraz z dnia 8 lutego 2024 r., III KK 471/23 stwierdził, że udział w składzie orzekającym sędziego Sądu Apelacyjnego G. Z. nie spełniał standardu należytej obsady sądu, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na niedochowanie gwarancji bezstronności i niezależności wymaganych przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 § 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Powyższa okoliczność zaistnienia rażącego naruszenia prawa uzasadnia istnienie wysokiego prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonego wyroku. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.
III KK 189/24 3 [J.J.] [ms]
Powiązane orzeczenia
- II KK 562/24 2025-09-25Czy w postępowaniu karnym zachodziły bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, o których mowa w art. 439 § 1 k.p.k.?
- III KK 399/24 2026-01-22Czy w postępowaniu odwoławczym doszło do naruszenia przepisów postępowania karnego, które skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego wyroku?
- III KK 457/25 2025-12-02Czy w postępowaniu karnym zachodziły uchybienia skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku z uwagi na naruszenie przepisów postępowania?
- III KK 204/25 2025-05-27Czy w przypadku skazania za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i inne, zachodziły bezwzględne przyczyny uchylenia wyroku na podstawie art. 439 § 1 pkt 2…
- III KK 446/24 2025-05-14Czy Sąd Najwyższy powinien uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 532 § 1 KPKart. 294 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 6 § 1art. 47§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy