III KKN 698/98

WyrokIzba Karna2000-11-17

Skład orzekający: Andrzej Deptuła, Przemysław Kalinowski, Antoni Kapłon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skazanie za niewywiązywanie się z obowiązkowych dostaw zbóż, ziemniaków i mleka jest zasadne, jeśli ustalony poziom kontyngentów uniemożliwiał wywiązanie się z nałożonych zobowiązań?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że skazanie za niewywiązywanie się z obowiązkowych dostaw jest niezasadne, jeśli ustalony poziom kontyngentów z góry czynił niemożliwym wywiązanie się z nałożonych zobowiązań. Trafnie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że do znamion przestępstw przypisanych skazanemu należało „złośliwe uchylanie się” od obowiązków dostaw. Warunek „złośliwości” zaniechania spełnienia obowiązku jest spełniony, gdy sprawca zobowiązany do określonego zaniechania obowiązku tego nie wykonuje pomimo, że ma obiektywną możliwość jego spełnienia. Skoro dowody jednoznacznie wykazały, że kontyngenty dostaw ustalone zostały na poziomie, który z góry czynił niemożliwym wywiązanie się oskarżonego z nałożonych zobowiązań, to skazanie nastąpiło w wyniku rażącego naruszenia prawa materialnego.
Stan faktyczny
S. Ł. został skazany za niewywiązywanie się z obowiązkowych dostaw zbóż, ziemniaków i mleka na karę aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Minister Sprawiedliwości wniósł kasację na korzyść skazanego, zarzucając rażącą obrazę prawa materialnego, gdyż przypisane czyny nie wyczerpywały znamion przestępstw. Dowody przeprowadzone w postępowaniu o uznanie za nieważne orzeczeń wykazały, że kontyngenty dostaw były niemożliwe do spełnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu Powiatowego w M. i uniewinnił S. Ł. od popełnienia zarzucanych mu czynów, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KKN 698/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2000 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN Andrzej Deptuła (spraw.) Sędziowie: SSN Przemysław Kalinowski SSN Antoni Kapłon Protokolant: Teresa Jarosławska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Józefa Gemry po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2000 r. sprawy S. Ł. skazanego z art. 29 ustawy z 10 lipca 1952 r. o obowiązkowych dostawach zbóż (Dz. U. Nr 32 poz. 214) i innych z powodu kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości na korzyść od wyroku Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 30 marca 1953 r., sygn. brak zmieniającego wyrok Sądu Powiatowego w M. z dnia 3 marca 1953 r. sygn. Kp […] 2 I. uchyla zaskarżony wyrok i zmieniony nim wyrok Sądu Powiatowego w M. i uniewinnia S. Ł. od popełnienia zarzucanych mu czynów. II. kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. U Z A S A D N I E N I E Z niebudzących wątpliwości zapisów repertorium Kp Nr […] b. Sądu Powiatowego w M. wynika, że wyrokiem tego Sądu – zmienionego wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w B. z dnia 30 marca 1953 r. – S. Ł. skazany został za niewywiązywanie się z obowiązkowych dostaw zbóż, ziemniaków i mleka art. 29 (ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. – Dz. U. Nr 32, poz. 214, art. 41 dekretu z dnia 28 sierpnia 1952 r. – Dz. U. Nr 37, poz. 255 i art. 22 dekretu z dnia 24 kwietnia 1952 r. – Dz. U. Nr 22, poz. 142) - na karę łączną 8 miesięcy aresztu z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na 2 lata. Minister Sprawiedliwości, w sytuacji w której wniosek S. Ł. o stwierdzenie nieważności w trybie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz. U. Nr 34, poz. 149 z późn. zm.) nie został uwzględniony – wniósł kasację na korzyść S. Ł., w której zarzucił: rażącą, mającą wpływ na treść wyroków, obrazę art. 29 ustawy z dnia 10 lipca 1952 r. o obowiązkowych dostawach zbóż, art. 22 dekretu z dnia 24 kwietnia o obowiązkowych dostawach mleka: art. 41 dekretu z dnia 28 sierpnia 1952 r. o obowiązkowych dostawach ziemniaków, na skutek ich zastosowania mimo, że przypisane S. Ł. czyny nie wyczerpywały znamion tych przestępstw. 3 W kasacji zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonych wyroków i uniewinnienie S. Ł.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest w pełni uzasadniona i podlega uwzględnieniu. Trafnie wywiedziono w skardze kasacyjnej, że do znamion przestępstw przypisanych S. Ł. należało „złośliwe uchylanie się” od obowiązków dostaw. Warunek „złośliwości” zaniechania spełnienia obowiązku jest spełniony, gdy sprawca zobowiązany do określonego zaniechania obowiązku tego nie wykonuje pomimo, że ma obiektywną możliwość jego spełnienia. Sprawca taki wykazuje zatem złą wolę, ignorując, w sposób rozmyślny a więc: zawiniony nałożony nań przez prawo obowiązek określonego zachowania. W sprawie niniejszej przeprowadzone w postępowaniu o uznanie za nieważne skazujących S. Ł. orzeczeń, dowody z zeznań świadków J. S. i Z. W. jednoznacznie wykazały, że kontyngenty dostaw ustalone zostały na poziomie, który z góry niejako czynił niemożność wywiązania się oskarżonego z nałożonych zobowiązań. Skoro tak, a dla pełnej jasności dodać trzeba, iż nie ma podstaw by ustalenia te negować, to skazanie S. Ł. nastąpiło w wyniku rażącego naruszenia prawa materialnego, konsekwencją czego jest konieczność uchylenia zaskarżonych kasacją wyroków i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w wyroku. Przewodniczący: SSN (Andrzej Deptuła) 4 Sędziowie: SSN (Przemysław Kalinowski) (Antoni Kapłon) aw f/ak

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 29art. 41art. 22

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy