III KO 103/17

Sygn. akt III KO 103/17 POSTANOWIENIE Dnia 14 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie C. H., oskarżonej o czyn z art. 177 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 grudnia 2017 r. wniosku Sądu Rejonowego w N. z dnia 31 października 2017 r., sygn. II K [...], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: wniosek uwzględnić i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.. UZASADNIENIE Do Sądu Rejonowego w N. wpłynął akt oskarżenia przeciwko C. H. o czyn z art. 177 § 1 k.k. Oskarżona do dnia 30 czerwca 1999 r. sprawowała urząd Sędziego Sądu Rejonowego w O.; obecnie od przeszło 18 lat pozostaje w stanie spoczynku. Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 31 października zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi na podstawie art. 37 k.p.k. W ocenie Sądu Rejonowego, który należy wraz z sądem macierzystym oskarżonej (SR w O.) do okręgu Sądu Okręgowego w E., sytuacja ta może, mimo faktu, że oskarżona jest sędzią w stanie spoczynku, w społecznym odbiorze budzić wątpliwości co do warunków bezstronnego rozstrzygnięcia sprawy przed sądem właściwym. Sąd Najwyższy zważył co następuje. 2 Bezsporne jest, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy. Przewiduje bowiem odstępstwo od ustawowych reguł określenia właściwości miejscowej sądu. Stąd też jego zastosowanie może nastąpić tylko wtedy, gdy zaistniałe w sprawie okoliczności jednoznacznie świadczą o tym, że jej pozostawienie do rozpoznania sądowi miejscowo właściwemu byłoby sprzeczne z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Treść wskazanej w ustawie klauzuli w orzecznictwie Sądu Najwyższego sprowadza się m.in. do takich sytuacji, które niosą za sobą realne zagrożenie dla rzetelności i sprawności procesu. Rozważając sprawność procesu trzeba mieć na uwadze także i takie okoliczności, w których skuteczne i sprawne przeprowadzenie procesu wydaje się być niewykonalne bez przełamania zasady wynikającej z art. 31 § 1 k.p.k., a więc zasady właściwości miejscowej sądu. Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu Najwyższego w niniejszej sprawie dobro wymiaru sprawiedliwości uzasadnia przekazanie sprawy do innego sądu rejonowego, nadto poza okręgiem Sądu Okręgowego w E.. Wynika to ze szczególnych okoliczności niniejszej sprawy, mianowicie tego, że oskarżona niegdyś pełniąca urząd sędziego w Sądzie Rejonowym w O., choć pozostaje obecnie w stanie spoczynku, w świadomości społecznej niewątpliwie wciąż funkcjonuje jako osoba związana z lokalnymi organami władzy sądowniczej i wymiaru sprawiedliwości w ogóle. Prawdopodobne staje się więc powstanie w społecznym odbiorze przekonania, że o odpowiedzialności oskarżonej rozstrzygać będą m.in. osoby, z którymi utrzymywała ona relacje zawodowe, a być może osoby wciąż pozostające z nią w relacjach towarzyskich, co mogłoby wywołać przekonanie (zapewne nieuzasadnione), że sprawa oskarżonej może nie zostać rozstrzygnięta w sposób obiektywny. Tymczasem w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się zasadnie, że dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (por. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03, LEX nr 78821). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zatem wyrazem braku zaufania przez Sąd Najwyższy do 3 bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w N., ale ma na celu wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii. Mając na uwadze powyższe okoliczność oraz treść art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Rejonowemu w T., jako pozostającemu poza okręgiem Sądu Okręgowego w E., jednocześnie położonego w pewnej odległości od sądu macierzystego oskarżonej. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji. l.n