III KO 11/22

Izba Karna2022-03-01

Skład orzekający: Dariusz Kala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy oskarżony w prywatnym akcie oskarżenia jest prezesem sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy, przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest celowe ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest celowe ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy oskarżony jest prezesem sądu miejscowo właściwego. Rozpoznanie sprawy przez sąd, którego prezesem jest oskarżony, mogłoby wywoływać wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności postępowania w odbiorze społecznym. Tylko takie posunięcie gwarantuje przeprowadzenie postępowania wolnego od podejrzeń o brak bezstronności.
Stan faktyczny
R. M. wniósł prywatny akt oskarżenia przeciwko E. W., prezesowi Sądu Rejonowego w O., o czyn z art. 212 § 1 k.k. Sąd Rejonowy w O., uznając, że rozpoznanie sprawy przez sąd, którego prezesem jest oskarżony, mogłoby wywoływać wątpliwości co do obiektywizmu, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro sprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 11/22 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala w sprawie zainicjowanej prywatnym aktem oskarżenia wniesionym przez R. M., skierowanym przeciwko E. W. - o czyn z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 marca 2022 r. wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II K (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać powyższą sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w T. UZASADNIENIE R. M. złożył pismo zatytułowane „prywatny akt oskarżenia”, w którym oskarżył E. W., obecnego prezesa Sądu Rejonowego w O., o pomówienie i zniesławienie go w piśmie z dnia 2 lipca 2021 r., Prez. Adm. (…). Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w O., właściwy do rozpoznania sprawy zainicjowanej ww. prywatnym aktem oskarżenia, na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie tej sprawy do rozstrzygnięcia innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu swego wystąpienia Sąd Rejonowy wskazał, że przekazanie ww. sprawy ze względu na dobro sprawiedliwości jest celowe z uwagi na fakt, że skarżący upatruje realizacji znamion przestępstwa w zachowaniu osoby, która jest 2 prezesem Sądu Rejonowego w O.. Organ wnioskujący, powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego, zauważył, że w opisanych okolicznościach rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w O. mogłoby wywoływać w odbiorze społecznym wątpliwości, co do dochowania w tym postępowaniu zasady obiektywizmu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w O. zasługiwał na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że konfiguracja osobisto - zawodowych powiązań osoby, której dotyczy złożony przez R. M. prywatny akt oskarżenia, z sądem miejscowo właściwym wymaga, by - ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości - sprawę rozpoznał inny równorzędny sąd i to położony poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w K. Tylko takie posunięcie jest w stanie zagwarantować przeprowadzenie postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sprawie, które to podejrzenia mogłaby wywołać już sama tylko świadomość istnienia wskazanych wyżej powiązań. Jest ono również niezbędne do wywołania u zewnętrznych obserwatorów procesu przekonania, że wymiar sprawiedliwości realizuje swoje konstytucyjne funkcje w sposób prawidłowy i w pełni niezawisły (por. postanowienie SN z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10). Pamiętać bowiem należy, że pod pojęciem „dobro wymiaru sprawiedliwości”, użytym na gruncie przepisu art. 37 k.p.k., trzeba także rozumieć potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i ich bezstronności w rozpoznaniu każdej, choćby incydentalnej, sprawy. Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 KPKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy