III KO 133/24

III KO 133/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Roch po rozpoznaniu w Izbie Karnej w sprawie z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego W. Ż. na postanowienie prokuratora z dnia 29 kwietnia 2024 r. sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 4 września 2024 r. wniosku Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2024 r., sygn. akt II Kp 943/24/S o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Dąbrowie Górniczej. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2024 r., sygn. II Kp 943/24/S, na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że sprawa dotyczy zażalenia pełnomocnika W.Ż., który jest sędzią Sądu Okręgowego w Krakowie, a zatem sądu nadrzędnego w stosunku do sądu wnioskującego. Nadto zaskarżona decyzja procesowa prokuratora obejmuje czyny kwalifikowane z art. 231 § 1 k.k., w III KO 133/24 2 ramach których rozważana jest odpowiedzialność karna Prezesa i Dyrektora Sądu Okręgowego w Krakowie, co może w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania. Tym samym podniesiono, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Najwyższy uznał co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie zasługuje na uwzględnienie. Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie art. 37 k.p.k. uzasadniają tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie – chociażby mylne – o braku warunków do rozpoznania sprawy w danym sądzie w sposób obiektywny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; 17 maja 2006 r., II KO 27/06, LEX nr 186944; 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07, LEX nr 282245). Wśród okoliczności uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. słusznie wskazuje się m. in. na sytuację, gdy uczestnikiem postępowania, np. pokrzywdzonym, jest sędzia sądu właściwego lub nadrzędnego (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 25 lutego 2022 r., I KO 10/22, LEX nr 3322318; 28 grudnia 2021 r., V KO 94/21, LEX nr 3324582; 25 stycznia 2007 r., IV KO 3/07, LEX nr 568473; 25 czerwca 2005 r., II KO 22/05, LEX nr 1615825). W realiach niniejszej sprawy fakt, iż pokrzywdzonym w sprawie jest sędzia sądu nadrzędnego nad sądem wnioskującym, zaś zaskarżona decyzja prokuratora odnosi się do potencjalnej odpowiedzialności karnej Prezesa oraz Dyrektora tego sądu nadrzędnego, a więc Sądu Okręgowego w Krakowie, może w odczuciu społecznym wzbudzić przekonanie o braku warunków do obiektywnego orzekania – i to niezależnie od tego czy w rzeczywistości sąd stworzony z sędziów tego sądu III KO 133/24 3 byłby w pełni zdolny do niezależnego orzekania. Tego rodzaju sytuacji, mogących rodzić, choćby nawet nieuzasadniony, negatywny społeczny wydźwięk, czy też ingerować w swobodę orzekania, w interesie dobra wymiaru sprawiedliwości należy unikać poprzez dopuszczalną w drodze wyjątku zmianę właściwości miejscowej sądu. Dobro wymiaru sprawiedliwości we wskazanych przez sąd wnioskujący okolicznościach postrzegać bowiem należy jako potrzebę zarówno zagwarantowania warunków bezstronności orzekania, jak i utwierdzenia opinii społecznej w przekonaniu, że jedynymi względami mającymi wpływ na treść orzeczenia są kryteria merytoryczne. Mając zatem na uwadze dobro wymiaru sprawiedliwości uznać należy, że zaistniała określona w art. 37 k.p.k. podstawa do przekazania przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu spoza okręgu krakowskiego, tj. Sądowi Rejonowemu w Dąbrowie Górniczej, położonemu w stosunkowo bliskiej odległości od sądu miejscowo właściwego. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. [PGW] [ms]