III KO 34/54

SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Franciszka J., osk. z art. 1 § 3 dekretu z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68), po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. postanowił przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy własność Ochotniczej Straży Pożarnej stanowi mienie społeczne w rozumieniu dekretów z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69) i podpada pod wzmożoną ochronę prawną w dekretach tych przewidzianą?"- rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneFakt, że Konstytucja PRL wymienia jako formy własności społecznej tylko własność państwową i własność spółdzielczą bynajmniej nie wyłącza istnienia innych form własności społecznej. Konstytucja, jako ustawa zasadnicza, wymienia bowiem tylko podstawowe formy własności społecznej.Własność organizacji społecznych, nie objętych organizacją spółdzielczości (partii i stronnictw, stowarzyszeń naukowych i kulturalnych, związków zawodowych i innych) jest niewątpliwie własnością społeczną, skoro organizacje te spełniają nader ważne funkcje społeczne, a mienie, którym dysponują, służy do wykonania tych właśnie funkcji społecznych.Wychodząc z tych założeń, nie ma podstaw do odmiennego traktowania własności Ochotniczych Straży Pożarnych, utworzonych jako stowarzyszenia ochotniczej straży pożarnej, w trybie rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 27.X.1932 r. (prawo o stowarzyszeniach Dz. U. Nr 94, poz. 808 z późniejszymi zmianami). Zgodnie z art. 8 ustawy z dn. 4.II.1950 r. o ochronie przeciwpożarowej i jej organizacji (tekst jednolity Dz. U. Nr 58, poz. 404 za rok 1951) do wypełniania zadań ochrony przeciwpożarowej i do akcji ratowniczej również w przypadku innych klęsk żywiołowych oraz do udziału w terenowej ochronie przeciwlotniczej powołane są, między innymi, ochotnicze, terenowe straże pożarne, utworzone jako stowarzyszenia zarejestrowane w trybie powołanego wyżej rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dn. 27.X.1932 r. Majątek (sprzęt przeciwpożarowy, urządzenia techniczne, środki transportowo-pożarnicze), który znajduje się w posiadaniu ochotniczej straży pożarnej i terenowej, nie stanowi indywidualnej własności poszczególnych członków tej straży, a stanowi własność stowarzyszenia i służy wyłącznie do akcji ratowniczej, kontrolnej i szkoleniowej (art. 10 powołanej ustawy z dn. 4.II.1950 r.).Również i fundusze pieniężne, którymi dysponują ochotnicze straże pożarne, a które składają się: a) z subwencji przewidzianych na cele miejscowej obrony przeciwpożarowej, b) z zapisów, darowizn i ofiar oraz zasiłków instytucji i zakładów ubezpieczeniowych, dochodów z majątków oraz imprez urządzanych na cele straży pożarnej stanowią własność Ochotniczej Straży Pożarnej (patrz § 23 statutu wzorcowego Ochotniczej Straży Pożarnej, ustalonego obwieszczeniem Ministra Gospodarki Komunalnej z dn. 21.V.1951 r. (Monitor Polski Nr 57/58, poz. 762). Majątek będący własnością Ochotniczej Straży Pożarnej w przypadku likwidacji Straży przeznacza się na cele obrony przeciwpożarowej według decyzji władzy rejestracyjnej (§ 32 powołanego statutu).Ochotnicza terenowa straż pożarna ma prawo i obowiązek udzielania pomocy w swoim zakresie również poza terenem swej działalności (§ 3 tegoż statutu).Z tych wszystkich względów należy przyjąć, że majątek Ochotniczej Straży Pożarnej stanowi mienie społeczne i że wobec tego winni zagarnięcia tego mienia odpowiadają karnie na podstawie dekretów z dn. 4.III.1953 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 68 i 69).