III KO 39/15
Izba Karna2015-06-16
Skład orzekający: Rafał Malarski, Kazimierz Klugiewicz, Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja, w której Prezes sądu sprawuje administracyjny nadzór nad sędziami i jednocześnie ustanowiony przez niego pełnomocnik wnosi środek odwoławczy w sprawie, w której ten sąd jest pokrzywdzonym, stanowi podstawę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sytuacja, w której Prezes sądu, sprawujący administracyjny nadzór nad sędziami, jest jednocześnie pokrzywdzonym w sprawie, a ustanowiony przez niego pełnomocnik wnosi środek odwoławczy, stanowi szczególną sytuację wymagającą przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Nawet pozorna zależność sędziów od prezesa sądu może stwarzać wrażenie braku obiektywizmu w rozpoznawaniu środków odwoławczych wniesionych przez organy podległe administracyjnie prezesowi sądu, co narusza dobro wymiaru sprawiedliwości.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie o umorzeniu śledztwa. Pokrzywdzonym w sprawie był sam Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie, reprezentowany przez Prezesa Sądu, który ustanowił pełnomocnika wnoszącego zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 39/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 czerwca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Kazimierz Klugiewicz (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w dniu 16 czerwca 2015 r. wniosku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III Kp 216/15, w przedmiocie przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Chełmie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III Kp 216/15, Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie, na podstawie art. 37 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy III Kp 216/15, z zażalenia pełnomocnika pokrzywdzonego na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin – Północ w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2014 roku w sprawie […] o umorzeniu śledztwa, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pokrzywdzony Sąd reprezentuje w sprawie Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie, który wniósł za pośrednictwem pełnomocnika zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa, a
2 sądem właściwym do rozpoznania zażalenia jest właśnie Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w Lublinie. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 37 k.p.k. daje co prawda możliwość przekazania do rozpoznania danej sprawy innemu sądowi równorzędnemu, ale jedynie wtedy, gdy "wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości". Tylko więc szczególne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, pozwalają na skorzystanie z dyspozycji art. 37 k.p.k. Taka szczególna sytuacja w omawianym przypadku zaistniała, co czyni koniecznym skorzystanie z określonej w art. 37 k.p.k. instytucji procesowej. Mieć należy bowiem na względzie fakt, że pokrzywdzony sąd reprezentuje Prezes Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie (art. 51 § 1 k.p.k.) i to właśnie ustanowiony przez ten organ pełnomocnik jest autorem wniesionego zażalenia na postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej Lublin – Północ w Lublinie z dnia 17 kwietnia 2014 roku w sprawie […] o umorzeniu śledztwa. Prezes sądu sprawuje wprawdzie jedynie administracyjny nadzór nad sędziami, a sferę orzeczniczą chroni zasada sędziowskiej niezawisłości, ale nawet taka "zależność" – jak już wskazywano w orzecznictwie Sądu Najwyższego – jest wystarczającym powodem, aby sędziowie administracyjnie podlegli prezesowi sądu nie rozpoznawali sporządzonych przez niego w postępowaniu karnym środków odwoławczych. Taki układ procesowy stwarzałby możliwość wyrażania w zewnętrznym odbiorze funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości opinii o tym, że to nie tylko względy merytoryczne mogły zadecydować o określonym rozstrzygnięciu sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 2013 r., IV KO 39/13, LEX nr 1321761). Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej postanowienia.
3
Powiązane orzeczenia
- III KO 34/25 2025-03-19Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem sprawy jest zarzut przekroczenia uprawnień przez prezesa sądu, a sędziow…
- IV KO 15/22 2022-04-04Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania zażaleniowego jest zarzut przekroczenia uprawnień przez Prezesa Sądu Rejonowego, a sędziowie tego sądu pozostają w zależności służbowej od Prezesa, zachodzi podstawa do przeka…
- III KO 6/24 2024-03-14Czy w sytuacji, gdy pokrzywdzonym w sprawie jest Przewodniczący Wydziału sądu, a sędziowie pozostają z nim w relacjach służbowych i towarzyskich, a także w sprawie zachodzi konieczność oceny zeznań świadka, które mogły b…
- V KO 102/22 2022-11-21Czy w sytuacji, gdy Prezes Sądu Rejonowego jest stroną wnoszącą zażalenie, zachodzą uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu orzekania przez sędziów tego sądu, co uzasadnia przekazanie sprawy innemu sądowi?
- III KO 96/21 2022-01-21Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania przez sąd jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, a stroną skarżącą jest Prezes tego sądu, istnieje podstawa do przekazania sprawy innemu sądowi równorzęd…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 51 § 1 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy