III KO 82/21

Izba Karna2021-10-28

Skład orzekający: Marek Pietruszyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz zażalenie dotyczą czynów o charakterze organizacyjno-technicznym związanych z uniemożliwieniem zapoznania się z aktami sprawy, a nie działalności orzeczniczej sędziego, dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, gdy zarzuty dotyczą czynów o charakterze organizacyjno-technicznym, a nie działalności orzeczniczej sędziego. W takich sytuacjach, aby uniknąć wątpliwości co do równego traktowania uczestników postępowania, należy skorzystać z instytucji forum extraordinatum.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wniosek dotyczył sprawy z zażalenia T. D. na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa. Zawiadomienie i zażalenie dotyczyły czynów o charakterze organizacyjno-technicznym, związanych z uniemożliwieniem zapoznania się z aktami sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę z zażalenia T. D. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 82/21 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie z zażalenia T. D. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ś. z dnia 7 czerwca 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 28 października 2021 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś., zawartego w postanowieniu z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt II Kp (…) o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę z zażalenia T. D. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w L. . UZASADNIENIE Wystąpienie Sądu Rejonowego zasługiwało na uwzględnienie. Zasadność wystąpienia w trybie art. 37 k.p.k. w sprawach, w których sąd właściwy według zasad ogólnych miałby rozpoznawać kwestię zasadności umorzenia postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej określonego działania (zaniechania) sędziego lub innego pracownika wykonującego powierzone mu czynności w tym sądzie każdorazowo podlega badaniu in concreto, w szczególności z uwzględnieniem materiałów postępowania, a także roli i funkcji, którą do spełnienia ma sąd kierujący wystąpienie na tej postawie. Sąd Najwyższy uwzględniając wniosek Sądu Rejonowego miał w polu uwagi, że zarówno zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, jak i zażalenie 2 wniesione w niniejszej sprawie dotyczą czynów – ogólnie rzecz ujmując – związanych z rzekomo bezprawnym uniemożliwieniem zapoznania się stronie z aktami sprawy, a więc – czynności o charakterze organizacyjno-technicznym. W tej płaszczyźnie zarzuty kierowane przez zawiadamiającego wychodzą poza ramy działalności orzeczniczej sądu rozumianej jako sprawowanie wymiaru sprawiedliwości. Argumentacja skarżącego nie wskazuje na brak obiektywizmu sędziego, czy ogólnie niepogodzenie się z określonym rozstrzygnięciem procesowym podjętym przez, czy z udziałem tego sędziego. Jest to zatem sytuacja zgoła odmienna, zarówno pod względem przedmiotowym, jak i podmiotowym (zawiadomienie dotyczy także osoby pełniącej funkcję Kierownika Sekretariatu), niż przypadki stanowiące kanwę tych rozstrzygnięć Sądu Najwyższego zapadłych w trybie art. 37 k.p.k., w których nie uwzględniono wniosków kierowanych przez Sądy właściwe według zasad ogólnych (zob. np. postanowienia SN: z 14.06.2016 r., IV KO 41/16; z 22.02.2018 r., IV KO 11/18; z 4.11.2019 r., IV KO 114/19). Szeroko rozumiana, zachodząca w konkretnej sprawie atypowość układu procesowego, w którym sąd właściwy miałby rozpoznawać kwestię zasadności umorzenia postępowania przygotowawczego w sprawie dotyczącej postępowania zatrudnionego w nim sędziego, czy kierownika sekretariatu, musi zostać poważnie wzięta pod uwagę przy ocenie skorzystania z instytucji forum extraordinatum (zob. również postanowienie SN z 28.10.2020 r., V KO 105/20). Dlatego aby nie stwarzać w odbiorze strony postępowania, ale i w odbiorze społecznym, chociażby nieuzasadnionych, ale opartych na racjonalnych przesłankach, wątpliwości co do tego, czy wszyscy uczestnicy procesu są traktowani przez sąd w sposób równy, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawiało za przekazaniem niniejszej sprawy do rozpoznania sądowi równorzędnemu, to jest Sądowi Rejonowemu w L.. Z tych powodów, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy