III KO 90/18

Sygn. akt III KO 90/18 POSTANOWIENIE Dnia 6 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie A. H. w związku z jej zażaleniem na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w L. o odmowie wszczęcia śledztwa z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt PR 1 Ds. […], po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 6 września 2018 r., wniosku Sądu Rejonowego w L., zawartego w postanowieniu tego Sądu z dnia 28 czerwca 2018 r., sygn. akt III Kp […], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE W niniejszym wystąpieniu podniesiono, że rozpoznanie przez Sąd Rejonowy w L. zawisłej przed nim sprawy może zrodzić obawy o brak bezstronności i obiektywizmu. Obawy te mają wynikać z faktu, że przedmiotem rozpoznania ma być zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie czynów z art. 231 § 1 k.k. zarzucanych przez pokrzywdzoną sędziom Sądu właściwego. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu Rejonowego, realne zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości przemawiało za wystąpieniem do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego nie okazał się zasadny. W orzecznictwie Sądu Najwyższego trafnie podnosi się, że hipotetyczna 2 obawa przed przyszłymi niekorzystnymi społecznymi opiniami, niemająca żadnych realnych podstaw, nie powinna uzasadniać uchylania się przez sąd właściwy od rozpoznania sprawy (zob. np. postanowienie SN z dnia 25 listopada 2009 r., III KO 81/09, OSNKW 2010, z. 2, poz. 20). W ocenie Sądu Najwyższego sam fakt, że postępowanie zażaleniowe dotyczy zarzutów formułowanych przez pokrzywdzoną względem sędziów Sądu właściwego (chodzi o sędziego czynnego zawodowo i sędziego w stanie spoczynku), nie oznacza automatycznie konieczności przyjęcia, iż spełnione zostały przesłanki z art. 37 k.p.k. przez możliwość zrodzenia się w opinii publicznej realnych a nie hipotetycznych wątpliwości co do bezstronności i braku obiektywizmu wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w L.. Przekazanie sprawy w trybie wskazanego przepisu może wchodzić bowiem w rachubę, gdy cały sąd (tj. wszyscy jego sędziowie) z określonych względów nie powinien rozstrzygać sprawy, gdyż godziłoby to w dobro wymiaru sprawiedliwości. Przy dokonywaniu tego rodzaju oceny trzeba mieć jednak na uwadze realia danej sprawy. W sprawie niniejszej zaś złożone zawiadomienie o przestępstwach dotyczy zarzutów stawianych sędziom w związku z wykonywaniem przez nich czynności urzędowych oraz ich działalnością orzeczniczą. Należy również zauważyć, że przeciwko sędziom nie toczy się postępowanie dyscyplinarne o te same zachowania. W nakreślonych okolicznościach przekazywanie sprawy z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości innemu sądowi równorzędnemu jest niecelowe. Wcale bowiem nie służyłoby wytwarzaniu w społeczeństwie przekonania o bezstronności sędziów, lecz przeciwnie, mogłoby zrodzić przekonanie o łatwości manipulowania ustawową właściwością sądów. W tym kontekście trzeba także mieć na uwadze treść zawiadomienia o przestępstwie składanego przez A. H. i wniesionego przez nią zażalenia na prokuratorskie postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa. Dają one podstawę do stwierdzenia, że nie można akceptować zarzutów sprowadzających się do prezentowania stanowiska, iż kwestionowane w toku postępowania karnego określone czynności stanowią zachowania o charakterze przestępczym. Taka metoda, często stosowana przez uczestników postępowań karnych, nie powinna w konsekwencji prowadzić do odstąpienia od zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy. Nie ma bowiem 3 uzasadnionych podstaw do podzielenia wyrażonej przez Sąd Rejonowy obawy, że rozpoznanie zażalenia przez ten Sąd może narazić na szwank dobro wymiaru sprawiedliwości. W sprawie niniejszej brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że przedmiot zażalenia wymaga przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. Wręcz przeciwnie, wyrażone w tym przepisie dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga, aby sądy nie uchylały się od obiektywnego rozstrzygania spraw, również takich, które dotyczą innych sędziów, chyba, że zachodzą szczególne okoliczności. Takie zaś w sprawie jednak nie wystąpiły. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.