III KR 253/88

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Godlewski.Sędziowie: S. Fornalik (sprawozdawca), M. Kmieciak.Prokurator Prokuratury Generalnej: Z. Śliwiński.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy Zbigniewa S., oskarżonego o popełnienie czynu określonego w art. 140 § 1 pkt 1 i w art. 200 § 1 k.k., Stanisława Z. i Tadeusza W., oskarżonych o popełnienie czynu określonego w art. 140 § 1 pkt 1 k.k., z powodu rewizji, wniesionej przez prokuratora, od wyroku Sądu Wojewódzkiego w W. z dnia 23 grudnia 1987 r.,uchylił wyrok w zaskarżonej części i w tym samym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w W. do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki w W. po rozpoznaniu spraw:1) Zbigniewa S., oskarżonego o to, że:a) w okresie 1986 r. w N., działając w warunkach przestępstwa ciągłego - jako prezes Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej materialnie odpowiedzialny za powierzone mienie i nadzór nad nim - m.in. przez wyłudzenie kosztów usług transportowych i omłotowych wykonywanych na jego orzecz przez pracowników Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej zagarnął 52.722 zł na szkodę tej spółdzielni, tj. o czyn określony w art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k.b) w dniu 28 listopada 1986 r. w N. - jako prezes Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej - wiedząc o sprzedaży w dniu 27 listopada 1986 r. Tadeuszowi W. 50.000 szt. jaj zarażonych salmonellą dopuścił do wprowadzenia tych jaj do obrotu, przez co sprowadził niebezpieczeństwo powszechne dla życia i zdrowia ludzkiego, powodując zagrożenie epidemiologiczne, tj. o czyn okrślony w art. 140 § 1 pkt k.k.;2) Stanisława Z., oskarżonego o to, że:c) w dniu 27 listopada 1986 r. w N. - jako główny księgowy Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej - zezwolił na sprzedaż Tadeuszowi W. 50.000 szt. jaj, mimo że wiedział, iż są one zarażone salmonellą, przez co dopuścił do wprowadzenia tych jaj do obrotu, i w ten sposób sprowadził niebezpieczeństwo powszechne dla życia i zdrowia ludzkiego, powodując zagrożenie epidemiologiczne, tj. o czyn określony w art. 140 § 1 pkt 1 k.k.;3) Tadeusza W., oskarżonego o to, że:d) w dniu 27 listopada 1986 r. w N. nabył w Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej 50.000 szt. jaj i wiedząc o tym, że są one zarażone salmonellą, wprowadził je do obrotu na terenie W., przez co sprowadził niebezpieczeństwo powszechne dla życia i zdrowia ludzkiego, powodując zagrożenie epidemiologiczne, tj. o czyn określony w art. 140 § 1 k.k. -wyrokiem z dnia 23 grudnia 1987 r.:- przyjmując że oskarżeni Zbigniew S., Stanisław Z. i Tadeusz W. popełnili czyn polegający na tym, iż wbrew zakazowi wynikającemu z decyzji Państwowego Terenowego Inspektora Sanitarnego w A. z dnia 25 lipca 1986 r. dopuścili do obrotu 50.000 szt. jaj pochodzących od kur podejrzanych o zakażenie salmonellą, nie dopełniając przez to warunków sanitarnych w zbywaniu tych jaj, przy czym oskarżony Zbigniew S. czynu tego dokonał przez zaniechanie, nie wypełniając obowiązku powiadomienia zawartego w wymienionej decyzji, tj. że każdy z nich dopuścił się wykroczenia określonego w art. 11 § 2 k.w., na podstawie art. 10 § 1 pkt 2 k.p.w. postępowanie co do wszystkich oskarżonych co do zarzutów opisanych wyżej pod lit. b i c oraz d umorzył;- oskarżonego Zbigniewa S. uznał za winnego popełnienia czynu opisanego wyżej pod lit. a, z tą różnicą, że wartość zaboru zamyka się kwotą 35.342 zł i że stanowi on wypadek mniejszej wagi przestępstwa określonego w art. 200 k.k., tj. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 200 § 2 k.k., i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. - z zastosowaniem art. 57 § 1 i § 3 pkt 2 k.k. - skazał go na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 36 § 3 k.k. wymierzył mu grzywnę w wysokości 100.000 zł (...).Na podstawie art. 57 § 4 k.k. odstąpił od orzeczenia wobec tego oskarżonego kary dodatkowej zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych i związanych z materialną odpowiedzialnością.Na podstawie art. 73 i 74 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na 2-letni okres próby (...).Od tego wyroku wniósł rewizję prokurator (...).Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z poczynionych przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych wynika, że wprowadzone przez oskarżonych do obrotu jaja w liczbie 50.000 szt. pochodziły od stad kur, które zarażone były salmonellą, i jako takie powinny być - zgodnie z decyzją Państwowego Inspektora Sanitarnego - przeznaczone bądź do utylizacji, bądź do przerobu termicznego (na proszek jajeczny lub pastę).Analizując na tym tle dokonaną przez Sąd Wojewódzki ocenę prawną działania każdego z oskarżonych, stwierdzić należy, że nie wyczerpuje ona całości problematyki wynikającej z niniejszej sprawy odnoszącej się do przestępstwa określonego w art. 140 k.k., polegającego na sprowadzeniu niebezpieczeństwa powszechnego.Przede wszystkim w związku z rozważaniami Sądu Wojewódzkiego i wyrażonym przezeń poglądem prawnym podnieść należy, że w odróżnieniu od innych przestępstw materialnych świadomość sprawcy narażającego na niebezpieczeństwo musi dotyczyć nie tylko możliwości powstania, w wyniku jego zachowania, skutku bezpośredniego (niebezpieczeństwa), ale również i wysokiego prawdopodobieństwa powstania dalszych skutków nadających zaistniałej sytuacji niebezpieczny charakter.W świetle poczynionych przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych należało przyjąć, że oskarżeni mieli świadomość tego, iż ich zachowanie prowadzi wprost do skutku bezpośredniego (niebezpieczeństwa powszechnego), wysokie prawdopodobieństwo zaś powstania dalszych skutków wynikało z tego, że powszechnie znane są fakty, o czym informują środki masowego przekazu, iż zakażenie żywności (najczęściej jaj) salmonellą wywołuje zatrucie znacznej ilości ludzi.(...) W związku z tym należało wyrazić pogląd, że wprowadzenie w dużych ilościach do obrotu jaj zakażonych salmonellą, jak też jaj pochodzących od kur zakażonych tymi bakteriami, sprowadza realne niebezpieczeństwo powszechne dla życia lub zdrowia znacznej liczby ludzi i przez to wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w art. 140 § 1 pkt 1 lub § 2 k.k. (...).