III KR 40/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Staszkiewicz. Sędziowie: T. Majewski (sprawozdawca), A. Górski.Prokurator Prokuratury Generalnej: K. Kraft.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 1971 r. sprawy Ireneusza D., oskarżonego z art. 148 § 1 k.k., z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 1971 r.1. zmieni zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary w ten sposób, że uchylił orzeczenie o dodatkowej karze pozbawienia praw publicznych względem oskarżonego Ireneusza D; poza tym zaskarżony wyrok u t r z y m a ł w mocy (...).Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 8 stycznia 1971 r. Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy uznał oskarżonego Ireneusza D. za winnego tego, że dnia 12 sierpnia 1970 r. w B., znajdując się w stanie nietrzeźwości, przewidując możliwość skutku śmiertelnego i godząc się na to, uderzył kilkakrotnie pięścią w twarz swą córkę Renatę, urodzoną 14 lipca 1970 r., powodując u niej wylewy krwi podtwardówkowe jamy czaszkowej i podpajęcze mózgu, w następstwie czego poniosła ona śmierć, i za to na zasadzie art. 148 § 1 k.k. skazał go na karę 8 lat pozbawienia wolności; na zasadzie art. 40 § 2 k.k. orzekł względem oskarżonego pozbawienie praw publicznych na okres 4 lat; na zasadzie art. 41 k.k. orzekł względem oskarżonego pozbawienie praw rodzicielskich na okres 4 lat; na mocy art. 83 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu Ireneuszowi D. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres tymczasowego aresztowania od dnia 12 sierpnia 1970 r.Od tego wyroku oskarżony wniósł rewizję, która zarzuca obrazę przepisów prawa materialnego przez skazanie go na podstawie art. 148 § 1 k.k. zamiast na podstawie przepisu art. 157 k.k., i wnosił o zmianę zaskarżonego wyroku przez skazanie oskarżonego na podstawie art. 157 k.k. na odpowiednio łagodniejszą karę pozbawienia wolności.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nie jest zasadna.Sąd Wojewódzki nie popełnił błędu ani w ocenie dowodów, ani w ocenie prawnej działania (zamiaru) oskarżonego. Trafnie bowiem przyjął Sąd Wojewódzki, że oskarżony Ireneusz D. uderzając trzykrotnie pięścią bądź dłonią w głowę dziecka liczącego 29 dni życia, co najmniej przewidywał jego śmierć i na to się godził.Za oczywiście bezzasadną należy uznać argumentację rewizji, która dla wykazania braku u oskarżonego zamiaru (ewentualnego) pozbawienia życia dziecka powołuje się na stwierdzenia biegłych lekarzy psychiatrów dotyczące stanu zdrowia psychicznego oskarżonego, skoro z opinii tych biegłych nie wynika, żeby oskarżony w chwili czynu miał zniesioną bądź ograniczoną zdolność rozumienia swojego postępowania i kierowania nim (art. 25 § 1 i 2 k.k.).Niesłuszne jest także powoływanie się rewizji na to, iż oskarżony nie miał świadomości tego, że "tkanka kostna u miesięcznego dziecka jest krucha", i że zadając uderzenie "w bardzo krótkim odstępie czasu" nie analizował swojego postępowania. Niezależnie bowiem od tego, że oskarżony w toku śledztwa złożył wyjaśnienia odmienne, należy przyjąć, iż posiadane przez oskarżonego z racji wieku, wykształcenia i ojcostwa doświadczenie życiowe pozwalało mu na pełne rozeznanie niebezpieczeństwa grożącego dziecku w wieku niemowlęcym nawet z powodu niewielkiego urazu mechanicznego.Na ocenę działania oskarżonego nie może - wbrew twierdzeniu rewizji - mieć wpływ także zachowanie się oskarżonego po dokonaniu czynu, zwłaszcza że Sąd Wojewódzki trafnie wykazał, iż zachowanie to było wynikiem świadomości grożącej mu odpowiedzialności, a w pewnej mierze także stanu nietrzeźwości.W zakresie wymiaru kary pozbawienia wolności zaskarżony wyrok nie może być zmieniony na korzyść oskarżonego, skoro kara 8 lat pozbawienia wolności odpowiada dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Natomiast w zakresie orzeczonych kar dodatkowych należało - niezależnie od zarzutów rewizji - dokonać zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie orzeczenia o karze pozbawienia praw publicznych, której zastosowanie było w tym wypadku bezpodstawne. Przypisanie bowiem oskarżonemu umyślności działania w postaci zamiaru ewentualnego przemawia przeciwko uznaniu, że działał on z niskich pobudek, gdyż tego rodzaju pobudki odnoszą się z reguły do sytuacji, w której sprawca podejmuje działanie w zamiarze bezpośrednim. W innych wypadkach dopatrzenie się niskich pobudek wymaga potwierdzenia w szczególnych okolicznościach łączących się ze sposobem działania sprawcy.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.