III KRn 78/56
WyrokIzba Karna1956-11-02
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunek uzależniający niewykonanie kary od regularnego płacenia przez skazanego bieżących rat alimentacyjnych jest zgodny z prawem, a także czy sposób ujęcia w wyroku zobowiązania do wynagrodzenia szkody z art. 201 § 1 k.k. jest właściwy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zamieszczenie w wyroku skazującym na podstawie art. 201 § 2 k.k. klauzuli uzależniającej warunkowe zawieszenie wykonania kary od regularnego płacenia przez skazanego bieżących rat alimentacyjnych jest sprzeczne z ustawą. Ponadto, ujęcie w wyrokach zobowiązania skazanego do wynagrodzenia szkody w formie warunku, pod jakim Sąd zawiesza wykonanie kary pozbawienia wolności, nie jest właściwe, gdyż może sugerować automatyczne zarządzenie wykonania kary, podczas gdy zgodnie z art. 62 § 2 k.k. Sąd jedynie może wydać takie zarządzenie po zbadaniu przyczyn niewywiązania się z obowiązku.Stan faktyczny
Sąd Powiatowy w Elblągu skazał Stanisława Z. za złośliwe uchylanie się od płacenia renty alimentacyjnej na rzecz małoletniej córki. Sąd zawiesił wykonanie kary pozbawienia wolności pod warunkiem regularnego płacenia zaległych i bieżących rat alimentacyjnych. Generalny Prokurator PRL wniósł rewizję nadzwyczajną, zarzucając wyrokowi obrazę przepisów dotyczących warunkowego zawieszenia kary oraz nieoznaczenia terminu wynagrodzenia szkody.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Powiatowego w Elblągu i przekazał sprawę temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Stanisława Z., osk. z art. 201 § 2 k.k., po rozpoznaniu założonej przez Generalnego Prokuratora PRL rewizji nadzwyczajnej od wyroku Sądu Powiatowego w Elblągu z dnia 28 czerwca 1955 r., na podstawie art. 394-396, 400, 383 pkt 2, 388 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneRewizja nadzwyczajna Prokuratora Generalnego Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej od prawomocnego wyroku Sądu Powiatowego w Elblągu z dnia 28 czerwca 1953 r. w sprawie z oskarżenia Stanisława Z. z art. 201 § 2 k.k. zarzuca wyrokowi obrazę:1)art. 62 § 2 i 63 k.k. przez zamieszczenie w nim warunku uzależniającego niewykonanie kary od regularnego płacenia przez skazanego bieżących rat alimentacyjnych,2)art. 330 k.p.k. w zw. z art. 62 § 2 k.k. przez nieoznaczenie w wyroku okresu czasu, w którym skazany ma wynagrodzić zrządzoną przestępstwem szkodę.Rewizja wnosi o uchylenie wyroku w części dotyczącej wymiaru kary i wymierzenie oskarżonemu za popełnione przestępstwo stosownej kary.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:1.Wyrokiem z dnia 28 czerwca 1955 r. Sąd Powiatowy w Elblągu uznał oskarżonego Stanisława Z. winnym złośliwego uchylania się w okresie czasu od 14 stycznia 1955 r. do 23 maja 1955 r. od płacenia renty alimentacyjnej, zasądzonej wyrokiem Sądu Powiatowego w Elblągu z dnia 14 stycznia 1955 r. Nr C 582/54 w kwocie po 150 zł miesięcznie na rzecz nieletniej Wiesławy B. i pozbawienia jej w ten sposób należnych jej na utrzymanie środków materialnych i na podstawie art. 201 § 2 k.k. skazał go za ten czyn na jeden rok więzienia. Na mocy art. 61 i 62 k.k. zawiesił skazanemu karę na okres lat 4 pod warunkiem regularnego płacenia na ręce Teresy B. zaległych i bieżących rat alimentacyjnych.Zamieszczając w wyroku warunek, uzależniający niewykonanie kary od regularnego płacenia przez skazanego bieżących rat alimentacyjnych, Sąd Powiatowy naruszył przepisy art. 62 § 2 k.k. i art. 63 § 1 k.k.Według postanowienia Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 26 kwietnia 1954 r. (Zb. Orz. S.N. z 1954 r. zesz. IV, poz. 62) "umieszczenie w wyroku skazującym na podstawie art. 201 § 2 k.k. klauzuli, że orzeczone w nim warunkowe zawieszenie wykonania kary będzie uchylone w razie niepłacenia przez oskarżonego w okresie zawieszenia bieżących rat alimentacyjnych - sprzeciwia się ustawie".Zgodnie z judykaturą Sądu Najwyższego pojęcie szkody zrządzonej przestępstwem z art. 201 § 1 k.k. (art. 62 § 2 k.k.) nie obejmuje przyszłych, a jedynie zaległe raty alimentacyjne.2.Ujęcie w wyrokach zobowiązania skazanego do wynagrodzenia szkody (art. 62 § 2 k.k.) w formie warunku, pod jakim Sąd zawiesza wykonanie kary pozbawienia wolności, nie jest właściwe. Z ujęcia takiego można by wnosić, że niespełnienie warunku pociąga za sobą automatycznie zarządzenie wykonania kary, podczas gdy według art. 62 § 2 k.k. Sąd zarządzenie wykonania zawieszonej kary "może" wydać, oczywiście po zbadaniu przyczyn niewywiązania się skazanego z nałożonego nań obowiązku wynagrodzenia szkody.Poza tym uchybieniem zaskarżony wyrok, stanowiąc warunek "regularnego" płacenia przez skazanego m. in. zaległych alimentów, nie zawiera wbrew wymogom art. 62 § 2 k.k. dokładnego oznaczenia czasu, w którym zapłata zaległych rat przez skazanego powinna nastąpić.Powyższe uchybienia wymagały uchylenia wyroku i orzeczenia jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III KO 24/53 1954-04-26Czy umieszczenie w wyroku warunkowo zawieszającym wykonanie kary za przestępstwo z art. 201 § 1 k.k. klauzuli, iż warunkowe zawieszenie wykonania kary zostanie uchylone w przypadku niepłacenia w okresie zawieszenia bieżą…
- III KO 115/57 1957-12-19Czy postanowienie sądu o zabezpieczeniu powództwa w sprawie o ustalenie ojcostwa i zasądzenie alimentów, zaopatrzone klauzulą wykonalności, może skutkować odpowiedzialnością pozwanego z art. 201 k.k. w przypadku złośliwe…
- VI KZP 10/66 1966-06-18Czy uchylenie wyroku stwierdzającego obowiązek alimentacji i prawomocne oddalenie powództwa o alimenty pozbawia cech przestępstwa czyn zakwalifikowany z art. 201 § 2 k.k. (złośliwe uchylanie się od obowiązku alimentacyjn…
- VI KRN 246/76 1976-08-28Czy można zarządzić wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia wolności na podstawie art. 78 § 2 k.k. bez uprzedniego ustalenia, że skazany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku z powodów przez siebie zawiniony…
- IV KRN 303/53 1958-08-29Czy w przypadku uchylania się od obowiązku alimentacyjnego, sąd powinien rozważyć zastosowanie warunkowego zawieszenia kary, biorąc pod uwagę osobowość sprawcy i jego późniejsze działania naprawcze?
Powołane przepisy
art. 201 § 2 KKart. 394art. 62 § 2art. 330 KPKart. 62 § 2 KKart. 61art. 63 § 1 KKart. 201 § 1 KK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.