IV K 1028/55

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza P., osk. z art. 225 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez oskarżonego rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 28 października 1955 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i Tadeusza P. uznał za winnego, że działając pod wpływem silnego wzruszenia w zamiarze pozbawienia życia Weroniki M. uderzył ją trzykrotnie bagnetem w klatkę piersiową przebijając prawą komorę serca, w wyniku czego wymieniona poniosła natychmiastową śmierć, za co na podstawie art. 225 § k.k. skazał Tadeusza P. na sześć lat więzienia.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 28 października 1955 r. oskarżony Tadeusz P. został uznany za winnego, że w zamiarze pozbawienia życia Weroniki M. uderzył ją trzykrotnie bagnetem w klatkę piersiową, przebijając prawą komorę serca, w wyniku czego wymieniona poniosła natychmiastową śmierć, za co na podstawie art. 225 § 1 k.k. został skazany na dwanaście lat więzienia.Wyrok ten zaskarżył oskarżony, zarzucając w skardze rewizyjnej:1.obrazę przepisów prawa procesowego, mogącą mieć wpływ na treść wyroku, przejawiającą się w nieprzeprowadzeniu z urzędu dowodu z badania psychiatrycznego oskarżonego,2.błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku przez ustalenie, że pobudką działania oskarżonego była duma i chęć zemsty w stosunku do denatki i że nie działał on w stanie silnego wzruszenia, co doprowadziło do przyjęcia dla czynu oskarżonego błędnej kwalifikacji z art. 225 § 1 k.k. zamiast z art. 225 § 2 k.k.W konkluzji skarga rewizyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:I.Oskarżony Tadeusz P. był poddany w toku śledztwa badaniu, które wykazało, że jest on wprawdzie osobnikiem o rysach psychopatycznych, lecz nie cierpiał w momencie popełnienia czynu ani w chwili badania na chorobę psychiczną i nie wykazuje niedorozwoju umysłowego.Potrzeba zbadania stanu psychicznego oskarżonego zachodzi wówczas, gdy istnieje uzasadniona wątpliwość co do jego poczytalności (art. 117 § 1 k.p.k.) i dowód ten w razie istnienia takiej wątpliwości sąd powinien przeprowadzić nie tylko na wniosek stron, ale i z urzędu. Skoro jednak oskarżony był poddany badaniu psychiatrycznemu w toku śledztwa i nie zachodziła wątpliwość co do jego poczytalności, przeprowadzenie tego dowodu na rozprawie było zbędne tym bardziej, że żadna ze stron na istnienie takich wątpliwości nie wskazywała i nie wnosiła o przeprowadzenie tego dowodu.W tych warunkach zarzut rewizyjny, iż Sąd Wojewódzki nie przeprowadził z urzędu badania psychiatrycznego oskarżonego, jest bezzasadny tym bardziej, że skarga rewizyjna nie wskazuje takich okoliczności, których biegli nie wzięli pod uwagę przy wydawaniu opinii.II.Do zastosowania § 2 art. 225 k.k. konieczne jest ustalenie, że sprawca działał pod wpływem wzruszenia, że stopień i charakter tego wzruszenia oraz jego stosunek do popełnionego zabójstwa były tego rodzaju, że wpłynęły w sposób decydujący na sprawcę, który bez wzruszenia nie byłby zabójstwa popełnił. Zatem istotą uprzywilejowanego wzruszenia jest stan psychiczny, w którym procesy emocjonalne zyskują przewagę nad intelektem, wskutek czego sprawca działa pod wpływem dominujących emocji przy wyraźnym ograniczeniu kontrolującej działalności rozumu.Gdy oskarżony stwierdził, że jego plany zawarcia małżeństwa z Weroniką M. nie urzeczywistnią się, usiłował popełnić samobójstwo przez otrucie się gazem. Następnie napisał list do matki, w którym zawiadamiał, że zabije Weronikę M. i pozbawi siebie życia. Istotnie oskarżony po dokonaniu zabójstwa Weroniki M. zadał sobie trzy ciosy nożem w piersi w okolicę lewej brodawki sutkowej. O rzeczywistości zamiaru popełnienia samobójstwa, świadczy fakt, że oskarżony przeciął sobie dwa żebra, przebił osierdzie i uszkodził mięsień sercowy i tylko dzięki szczęśliwej operacji został utrzymany przy życiu.Z tego zachowania się oskarżonego, a w szczególności z jego usiłowań pozbawienia się życia, a zwłaszcza formy, jaką wybrał dla dokonania samobójstwa (nabicie się klatką piersiową na bagnet oparty o kanapę), należało uznać, że procesy emocjonalne zyskały u niego przewagę nad intelektem i że dokonując zabójstwa działał pod wpływem silnego wzruszenia, bez którego przestępstwa tego nie popełniłby.Pobudką działania oskarżonego była rozpacz spowodowana obawą utraty osoby, którą uważał za najbliższą. Tylko te bowiem motywy tłumaczą jego postępowanie.Gdyby przyjąć, że pobudką działania oskarżonego była urażona duma i chęć zemsty, pozostałoby niezrozumiałe, dlaczego oskarżony usiłował pozbawić siebie życia, gdyż przy działaniu z motywów przyjętych przez Sąd Wojewódzki powstałaby niewspółmierność między zadośćuczynieniem urażonej dumie i chęci zemsty, a ofiarą z własnego życia.Z uwagi na powyższe zgodnie z wnioskiem Prokuratora Sąd Najwyższy zakwalifikował czyn oskarżonego z art. 225 § 2 k.k.Biorąc pod uwagę okoliczności, wśród jakich doszło do dokonania zabójstwa, oraz warunki osobiste oskarżonego (ujemna opinia, karalność za kradzież, młody wiek, pobudliwość nerwowa i posiadanie cech psychopatycznych) Sąd Najwyższy uznał za słuszne wymierzyć mu karę sześciu lat więzienia.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.