IV K 517/58
WyrokIzba Karna1960-05-01
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wręczenie urzędnikowi kwoty pieniężnej jako wyrazu wdzięczności za prawidłowe załatwienie sprawy, bez zamiaru przekupienia, stanowi przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wręczenie urzędnikowi kwoty pieniężnej, nawet jako wyraz radości z powodu prawidłowego załatwienia sprawy, może stanowić przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. Przestępstwo to jest popełnione również przez urzędnika przyjmującego korzyść majątkową w związku ze swoim prawidłowym urzędowaniem, a nakłanianie do tego stanowi przestępstwo z art. 293 k.k. W przypadku, gdy urzędnik nie dał się nakłonić do popełnienia przestępstwa urzędniczego, sąd powinien rozważyć zastosowanie art. 29 § 2 k.k.Stan faktyczny
Jan F. został oskarżony o wręczenie kierownikowi cegielni 900 zł w zamian za umożliwienie zakupu cegły. Sąd Wojewódzki uniewinnił oskarżonego, uznając, że wręczenie pieniędzy jako wyraz radości z powodu załatwienia sprawy nie stanowi przestępstwa. Prokurator wniósł rewizję, zarzucając obrazę prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Kapitaniak. Sędziowie: S. Pławski, M. Fic (sprawozdawca). Prokurator: T. Miernik.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana F. oskarżonego z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., po rozpoznaniu założonej przez prokuratora rewizji od wyroku Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 1958 r., na podstawie art. 375, 383 pkt 3 i 388 § 1 k.p.k.uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał temuż Sądowi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneJan F. został oskarżony o to, że wręczył kierownikowi cegielni w K. Józefowi S. kwotę 900 zł, nakłaniając go tym samym do jej przyjęcia w zamian za umożliwienie zakupu cegły Janowi S., to jest o występek z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k.Sąd Wojewódzki we Wrocławiu wyrokiem z dnia 2 kwietnia 1958 r. uniewinnił oskarżonego Jana F. od powyższego zarzutu.Od tego wyroku Sądu Wojewódzkiego założył rewizję prokurator.Rewizja prokuratora zarzuca obrazę art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. przez uznanie, że wręczenie urzędnikowi podczas i w związku z urzędowaniem kwoty 800 zł jako wyrazu radości z powodu załatwienia przez niego sprawy nie stanowi przestępstwa z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k. W konkluzji rewizja wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd prawny:Rewizja oskarżyciela publicznego jest słuszna.Sąd Wojewódzki stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "treścią przestępstw urzędniczych jest naruszenie obowiązków służbowych przez urzędnika w zamian za pieniądze lub inną korzyść materialną oraz że "zamiarem oskarżonego nie było przekupienie urzędnika, wobec czego Sąd wydał wyrok uniewinniający.Powyższy pogląd prawny uznać należy za błędny.Przestępstwa z art. 290 § 1 k.k. dopuszcza się także urzędnik przyjmujący korzyść majątkową w związku ze swym najbardziej prawidłowym urzędowaniem. Nakłanianie urzędnika do przyjęcia korzyści majątkowej lub osobistej stanowi więc przestępstwo z art. 293 k.k. w związku z art. 290 k.k. Zależnie od tego, w zamian za co podżegacz gotów jest udzielić korzyści majątkowej lub osobistej urzędnikowi, przestępstwo może być zakwalifikowane bądź z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 1 k.k., bądź też z art. 293 k.k. w związku z art. 290 § 2 k.k.Ponieważ w niniejszym wypadku urzędnik Józef S. nie dał się nakłonić do popełnienia przestępstwa urzędniczego z art. 290 § 1 k.k., Sąd Wojewódzki powinien rozważyć ewentualność zastosowania wobec Jana F. przepisu z art. 29 § 2 kodeksu karnego.Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- V K 682/61 1963-04-07Czy uzależnianie czynności urzędowych od otrzymania korzyści majątkowych, w sytuacji gdy decyzja o zleceniu robót nie należała do urzędnika, stanowi przestępstwo z art. 290 § 2 k.k.?
- Rw 655/86 1986-09-10Czy wręczenie funkcjonariuszowi publicznemu korzyści majątkowej, która nie została przez niego przyjęta, stanowi przestępstwo dokonane przekupstwa, czy też jedynie jego usiłowanie?
- II K 447/62 1964-05-03Czy przyjęcie korzyści majątkowej przez urzędnika w związku z pełnioną funkcją, po wykonaniu czynności urzędowej, stanowi przestępstwo z art. 290 § 1 k.k. i czy można warunkowo zawiesić wykonanie kary pozbawienia wolnośc…
- I K 959/59 1960-11-12Czy naruszenie instrukcji ministerialnej przez urzędnika, polegające na wydawaniu fikcyjnych umów kontraktacyjnych i przyjmowaniu łapówek, może być kwalifikowane jako przestępstwo z art. 290 § 2 k.k., czy też wymaga usta…
- I K 361/55 1955-07-15Czy uzależnienie dokonania czynności urzędowej od otrzymania korzyści majątkowej, w sytuacji gdy inicjatywa wręczenia korzyści wyszła od płatnika, wyczerpuje dyspozycję art. 290 § 2 k.k.?
Powołane przepisy
art. 293 KKart. 290 § 1 KKart. 375art. 290 KKart. 290 § 2 KKart. 29 § 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026.