IV K 537/52

WyrokIzba Karna1952-12-30

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara wymierzona oskarżonemu za przywłaszczenie mienia społecznego i fałszowanie dokumentów kasowych była rażąco łagodna, uzasadniając zmianę wyroku w trybie rewizji nadzwyczajnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał rewizję nadzwyczajną Prokuratora Generalnego za słuszną, stwierdzając rażącą łagodność kary orzeczonej wobec oskarżonego. Wskazano, że wielopostaciowość przestępczej działalności, pozbawiony skrupułów stosunek do mienia społecznego oraz stan upilstwa w czasie pracy stanowią istotne okoliczności obciążające, które nie zostały odpowiednio uwzględnione przy wymiarze kary. Kara zbliżona do najniższego poziomu ustawowego nie pozostawała w stosunku do wysokiej szkodliwości społecznej czynu.
Stan faktyczny
Oskarżony R. J., kierownik sklepu MHD, w ciągu niespełna 3 miesięcy dopuścił do powstania manka w kwocie 18.404,77 zł. Działał w stanie nietrzeźwości w godzinach pracy, opuszczał sklep, przywłaszczał sobie gotówkę z kasy, fałszował kontrolki dzienne utargów, działając na szkodę MHD. Sąd Powiatowy wymierzył mu karę więzienia, którą następnie złagodzono na mocy ustawy o amnestii.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary pozbawienia wolności, orzekając karę więzienia, którą następnie złagodził na mocy ustawy o amnestii, zaliczając okres tymczasowego aresztowania i zwalniając od kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Warszawie przy udziale Prokuratora Generalnej Prokuratury P. R. L. po rozpoznaniu na rozprawie rewizyjnej w dniu 30 grudnia 1952 r. sprawy R. J., osk. z art. 286 § 2 k. k., z powodu rewizji nadzwyczajnej, założonej przez Prokuratora Generalnego PRL od wyroku Sądu Powiatowego dla m. Krakowa z dnia 19 czerwca 1952 r. sygn. akt. V. 1 Kp. 472/52, na podstawie art. 394-390, 384, 388 § 1 i 459 k. p. k. oraz art. 4 dekretu o o. s. k. - zmienia zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary pozbawienia wolności w ten sposób, że za przypisany mu tym wyrokiem czyn skazuje oskarżonego R. J. na... więzienia; na mocy art. 4 ust. 1 pkt. 2 lit. a) ustawy o amnestii z dnia 22 listopada 1952 r. łagodzi tę karę do..., zlicza oskarżonemu na poczet tak złagodzonej kary okres tymczasowego aresztowania od dnia 23 kwietnia 1952 r.; zwalnia oskarżonego od kosztów postępowania karnego i opłat sadowych za obie instancje.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy dla m. Krakowa wyrokiem z dnia 19.VI.1952 r. skazał oskarżonego R. J. z mocy art. 286 § 2 k. k. na karę więzienia... za to, że jako kierownik sklepu MHD wbrew przyjętym na siebie obowiązkom dbałości o interesy powierzonego jego pieczy sklepu, przez pełnienie swych funkcji w stanie nietrzeźwym, picie alkoholu w czasie godzin oraz opuszczanie sklepu stworzył możność nadużyć, działając zaś z chęci zysku, przywłaszczył sobie gotówkę z kasy fałszując kontrolki dziennych utargów, skutkiem czego powodował niedobór w kwocie 18.404 zł 77 gr działając w ten sposób na szkodę MHD.Od tego prawomocnego wyroku rewizją nadzwyczajną założył Prokurator Generalny PRL. Rewizja zawiera za rzut rażącej łagodności wymierzonej o skarżonemu kary i wniosek o wymierzenie mu kary znacznie surowszej.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest słuszna.Ustalenia wyroku zgodnie ze stanem faktycznym stwierdzają, że oskarżony w ciągu niespełna 3 miesięcy dopuścił do powstania manka w poważnej kwocie, upijał się do nieprzytomności w godzinach pracy w sklepie, zabierał z kasy sklepowej bez rachunku gotówkę na własny użytek, sprzedawał towary w dużych ilościach, zabierając uzyskane za nie pieniądze sobie oraz fałszował dokumenty kasowe w celu ukrycia swych nadużyć.Tym wysoce obciążającym okolicznościom czynu Sąd przedstawił przy wymiarze kary jako okoliczności łagodzące tylko miody wiek oskarżonego i jego poprzednią niekaralność.Gdy się uwzględni wielopostaciowość przestępczej działalności oskarżonego, rozpoczętej niemal bezpośrednio po objęciu stanowiska kierownika sklepu, jego pozbawiony wszelkich skrupułów stosunek do powierzonego mu mienia społecznego oraz częsty w czasie pracy stan opilstwa, stanowiący w myśl wytycznych Sądu Najwyższego w tym przedmiocie (Zb. O. 1/51) ważką okoliczność obciążającą, musi się dojść do wniosku, że orzeczony wymiar kary zbliżony do najniższego poziomu ustawowego, zagrożenia nie pozostaje w żadnym stosunku do wysokiej szkodliwości społecznej czynu przypisanego oskarżonemu, który przy tym, jak to Sąd ustalił w wyroku, nie przyznał się do winy i nie okazał żadnej skruchy.W tych warunkach Sąd Najwyższy, biorąc nadto pod uwagę znaczną szkodliwość społeczną przypisanego oskarżonemu czynu oraz wzgląd na prewencję ogólną uznał, iż trafna jest w tym wypadku kara.. więzienia. Kara ta zgodnie z przepisami ustawy o amnestii podlega złagodzeniu o połowę.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 2art. 394art. 4art. 4 ust. 1§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026.