IV KK 105/22

WyrokIzba Karna2022-05-12

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku skazującego, oparty na zarzucie nienależytej obsady sądu z powodu powołania sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w nowym trybie, może zostać uwzględniony, jeśli zasadność zarzutu nie została jeszcze przesądzona, a wnioskodawca nie wykazał wystąpienia wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków wykonania orzeczenia?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku, uznając, że choć zarzut nienależytej obsady sądu może mieć znaczne prawdopodobieństwo zasadności w świetle uchwały połączonych izb SN z 2020 r., to jednak jego przesądzenie jest przedwczesne bez przeprowadzenia testu naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności. Ponadto, wnioskodawca nie wykazał wystąpienia wyjątkowo dolegliwych i nieodwracalnych skutków wykonania orzeczenia, co jest warunkiem zastosowania instytucji wstrzymania wykonania wyroku na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego K. B. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, zarzucając bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu pierwszej instancji i sądu odwoławczego, wskazując na powołanie sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z 2017 r. Jednocześnie obrońca złożył wniosek o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku, który nie został uzasadniony. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt IV KK 105/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie K. B. (B.) skazanego z art. 280 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 maja 2022 r., wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt V K […], na podstawie art. 532 § 1 a contrario k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Obrońca skazanego K. B. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 7 października 2021 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 czerwca 2021 r., sygn. akt V K […] m.in. w zakresie obniżenia wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności do lat trzech, formułując w tym nadzwyczajnym środka zaskarżenia zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., poprzez „rozpoznanie sprawy w Sądzie I instancji oraz rozprawy odwoławczej w nienależycie obsadzonym składzie, albowiem (jak dalej wywodził obrońca w zarzucie – uwaga SN) w skład sądu pierwszej instancji i w skład sądu odwoławczego wchodziły osoby 2 powołane na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), co skutkowało nieważnością postępowania i prowadziło do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Jednocześnie we wskazanej kasacji obrońca skazanego zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia, przy czym wniosek ten nie został uzasadniony. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego na uwzględnienie nie zasługuje. Stosownie do art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Należy przypomnieć, że instytucja ustanowiona w art. 532 § 1 k.p.k., będąca odstępstwem od zasady natychmiastowej wykonalności prawomocnych wyroków (art. 9 § 3 k.k.w.) ma charakter wyjątkowy, a skorzystanie z tego rozwiązania możliwe jest dopiero przy jednoczesnym spełnieniu dwóch warunków, to jest wystąpienia znacznego stopnia prawdopodobieństwa zasadności zarzutów kasacyjnych oraz wykazania przez wnioskodawcę, że dalsze wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki. Akcentowana przez obrońcę kwestia nienależytej obsady sądów poprzez udział w składach orzekających tych sądów osób powołanych na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018 poz. 3) jest bez wątpienia zarzutem o dużym stopniu prawdopodobieństwa jego uwzględnienia, w szczególności w kontekście wiążącej wszystkie składy orzekające Sądu Najwyższego uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I- 3 4110-1/20 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7). Rzecz wszelako w tym, że pkt 2 powołanej wyżej uchwały dla stwierdzenia wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wymaga przeprowadzenia testu w celu wykazania, iż wadliwość takiego powołania, w konkretnych okolicznościach, doprowadziła do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu przepisów konstytucyjnych i konwencyjnych czego na chwilę obecną stwierdzić nie można. Co więcej, powyższa problematyka – w tym przy uwzględnieniu wyroków Europejskiego Trybunału Prawa Człowieka powołanych zresztą w kasacji – wymaga doprecyzowania o czym przekonuje postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 marca 2022 r., I KZP13/21, o przekazaniu składowi powiększonemu zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy, a dotyczącego wprost przedmiotowej materii. W tym stanie rzeczy przesądzenie na obecnym etapie wstępnego badania sprawy przez Sąd Najwyższy wadliwości wyroków sądów orzekających w sprawie skazanego K. B., jako dotkniętych wadą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., uznać należy co najmniej za przedwczesne. Sąd Najwyższy nie stwierdził także wystąpienia w realiach przedmiotowej sprawy szczególnych, wyjątkowych okoliczności prowadzących do wniosku, iż wykonanie zaskarżonego wyroku mogłoby spowodować dla skazanego nieodwracalne, niekorzystne skutki. Sam wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie został wzbogacony o jakąkolwiek dodatkową argumentację, która mogłaby stanowić podstawę do zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. Co więcej, mająć na uwadze wymiar orzeczonej wobec wyżej wymienionego kary (3 lata pozbawienia wolności) z dużym prawdopodobieństwem można założyć, że nawet uwzględnienie wniesionej na korzyść skazanego kasacji czyniłoby koniecznym rozważenie zastosowania wobec niego środka zapobiegawczego o jakim mowa w art. 538 § 2 zd. 2 k.p.k., a to w związku z przesłankami określonymi w art. 258 § 2 k.p.k. Całokształt przeprowadzonych wyżej rozważań implikował wydanie orzeczenia jak w części dyspozytywnej. a.s.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 280 § 2 KKart. 532 § 1art. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 45 ust. 1art. 47art. 6 ust. 1art. 532 § 1 KPKart. 9 § 3 KKart. 538 § 2art. 258 § 2 KPK§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy