IV KK 145/25
WyrokIzba Karna2025-08-06
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia powołany na stanowisko sędziego sądu powszechnego w następstwie procedury nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. może być uznany za nieposiadającego legitymacji do orzekania, co skutkowałoby nienależytym obsadzeniem sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo powołanie sędziego sądu powszechnego w następstwie procedury nominacyjnej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. nie przesądza o nienależytym obsadzeniu sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazano, że nie ma podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia powołany w takich warunkach nie spełnia minimalnego standardu bezstronności. Sytuacja taka wymaga indywidualnej oceny i wykazania obiektywnych okoliczności podważających bezstronność i niezależność sędziego.Stan faktyczny
Obrońca skazanych wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego. Główny zarzut dotyczył rzekomego nienależytego obsadzenia sądu pierwszej instancji przez sędzię, której legitymacja do orzekania była kwestionowana z uwagi na tryb powołania przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z 2017 r. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasacje jako oczywiście bezzasadne i obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
IV KK 145/25 POSTANOWIENIE Dnia 6 sierpnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba na posiedzeniu w trybie art. 535§3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025r. sprawy R. Ł. i A. C. skazanych za przestępstwa z art. 286§1 k.k. w zw. z art. 294§1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i inne z powodu kasacji obrońcy skazanych wniesionych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 5 września 2024r., sygn. akt II AKa 105/24, zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 6 listopada 2023r., sygn. akt XVI K 139/20 postanowił: 1. oddalić kasacje uznając je za oczywiście bezzasadne, 2. obciążyć skazanych kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w częściach na nich przypadających. UZASADNIENIE Kasacje wniesione w niniejszej sprawie są bezzasadne w stopniu oczywistym. Na wstępie należy podnieść, że zgodnie z dyspozycją art. 523§1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Ponadto, na podstawie art. 523§2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
IV KK 145/25 2 wykonania (ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji opartej na uchybieniach wymienionych w art. 439 k.p.k.). Wobec wymierzenia skazanym w niniejszej sprawie kar pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania, postawienie w kasacji zarzutu wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 1 i 2 k.p.k. przesądziło o jej formalnej dopuszczalności. Uchybienie o tak doniosłej randze miało zdaniem autora kasacji polegać na tym, że w I instancji sądowej orzekała sędzia X.Y.. Sędzia ta - w ocenie skarżących - nie miała legitymacji do zasiadania w składzie tego Sądu z uwagi na nieprawidłowy tryb jej powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego. Doszło do niego bowiem na skutek wniosku Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r, poz. 3). Przedmiotowy wniosek Krajowa Rada Sądownictwa przedstawiła Prezydentowi RP mocą uchwały nr […]/2022 Krajowej Rady Sądownictwa z dnia […] 2022r., zaś postanowieniem z dnia […] 2022r. Prezydent RP powołał Sędziego X.Y. do pełnienia urzędu na stanowisku Sędziego Sądu Okręgowego w Katowicach. Autor kasacji w tym kontekście wskazał na naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. oraz art. 47 akapit drugi Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej w odniesieniu do oskarżonych poprzez rażące naruszenie standardu rzetelnego procesu sądowego, wynikającego z ww. przepisów, polegające na wydaniu prawomocnego wyroku w przedmiotowej sprawie przez sąd, który był nienależycie obsadzony. Zarzutowi temu nie można jednak przypisać cechy zasadności. Przede wszystkim w powyższym zakresie należy odwołać się do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22. W tezie 2 tej uchwały Sąd Najwyższy stwierdził, że „brak podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach”. Z powyższej uchwały nie wynika zatem, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa (dalej: KRS) po dniu 17 stycznia 2018r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem był nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. Sytuacja taka wymaga przeprowadzenia testu bezstronności. W uzasadnieniu kasacji nie podniesiono tymczasem żadnych obiektywnych okoliczności, które dostarczyłyby przekonujących argumentów za przyjęciem, że wskazana w zarzucie sędzia nie powinna brać udziału w omawianej sprawie. Co więcej, okoliczności takich nie podano także w treści apelacji. Należy bowiem zauważyć, że tożsamy zarzut stanowił przedmiot rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Ponawiając zarzut
IV KK 145/25 3 wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej, jednak i tym razem nie zaprezentowano żadnej argumentacji, która świadczyłaby o istnieniu obiektywnych podstaw do podważania bezstronności i niezależności sędziowskiej Sędzi orzekającej w niniejszej sprawie na etapie I instancji. Argumentów takich nie dostarcza także przebieg kariery Sędzi, opisany w uchwale Krajowej Rady Sądownictwa nr […]/2022 z dnia […] 2022r. i inne dostępne w tej materii dokumenty. Wskazują ona natomiast, że powołanie sędzi X.Y. na urząd sędziowski w sądzie wyższej instancji wynikało nie z nagłego, nieuzasadnionego przyspieszenia jej kariery zawodowej w ostatnich latach, lecz z doświadczenia zawodowego i pozytywnej oceny sposobu pełnienia przez nią urzędu. Dodać wypada w tym miejscu, że oceny moralne osób decydujących się na udział w procesie nominacyjnym prowadzonym przez organ o takim charakterze jak Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana po 2018r., nie mieszczą się w kategorii zachodzenia bezwzględnych przesłanek odwoławczych. Z tych względów zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej nie zasługiwał na uwzględnienie. Konsekwencją powyższego było z kolei uznanie kasacji za bezzasadne w stopniu oczywistym. Skazanych obciążono kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, nie znajdując podstaw do zwolnienia od ich ponoszenia. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- V KK 266/19 2019-11-20Czy w przypadku oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej, sąd powinien zasądzić od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym w wysokości stawki minimalnej?
- II KK 29/22 2022-06-08Czy w przypadku oddalenia kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, sąd może zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych zwrot wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym?
- II KK 369/17 2017-11-28Czy skazanemu, którego kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna, można zasądzić zwrot kosztów ustanowienia pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu kasacyjnym?
- IV KK 499/21 2022-03-25Czy w przypadku oddalenia kasacji jako oczywiście bezzasadnej, Sąd Najwyższy powinien zasądzić od skazanego na rzecz oskarżycieli posiłkowych koszty zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym?
- I KK 241/25 2025-11-14Czy w przypadku oddalenia kasacji wniesionej wyłącznie przez skazanego, oskarżycielom posiłkowym przysługuje zwrot kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym?
Powołane przepisy
art. 535§3 KPKart. 286§1 KKart. 294§1 KKart. 12 KKart. 523§1 KPKart. 439 KPKart. 523§2 KPKart. 439§1 pkt 1art. 45 ust. 1art. 6 ust. 1art. 47art. 439§1 pkt 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy