IV KK 3/22
WyrokIzba Karna2022-02-09
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz, Rafał Malarski, Piotr Mirek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisu art. 29 § 1 k.p.k. poprzez orzekanie w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, w składzie jednego sędziego zamiast trzyosobowego, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie przepisu art. 29 § 1 k.p.k. poprzez orzekanie w składzie jednego sędziego w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się śledztwem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Jest to konsekwencją faktu, że sąd był nienależycie obsadzony, co miało istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
B. P. został skazany za występek z art. 231 § 1 k.k. Sąd Rejonowy orzekł karę pozbawienia wolności, grzywnę i zakaz zajmowania stanowisk kierowniczych. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, obniżając karę pozbawienia wolności i grzywnę. Prokurator wniósł kasację, podnosząc zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z powodu naruszenia art. 29 § 1 k.p.k. przez orzekanie w nieprawidłowym składzie sądu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
+ Sygn. akt IV KK 3/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Piotr Mirek w sprawie B. P. skazanego z art. 231 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron ( art.535 § 5 k.p.k), w dniu 9 lutego 2022 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w C. na korzyść skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w C. z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt VII Ka (...) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 14 czerwca 2021 r., sygn. akt XI K (...), uchyla zaskarżony wyrok i przekazuję sprawę Sądowi Okręgowemu w C. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C., wyrokiem z 14 czerwca 2021 r., uznał B. P. za winnego popełnienia występku z art. 231 § 1 k.k. i za to skazał go na karę roku pozbawienia
2 wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 2 lat, i na grzywnę oraz orzekł środek karny w postaci zakazu zajmowania stanowisk kierowniczych na okres 5 lat. Po rozpoznaniu apelacji obrońcy Sąd Okręgowy w C. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył wysokość kary pozbawienia wolności do 6 miesięcy oraz wysokość grzywny. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł na korzyść skazanego Prokurator Rejonowy w C., podnosząc w niej zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., mającej urzeczywistnić się w rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku naruszeniu przepisu art. 29 § 1 k.p.k. W konsekwencji zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym. Skład sądu na rozprawie apelacyjnej i kasacyjnej określa art. 29 k.p.k., zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, we wskazanych wypadkach sąd orzeka w składzie trzyosobowym. Wyjątkiem od tej ogólnej zasady jest art. 449 § 2 k.p.k.: jeśli postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. Oznacza to, a contrario, że na rozprawie apelacyjnej w sprawie, w której postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, skład sądu powinien być trzyosobowy, zgodnie z ogólną zasadą. W przedmiotowej sprawie toczącej się o popełnienie przez B. P. czynu zabronionego z art. 231 § 1 k.k. postępowanie przygotowawcze prowadzone było wyłącznie w formie śledztwa (wszczęto je 15 listopada 2019 r. i zamknięto 9 lipca 2020 r.), a pomimo to rozprawa apelacyjna odbyła się w składzie jednego sędziego. Taki stan rzeczy implikował stwierdzenie, że Sąd podczas rozprawy apelacyjnej był nienależycie obsadzony i wydał wyrok w składzie jednego sędziego wbrew treści art. 29 § 1 k.p.k., a to oznaczało, że uchybienie ma charakter bezwzględny w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (wyr. SN z dnia: 30 grudnia 2020 r., I KK 136/20; 20 lutego 2019 r., III KK 624/17, OSNK 2019, z. 7, poz. 33; 14 marca 2019 r., V KK 64/19; 12 kwietnia 2018 r., III KK 136/18).
3 W związku z powyższym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w C. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Procedując ponownie, Sąd Okręgowy będzie zobowiązany rozpoznać apelację obrońcy w składzie zgodnym z przepisami prawa. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 456/16 2017-02-10Czy naruszenie przepisów o składzie sądu odwoławczego, w sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą, skutkującą uchyleniem wyroku?
- V KK 286/20 2020-09-09Czy wyrok sądu odwoławczego wydany w jednoosobowym składzie, w sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze było śledztwem, a nie dochodzeniem, jest dotknięty bezwzględną przyczyną odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
- V KK 68/22 2022-07-14Czy naruszenie przepisu o składzie sądu odwoławczego (orzekanie w składzie jednoosobowym zamiast trzyosobowego) stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w przypadku, gdy postępowanie przygotow…
- V KK 408/23 2023-11-08Czy naruszenie przepisu art. 29 § 1 k.p.k. poprzez rozpoznanie apelacji w składzie jednego sędziego, podczas gdy postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z a…
- V KK 302/22 2023-05-19Czy orzekanie przez sąd odwoławczy w składzie trzyosobowym, gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się dochodzeniem, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart.535 § 5 KPkart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 29 § 1 KPKart. 29 KPKart. 449 § 2 KPK§ 1§ 5§ 1 pkt 2§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy