IV KO 102/19
Izba Karna2019-08-28
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jeśli sąd okręgowy wskazuje na potencjalny konflikt interesów sędziów orzekających w przedmiocie zasadności orzeczenia wydanego przez ich przełożonego?Ratio decidendi
Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. może nastąpić jedynie w sytuacji występowania realnych okoliczności wskazujących na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, a dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego przekazania. Przekonanie o braku możliwości obiektywnego rozpoznania sprawy musi być oparte na racjonalnych przesłankach, a nie na przypuszczeniach czy hipotetycznych założeniach, ani na kwestiach dotyczących 'komfortu' orzekania.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy A. G. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była potencjalna sytuacja, w której sędzia referent musiałby orzekać w przedmiocie zasadności orzeczenia wydanego przez swojego przełożonego, co mogłoby budzić obawy co do bezstronności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 102/19 POSTANOWIENIE Dnia 28 sierpnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. w sprawie A. G. o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w K. z dnia 14 sierpnia 2019 r., sygn. akt III Ko (…), o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Poza sporem jest, że przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, w trybie art. 37 k.p.k., winno następować jedynie wówczas, gdy występują realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać wrażenie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko przekazanie stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w tym procesie, a więc że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego przekazania. Przepis ten, określający warunki tzw. właściwości z delegacji, ma charakter wyjątkowy, zasadą jest bowiem rozpoznanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Zatem jako przepis wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej nie może być wykładany rozszerzająco. Innymi słowy tylko szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi, który nie jest właściwy miejscowo.
2 Sąd Okręgowy w K. w uzasadnieniu postanowienia podnosi, cyt. „Procedowanie w sprawie z wniosku A. G., o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne aresztowanie, postawiłoby wylosowanego do sprawy sędziego referenta w sytuacji, w której to orzekałby w przedmiocie zasadności orzeczenia wydanego przez swojego przełożonego. Bez zwątpienia przedstawiona okoliczność mogłaby w odczuciu wnioskodawcy, wzbudzić uzasadnione obawy, co do bezstronności sędziego. Wskazać trzeba, że bez znaczenia w niniejszej sprawie byłoby, który konkretnie sędzia z imienia i nazwiska miałby orzekać. Kluczowym bowiem dla wniosku w trybie 37 k.p.k. jest fakt, że każdy z sędziów Wydziału III Karnego Sądu Okręgowego w K. stanąłby w obliczu sytuacji, z pewnością wysoce niekomfortowej, którą stałoby się konieczność rozstrzygnięcia o zasadności wydanego przez przełożonego orzeczenia, które w ocenie wnioskodawcy stało się przyczyną jego strat zarówno finansowych, jak i przede wszystkim zdrowotnych”. Sąd Najwyższy wielokrotnie wyrażał pogląd, że przekonanie o braku możliwości do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy oparte być powinno na racjonalnych przesłankach. Przekonanie takie, oparte tylko na przypuszczeniach i założeniach o charakterze hipotetycznym, zwłaszcza wyrażanych przez stronę postępowania, nie jest wystarczające dla odstąpienia od reguł właściwości miejscowej, których zadaniem jest między innymi gwarantowanie niezawisłości sądu. Podstawą taką nie mogą być też podnoszone przez Sąd Okręgowy w K. kwestie dotyczące „komfortu” orzekania w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Sądu Najwyższego w realiach niniejszej sprawy brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że sędziowie Sądu Okręgowego w K. nie mogą rozpoznać sprawy A. G. bezstronne, podzielenie tego przekonania umacniałoby raczej pogląd o tym, że solidarność grupowa sędziów dominuje nad obiektywizmem i zachowaniem niezawisłości w danej sprawie. To zaś z pewnością nie służyłoby dobru wymiaru sprawiedliwości (por. też np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18 marca 2010 r., III KO 19/10, R – OSNKW 2010, poz. 580; z dnia 21 października 2010 r., III KO 91/10, R – OSNKW 2010, poz. 2040). Kierując się powyższym Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.
3
Powiązane orzeczenia
- III KO 11/15 2015-03-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy pierwotnie właściwy sąd został zobowiązany do jej rozpoznania w trybie delegacyjnym, a nastę…
- III KO 66/23 2023-06-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k. ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sąd wnioskujący powołuje się na wyłączenie sędziów i obawę n…
- II KO 44/17 2017-10-18Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak możliwości bezstronnego rozstrzygnięcia przez sąd miejscowo właściwy, gdy świadkami są liczne osoby pełniące l…
- III KO 68/23 2023-06-29Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
- II KO 40/22 2022-05-11Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy sędzia orzekający w sprawie był wcześniej asesorem w tej samej sprawie, co może budzić wątpliwości co do…
Powołane przepisy
art. 37 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy